Plus

Marechaussee op Schiphol verwerkt nog dagelijks bolletjesslikkers

Bolletjesslikkers reizen nog volop naar Schiphol. Als de 'pakezels' worden gepakt - zoals vorig jaar 514 keer het geval was - is ontkennen onzinnig: het bewijs dragen ze immers in zich.

Maarten van Dun en Paul Vugts
De smokkelaars slikken tot wel tachtig bollen ter grootte van een forse duim, veelal gevuld met samengeperste pure cocaïne Beeld Rink Hof
De smokkelaars slikken tot wel tachtig bollen ter grootte van een forse duim, veelal gevuld met samengeperste pure cocaïneBeeld Rink Hof

Van bolletjesslikkers die op Schiphol worden aangehouden, is de reactie vrijwel altijd dezelfde. Geen verontwaardiging. Geen luid protest. Geen agressie. "Ze zijn gelaten. Ontkennen heeft geen zin. Het bewijs poepen ze uit," zegt drugsbestrijder Alex van de Koninklijke Marechaussee, die al veertien jaar bolletjesslikkers en andere koeriers opspoort (en daarom niet met zijn achternaam in de krant wil).

Hij is coördinator van het team Eerstelijns Drugsbestrijding van de marechaussee op Schiphol en stuurt de vier groepen met elk zo'n achttien rechercheurs aan die proberen de drugssmokkel via de luchthaven in te dammen. Nog steeds gaat het om gemiddeld meerdere bolletjesslikkers per dag; waar in 2015 nog 888 slikkers waren gepakt, waren dat er vorig jaar 514. Een verklaring voor de daling heeft de marechaussee overigens niet.

Hoewel hij streng moet optreden, voelt hij ook empathie voor de pakezels die zich door zwaardere criminelen met hun lijf vol drugs het vliegtuig in laten sturen. "Zij zijn ook maar radertjes in het systeem. Het menselijk leed achter dit soort smokkel is enorm. Heel schrijnend, al heb je natuurlijk ook minder zielige gelukzoekers."

Vliegtuigtoilet
Als bolletjesslikkers op Schiphol aankomen, hebben ze zware uren achter de rug. Hun beproeving begint meestal in Zuid-Amerika, waar drugsbendes ze rekruteren om voor een schamele 1000 tot 1500 euro naar Europa te vliegen, als levend omhulsel van een partij drugs. Tot wel tachtig bollen ter grootte van een forse duim slikken ze in, meestal gevuld met samengeperste pure cocaïne, maar ook met heroïne.

Dat krijg je niet in een uurtje doorgeslikt. Daarvoor moet je een dag gaan zitten, een bakje vla erbij. Eén voor één moeten de bollen naar binnen, met per stuk vier tot negen gram drugs. Veelal onder toeziend oog van de organisatie, die onder geen beding wil worden bestolen.

Wie niet alles krijgt doorgeslikt, stopt de rest maar achterin.

Poept een bolletjesslikker een deel van de lading onderweg uit, dan zit er niets anders op dan op het vliegtuigtoilet de verloren bolletjes opnieuw te slikken. "Het is een keiharde wereld waarin mensen niet meer zijn dan vervoermiddelen, ezels," zegt Alex. "Moeders die aan de grond zitten. Laatst meldde een vrouw zich met hevige pijnen. Bij haar was met geweld een duwbol ingebracht die ze er niet uit kreeg. Vreemd dat ondanks al deze ellende het drugsgebruik sociaal nog min of meer is geaccepteerd."

Maagzuur
De hausse van 2000 tot 2003 is voorbij door de honderdprocentscontroles van risicovluchten. De enorme aantallen slikkers die toen werden gepakt, verstopten de strafrechtketen, maar de strengheid zorgde er wel voor dat Schiphol impopulair werd als bestemming voor koeriers.

Toch, voor drugsorganisaties zijn slikkers nog altijd zeer lucratief. De pure cocaïne uit de bollen wordt na aankomst meermaals versneden. De straatwaarde van de cocaïne per slikker loopt geregeld richting een ton. De cocaïne zit in een condoom of de afgeknipte vinger van een latexhandschoen, met daaromheen meerdere lagen stevige tape.

Het is cruciaal dat maagzuur het rubber en plastic niet te snel aantasten. Lekt een bolletje en komt de pure cocaïne vrij, dan slaat het hart van de slikker op hol. Wie niet snel wordt geholpen, gaat dood.

Gelig gelaat
De bolletjesslikkers komen meestal uit de bronlanden van cocaïne in Zuid- of Midden-Amerika. "Het zijn vaak de allerarmsten. Kortgeleden was een zestigjarige Boliviaan als een kind zo blij met zijn cel. Een bed, warm eten, een douche, dat had hij niet in zijn sloppenwijk."

Bolletjes met cocaïne Beeld Rink Hof
Bolletjes met cocaïneBeeld Rink Hof

Aan de gate zijn douane en marechaussee getraind in het herkennen van bolletjesslikkers. De kenmerken houdt Alex het liefst geheim. "We zoeken naar een combinatie van indicatoren. Zo hebben slikkers vaak een gelig gelaat en eten ze liever niet, dat is wel breed bekend."

Is een slikker aangehouden, dan behandelen douane en marechaussee die in eerste instantie als patiënt. Hij of zij wordt medisch onderzocht. Als de verdachte dat toestaat omdat hij zijn onschuld wil aantonen, lichten de marechaussees hem door met röntgenapparatuur en sinds twee jaar ook met een CT-scan - die haarscherp in beeld brengt of iemand wat in zich draagt.

Heeft de arrestant inderdaad geslikt, dan krijgt die een laxerend drankje aangeboden.

Op speciale toiletten moeten slikkers de bolletjes uitpoepen - met observatiecamera's op zich gericht. Via een buis belanden de bolletjes in een trommel waarin sproeiers ze schoon spuiten. Uiteindelijk vallen ze in een bakje. Wie drie keer 'schoon' poept, gaat naar het gewone cellenblok.

"We letten goed op of er geen stukjes plastic meekomen, want dat kan erop duiden dat een bol al beschadigd is. De laatste tijd zien we gelukkig minder bollen met van die levensgevaarlijke vloeibare cocaïne. De organisaties weten kennelijk dat we ook die met onze nieuwe CT-scan kunnen zien."

Drie kilo drugs
Als de arrestant is 'uitgeproduceerd', zoals dat heet, wordt zijn gevonden vrachtje elders getest door marechaussees. In een smetteloze ruimte, waar een opmerkelijke geur hangt, snijden twee marechaussees de bolletjes open om ze te testen en te wegen.

Voor alle handelingen met drugs geldt het vierogenprincipe: niemand wordt er alleen mee gelaten. De onderzoekers dragen witte pakken en mondkapjes: de coke is zó puur dat inademen moet worden vermeden. Aan de muur hangt een forse collectie gereedschap. In deze ruimte worden ook smokkelpakketten opengemaakt.

Zo'n tien jaar geleden gold nog het devies dat minder dan drie kilo drugs weliswaar in beslag werd genomen, maar dat de koerier niet werd vastgezet. Hij kreeg een dagvaarding mee. Alex: "Dat was niet vol te houden. In Amsterdam lagen agenten te rollebollen met dealers voor een paar gram, terwijl wij koeriers die kilo's hadden willen importeren, niet in de cel zetten." Alweer tien jaar geldt nu de nulgrens: wie drugs heeft, wordt gearresteerd en blijft vastzitten tot zijn proces.

Mondiale samenwerking
Alex: "In afgeluisterde gesprekken horen we dat bendes Schiphol mijden om de strenge controle. Ik denk dat we het goed doen, maar er is een dark number. Ik zal nooit beweren dat de boel waterdicht is."

Om drugslijnen in beeld te krijgen en te verstoren, probeert het rechercheteam van Alex in vervolgonderzoeken zicht te krijgen op degenen die de slikkers op pad sturen en afhalen of opvangen. Er zijn korte lijnen met de opsporingsdiensten in de bronlanden en de landen waar de drugs heengaan.

"Wil je meer dan symptoombestrijding, dan moet je mondiaal samenwerken. De slikker weet weinig; die krijgt een prepaidtelefoontje en een nummer mee, of moet zich melden in een hotel." Vaak wachten afhalers op de luchthaven om de kostbare drugs in de gaten te houden.

"We sporen de ontvangers op in heel Nederland. In de Amsterdamse Bijlmer zit een grote gemeenschap, maar soms zitten we ook ineens in Groningen of Breda. Ons team is voor de korte klappen en de snelle reactie: als we ze voldoende aanknopingspunten kunnen geven, pakken collega's de opsporing projectmatig aan."

Op de uitpakkamer van de Koninklijke Marechaussee op Schiphol worden enkele bolletjes opengesneden en getest op wat voor drug er in zit Beeld Rink Hof
Op de uitpakkamer van de Koninklijke Marechaussee op Schiphol worden enkele bolletjes opengesneden en getest op wat voor drug er in zitBeeld Rink Hof
Smokkelaars en hun routes Beeld Koninklijke Marechaussee/Jorris Verboon/Het Parool
Smokkelaars en hun routesBeeld Koninklijke Marechaussee/Jorris Verboon/Het Parool

Verstopt in sportschoenen, snoepjes en drankflessen

Van het illustere gips vol harddrugs rond een been tot de banden van een scootmobiel: smokkelaars zijn inventief. Ze verstoppen cocaïne uit Zuid-Amerika, maar ook heroïne uit Pakistan, Afgha­nistan en Turkije of de binnen de grote Somalische gemeenschap geliefde qatbladeren uit Oost-Afrika.

"Het spul zit klassiek in de zolen van sportschoenen, verstopt in snoepjes of flessen drank en natuurlijk in de dubbele bodems, wieltjes of trekstangen van rolkoffers. Maar ook in zware machines: in walsen of gelast in ijzeren tandwielen," zegt commandant Alex van de Koninklijke Marechaussee.

Kennis over smokkel­methodes wordt uitgewisseld met de grensbewakers in andere landen. "Zo meldde China laatst dat heroïne in de koffers zelf was verwerkt. Niet veel later troffen wij ook dat soort bagage aan."

In de uitpakruimte van de marechaussee wordt heroïne overigens niet onderzocht. Dat doet het Nederlands Forensisch Instituut. "Werken met heroïne heeft te veel gezondheidsrisico's."

Vanaf Schiphol vertrékt ook drugs. Vooral synthetische drugs als mdma en xtc, maar ook de krachtige nederwiet gaat in koffers of pakketten de grens over. De koeriers worden veelal geworven in het voormalige Oostblok.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden