Plus Blikvangers

Marathon Man is een beeld voor een antiheld

De stad staat vol met kunst, van wereldvermaarde kunstenaars tot anonieme beeldhouwers. Wat zijn de verhalen achter deze beelden? Deze week: Marathon Man.

Een van de koplopers kijkt naar de uitgeputte concurrent op de andere pilaar. Beeld Carly Wollaert

Ik ben erlangs gerend, toen ik in 2012 voor het eerst deelnam aan de Marathon van Amsterdam, maar ik had er destijds geen weet van en geen oog voor.

Op de Marathonweg 65-67 hangen twee plaquettes aan de 'Griekse zuilen' die de onderdoorgang naar de Achillesstraat stutten. Op de linker zijn twee kloeke hardlopers afgebeeld, die er flink de pas in hebben. Op het rechterreliëf staat een marathonloper die er minder goed aan toe is. Hij staat voorovergebogen uit te puffen, de handen op de knieën. Ik stond na 37,6 kilometer net zo, totaal uitgeteld.

Antiheld
Marathon Man is een monument voor de antiheld, een ode aan de roemloze loser, de naamloze deelnemer die net zo hard vocht als de glorieuze winnaar, maar niet verder kwam dan de 7de, 45ste of 1284ste plaats. Of is uitgevallen, zoals ik.

Tegelijkertijd is het een eigentijdse reactie op de beeldhouwkunst in Oud-Zuid. In dit stadsdeel is veel architectuur uit de jaren twintig en dertig opgeluisterd met beeldhouwkunst van een heldhaftiger soort (iets verderop hangen bijvoorbeeld twee reliëfs van Kees Smout met heroïsche, krachtige marathonlopers). Tijdens de crisisjaren droogde het budget echter op, waardoor de uitvoering van enkele geplande reliëfs onvoltooid was gebleven.

Verval
Toen het Bureau Monumenten & Archeologie van de gemeente Amsterdam in 2003 begon met een omvangrijk project voor het herstel van de beeldhouwkunst die in de loop van de decennia in verval is geraakt, werden ook direct oplossingen gezocht als een beeld ontbrak en niet te achterhalen was.

Zoals op de Marathonweg 65-67. De Algemene Woningbouw Vereniging, eigenaar van het woonblok, was direct enthousiast over een eigentijds beeld.

De Stichting Kunst en Openbare Ruimte zocht twee kunstenaars, een onafhankelijke commissie koos voor het ontwerp van de Nederlands-Israëlische graficus en beeldhouwer Ram Katzir.

Gruwelijke beelden
Dat was te begrijpen: het meerduidige werk van Katzir zoekt nadrukkelijk contact met de toeschouwer, vraagt de toeschouwer stil te staan, nog een keer te kijken en te heroverwegen. In Traffic Lights (Tel Aviv, 1995), bijvoorbeeld, verandert het mannetje in een verkeerslicht plotseling in een schietende figuur.

In zijn controversiële project Your Coloring Book (1996), dat hij kort na zijn afstuderen aan de Rietveld Academie realiseerde, transformeerde hij gruwelijke beelden uit nazi-Duitsland tot zoete lijntekeningen uit een kleuterkleurboek.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool.nl.