Plus Ten Slotte

Marten Kircz (1947-2018): Docent met humor als wapen

Het waren zijn handen en armen die het als eerste begaven, maar dat weerhield Marten Kircz er niet van gesprekken op niveau te voeren.

Marten Kircz Beeld .

'Dit wil ik," zei Marten Kircz vaak. De gepensioneerde leraar en bestuurslid van de Algemene Onderwijsbond (AOb) leefde voor zijn motto: onderwijs kan ervoor zorgen dat kinderen het later beter krijgen.

"Daar was hij heel uitgesproken in," zegt Liesbeth Verheggen, voorzitter van de AOb. "Dat mag je ook verwachten van iemand in een vakbond."

Wie Kircz persoonlijk kende, weet van zijn humor, imponerende geestkracht en vriendelijke houding. Het was een kritische en lieve vriend ­tegelijk volgens Roel Schoonveld, die hem veertig jaar geleden op Het Amsterdams Lyceum ontmoette, de school waar ze beiden tot hun pensioen werkten. Als het om onderwijs, leraren of leerlingen ging, was Kircz strijdlustig. "Hij was een echte docent, één van nature."

Buitenhuis in het bos
Kircz zorgde er zelfs voor dat Wolkenland, het schoolbuitenhuis van Het Amsterdams in de oude bossen van Montferland, vlak bij Beek in de Achterhoek, niet verkocht hoefde te worden toen het een periode slechter ging met de school. "Daar heeft hij echt zijn best voor moeten doen bij het schoolbestuur," zegt Harold Tennekes, de huidige rector van Het Amsterdams Lyceum.

Kircz vond het belangrijk dat Amsterdamse kinderen ook in de natuur konden zijn. "Elke week gaan er nu leerlingen met de bus naar het buitenhuis, dat hebben we aan hem te danken. Aan het lot van kinderen die het thuis minder hadden, heeft hij veel tijd en energie besteed."

Kircz blonk uit in verbale communicatie. Niet voor niets werd hij gevraagd namens de vakbond het woord te doen in verschillende media.

"Hij kon op een toegankelijke, simpele manier uitleggen waar het op stond. Soms was hij té eerlijk. Hoewel dat niet altijd handig uitpakte, siert het hem." De uitlatingen van Kircz stonden immers altijd ten dienste van anderen.

Drieënhalf jaar geleden werd bij Kircz de zenuwaandoening ALS (amyotrofische laterale sclerose) gecon­stateerd. Langzaam ging het slechter. Het waren zijn handen en armen die het als eerste begaven, maar dat weerhield hem er niet van gesprekken op niveau te voeren. "Hij vertelde prachtige verhalen en kon door zijn jeugd in Frankrijk veel vertellen over de cultuurverschillen tussen Nederland en Frankrijk," zegt zijn vrouw Hellen Andriessen.

Ondanks zijn ziekte behield hij zijn humor. Het was zijn grootse wapen zegt vriend Schoonveld.

Thuis genieten
Nadat Kircz ziek was geworden, bleef hij met zijn vrouw, die plaatsvervangend rector op Het Amsterdams Lyceum is, uitvoeringen van leerlingen bezoeken. "En hij bereidde hen voor op de reis naar Rome. Dat was een van de redenen dat ik tijdens zijn ziekte ben blijven werken: dan konden we thuis genieten van mijn verhalen en kon hij betrokken blijven."

Tot na de zomervakantie. Slikken werd net als lopen en eten steeds moeilijker. Het ging in een rap tempo slechter met Kircz; op 13 november overleed hij, 71 jaar oud.

Tennekes: "Als je als mens zo geconfronteerd wordt met een ziekte en nog je geestkracht en eigenheid kunt behouden, dan behoor je tot de groten van deze wereld. Dat heeft ie bewezen."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden