PlusTen slotte

Martin van Dijk (1946-2016): Meer turven hoog dan het geboorteland gedoogt

"Ik ben een Drent, uit duister veen gestoken/Meer turven hoog dan het geboorteland gedoogt," zingt pianist, componist en zanger Martin van Dijk in het lied Ik ben een Drent.

Martin van DijkBeeld ANP

De tekst, van Hessel van der Wal, is behalve een loflied op de provincie waar Van Dijk in 1946 geboren werd (in de stad Emmen) - ook een een getuigenis van een onprovinciale ambitie, die hem uiteindelijk naar Amsterdam zou voeren.

Bij het grote publiek was Martin van Dijk het bekendst van zijn functie als muzikaal begeleider in het televisieprogramma Met het mes op tafel. Dat deed hij sinds 1997.

Onverschrokken zong hij in die spelquiz grote wereldhits waaraan een quizvraag was gekoppeld, of legde hij een harmonische lijn tegen de ongepolijste en zoekend intonerende stemmen van presentator Joost Prinsen en barvrouw Mylou Frencken.

Ontroerende uitzending
In 2016 was hij een tijdje opvallend afwezig in het programma. Hij was ernstig ziek, werd verteld. Bij zijn laatste optreden op tv, toen Joost Prinsen inmiddels was vervangen door Herman van der Zandt (die níet zong), droeg hij een muts.

Hij had geen zin om zijn kale kop aan het publiek te tonen. Het was een ontroerende uitzending.

Het tv-kijkende publiek kan onvoldoende weet hebben gehad van Martin van Dijks verdiensten als muzikant, die zich goeddeels aan het cameraoog hadden onttrokken.

Al had dat best anders kunnen zijn, want al op zijn zeventiende debuteerde Van Dijk op de verrekijk, in Voor de vuist weg van Willem Duys, als pianist in zijn eigen jazzformatie.

Daar wist Duys te melden dat Van Dijk ondanks zijn jeugdigheid al een routinier was. Hij had immers al op zijn dertiende meegedaan aan het Loosdrecht Jazz Concours.

Jazz
Muzikaal was Van Dijk een tijdlang zoekende. Van huisuit hoorde hij vooral Duitse schlagers. Die pasten mooi bij de kilometerslange aardappelvelden in de omgeving, die door 'piloten uit het westen' vanuit hun Piper Cubs met insecticiden werden besproeid. De piloten logeerden dan in het Familiehotel Van Dijk.

In de zomer van 1956 hoorde de tienjarige Martin daar de piloot Rooie Bill op de piano spelen. Die kon jazz. Martin was betoverd. Dit wilde hij ook kunnen. Binnen een week was hij beter dan Rooie Bill, schrijft hij in de biografie op zijn website.

Maar met jazz kun je in Nederland nauwelijks je brood verdienen. Dus switchte hij naar de popmuziek. Richtte eigen groepen op als Parnassus; ging bij de band van Harry Muskee spelen.

Langs die weg kwam hij terecht in de wereld van de kleinkunst en de musical, met de rocktheatergroep Werk In Uitvoering als tussenhalte. Toen volgde de grote sprong voorwaarts met De zoon van Louis Davids, waarna zijn naam als pianist en liedschrijver gevestigd was. Vervolgens kwamen programma's met Jenny Arean, Adèle Bloemendaal, Purper, Rob van de Meeberg, Evert de Vries, Sanne Wallis de Vries en Paul Groot.

Annie M.G. Schmidtprijs
Met Hans Dorrestijn maakte hij drie succesvolle shows. De ontdekking dat hij een bijzondere gave had voor het lied, leverde hem tweemaal de Annie M.G. Schmidtprijs op, in 1992 voor Iemand moet het doen (met Jan Boerstoel en Jenny Arean ) en in 1996 voor Halleluja, Amen (Jurrian van Dongen, Martin van Dijk, Jenny Arean en Lucretia van der Vloot).

In 2015 begonnen de voorbereidingen voor het muziektheaterstuk De Seewölf dat Van Dijk maakte met Flip Broekman en Jan Boerstoel. Het stuk had in 2017 de theaters in moeten gaan.

Op 15, 16 en 17 juni wordt daarvan in Bellevue een theaterlezing georganiseerd. Elke avond is er een andere verteller: Joost Prinsen, Hans Dorrestijn of Jenny Arean.

Zie ook: Pianist Martin van Dijk overleden

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden