Plus Druktemakers

Massapsycholoog: overlast toerisme is overschat probleem

Amsterdam is druk, drukker, drukst. De stad stroomt over van de toeristen. Er wordt beleid gemaakt om de mensenmassa te spreiden. Maar relativeren kan ook. Massapsycholoog Jaap van Ginneken: 'We moeten vooral niet denken dat Amsterdam een wereldstad is.'

Beeld Niels Blekemolen

Hij heeft heel lang in de Jordaan gewoond, maar tegenwoordig woont de Amsterdamse sociaal- en massapsycholoog Jaap van Ginneken (73) in Zuid-Frankrijk. Vanwege de zon, haast hij zich te onderstrepen, niet vanwege de drukte in de stad waar iedereen de mond vol van heeft.

Hij komt jaarlijks een paar keer naar Nederland om een lezing te geven. Dan slaapt hij in het Ibis Hotel naast het Centraal Station.

"Ik ben praktisch ingesteld en wil niet met mijn rolkoffer in de tram. Je zit er als een spin in het web van het openbaar vervoer. Ik heb nog wel even geprobeerd of Airbnb iets voor me zou zijn, maar ik ben erg een privépersoon en kwam als snel tot de conclusie: not my cup of tea."

Gemeente moet doorpakken
Rolkoffer, Airbnb. Meteen de gewraakte termen in de druktediscussie. Van Ginneken hoort de geluiden ook. Zat hij tijdens zijn laatste bezoek met een vriend bij café De Zwart, vertelde die dat hij Amsterdam zo'n kermis geworden vond dat hij naar Rotterdam ging verhuizen.

Wil je die drukte beteugelen, dat moet je Airbnb strikt onder controle houden, zegt hij.

"De gemeente zet vaak een grote mond op, maar pakt dan niet door. Feitelijk iets afdwingen is iets anders dan het zeggen. Willen we af van de auto's in de binnenstad, dan kunnen we niet meer zoals nu met de auto naar de Bijenkorf. Dat is wennen. Maar we vinden het nu ook normaal om hondendrollen op te rapen in een zakje, terwijl we er eerst niet aan moesten denken om met onze handen aan die poep te ­zitten."

Egocentrisme
Anderzijds moeten we ons er ook bij neerleggen dat het centrum is veroverd door internationale toeristen: "Dat is in New York, Londen, Parijs ook zo. Rond de Eiffeltoren woont geen normale Parijzenaar. Wil je in het centrum wonen, dat moet je er misschien mee leren leven. De klagers zitten vast aan hun Anton Pieckbeeld van de binnenstad. Als je leuk ouderwets wil wonen kun je ook naar Delft, Leiden, Deventer. En ­anders kun je in Nieuw Sloten gaan wonen."

En laat alle klagers dan ook plechtig zweren dat ze niet meer naar Barcelona, Venetië, ­Dubrovnik of waar dan ook zullen vliegen voor een bezoek. "We kijken alleen naar de ene kant van de medaille, maar we doen het zelf ook de hele tijd. Bangkok en Jakarta zijn ook op bepaalde plaatsen verziekt door toeristen."

Eigenlijk, zegt hij, ís er helemaal geen vergelijk met New York, Londen en Parijs.

Jaap van Ginneken Beeld -

"Amsterdam, ik schaam me haast het op te biechten tegenover buitenlanders, heeft niet eens een miljoen inwoners. We moeten vooral niet denken dat dit een wereldstad is."

"Amsterdammers realiseren zich vanuit hun eigen egocentrisme niet dat in Frankrijk 2 steden groter zijn, in Duitsland 4. En ook de mate waarin toeristen Amsterdam als een hotspot zien, is beperkt. Er gaan ook mensen naar Dresden, naar Praag. Amsterdam is een aantrekkelijke locatie, maar we verliezen soms de verhoudingen uit het oog als we vanuit de grachtengordel redeneren."

Het beleid om toeristen te spreiden klinkt goed als je de kaart van Noord-Holland erbij pakt. Maar, waarschuwt Van Ginneken, het is maar de vraag of ze daar intrappen.

"Je hebt ­altijd de twee of drie monsterhighlights die ­'gedaan' moeten worden. Dat doen we zelf ook. Als je in Parijs de Eiffeltoren hebt gedaan, moet je nog naar het Louvre. Hier in Amsterdam het Rijksmuseum, het Anne Frank Huis. Zo zit de menselijke geest in elkaar, het brein is beperkt. Toeristen doorsturen naar Volendam, Monni­ckendam, Hoorn; zo werkt het niet."

De drukte in de stad en de perceptie van die drukte zijn volgens Van Ginneken twee verschillende dingen.

"Ik zeg altijd dat mensen niet in de ware wereld leven, maar in hun voorstelling van die ware wereld. Zoek je een oplossing, dan moet je met die perceptie aan de slag. De perceptie van de klagers over die rolkoffers, die twintig jaar geleden nog niet eens bestonden, én de perceptie van de toeristen die denken dat ze per se die paar highlights moeten zien."

Zomerserie

Dit is de tweede aflevering van een serie van zes die de komende weken op zaterdag in de krant verschijnt. Volgende week: Winy Maas, directeur van het Rotterdamse architectenbureau MVRDV, pleit voor meer beeldbepalende gebouwen.

Lees deel 1: 'Stop met klagen over toerisme. Vroeger is voorbij'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden