PlusTen Slotte

Marion Pritchard (1920-2016): Redder van 150 levens

De Amsterdamse Marion Pritchard redde in de Tweede Wereldoorlog 150 Joden. Op 11 december overleed ze in Washington.

Pritchard was 21 toen ze zag hoe een Joods weeshuis werd ontruimdBeeld -

Zonder pardon schoot ze een foute Nederlandse politieman met een revolver dood om vier Joodse onderduikers te redden. Ze had zichzelf een belofte gedaan en kon haar daad dus verantwoorden.

In totaal redde Marion Pritchard in de Tweede Wereldoorlog 150 Joden. Op 11 december is ze, zoals nu bekend is gemaakt, op 96-jarige leeftijd overleden in Washington.

Ze werd op 7 november 1920 in Amsterdam geboren als Marion van Binsbergen, dochter van een liberale rechter en een Engelse moeder, die haar opvoedde en haar een groot rechtvaardigheidsgevoel en moreel besef mee gaf. Ze volgde een studie om sociaal werk te gaan doen toen de oorlog uitbrak. 21 was ze toen ze in de lente van 1942 naar de universiteit fietste en zag hoe een Joods weeshuis door de Duitsers werd ontruimd om de kinderen af te voeren.

Vrachtwagen
In het boek Voices From The Holocaust van Harry James Cargas zegt ze over die cruciale keuze in haar leven: "Het was een prachtige lentemorgen, en het gebeurde in een straat die ik al mijn hele leven kende. En plotseling zie je daar kleine kinderen bij hun paardenstaart of been worden gegrepen en in een vrachtwagen gegooid. Ik kon niet geloven wat ik zag."

Die gebeurtenis was voor Marion van Binsbergen de reden te beslissen echt verzet te gaan plegen tegen de bezetter. Op welke manier dan ook.

Een jaar eerder was ze opgepakt door de Duitsers op beschuldiging van het verspreiden van vertaalde berichten van Engelse radiozenders.

Minder dan 17 seconden
Ze moest zeven maanden de cel in. Die daad verbleekte bij wat ze na die lentedag aan verzetswerk pleegde. Met een groep studievrienden regelde ze schuil- en onderduikadressen, valse identiteitskaarten en extra voedselbonnen voor Joden.

Ook bracht ze Joodse kinderen onder bij gezinnen, en deed ze zich verschillende keren voor als ongehuwde moeder om op die manier weer een Joods kind te redden. Zo nam ze ook drie jaar een Joodse man en zijn drie kinderen in huis op. In minder dan 17 seconden konden ze zich onder de vloer verschuilen, toen op een dag drie Duitse soldaten en een Nederlandse politieman het huis doorzochten.

Ze vonden niets, maar toen de politieman later onverwacht terugkwam en hij de vader en zijn kinderen dreigde te ontdekken, schoot ze de man dood. Het lichaam werd door een bereidwillige begrafenis­ondernemer in een kist met een ander lijk gelegd en begraven.

Leven op het spel
"Ik zou het onder die omstandig­heden weer doen," zei ze ver na de oorlog. Arnold Pritchard, een van haar drie kinderen, zei in The Washington Post dat het voor zijn moeder misschien makkelijk was om gevaarlijk verzetswerk te doen omdat ze destijds niet getrouwd was en geen kinderen had. "Ze zette alleen haar eigen leven op het spel."

Na de oorlog deed ze voor de VN vluchtelingenwerk, en ontmoette ze de Amerikaanse legerofficier Anton Pritchard. Ze trouwden en gingen in de Verenigde Staten wonen, waar ze haar vluchtelingenwerk voortzette. In 1981 kreeg ze een Yad Vashem­onderscheiding, de hoogste Israëlische decoratie voor niet-Joden die tijdens de Tweede Wereldoorlog met gevaar voor eigen leven Joden hebben geholpen te overleven.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden