Plus

Magazijnen zonder uitgeputte sjouwers, maar met robots

Robots nemen ons leven over. Ze staan in ons huis, ze bepalen ons werk en beïnvloeden de manier waarop we samenleven. Vandaag: robots doen de boodschappen.

Beeld Yoko Heiligers

"Ik heb liever dat onze medewerkers de klant helpen, dan dat ze vakken moeten vullen of in het magazijn werken," zegt topman Frans Muller van supermarktgigant Ahold Delhaize. "Als we basaal werk door robots kunnen vervangen, dan spelen we mensen vrij om te doen waar het werkelijk om gaat: service."

In april opende de Nederlandse supermarkt­gigant, bekend van dochters Albert Heijn en Bol.com, zijn eerste robotlab: in Amsterdam bij het ICAI - een verbond van UvA, VU, en HvA op het gebied van kunstmatige intelligentie. Dat AIRlab (AI for Retail), met twintig onderzoekers, richt zich op de toepassing van zelflerende algoritmes om onder meer online diensten AH.nl en Bol.com beter te maken en te assisteren bij online helpdesks.

"We willen zo klanten beter helpen bij online bestellingen en ze betere persoonlijke aanbiedingen doen," zegt Muller. "Maar ook onze eigen organisatie moet hiervan profiteren. Zo zou kunstmatige intelligentie de logische indeling van waren op de schappen beter voorspellen."

Magazijnrobots
De eerste resultaten worden nu al toegepast. "Ik dacht: ze gaan lekker aan de slag en op een gegeven moment horen we wel wat. Maar bij Bol.com zijn ze nu al aan het testen met de eerste algoritmes die de samenwerking in Amsterdam heeft opgeleverd."

Afgelopen november volgde een tweede lab, aan de TU Delft, dat zich meer toelegt op de combinatie van kunstmatige intelligentie en 'echte' robots in de magazijnen. Die zullen in een volgende versie ooit hun opwachting maken in de supermarkten van Ahold Delhaize.

De samenwerking moet antwoord geven op de vraag hoe de supermarkten en thuisklanten in de toekomst hun spullen nog krijgen, zonder dat er een leveringsinfarct ontstaat.

Tiramisu
"Een supermarkt is al lang niet meer van negen tot vijf open," legt Cees van Vliet uit, directeur winkels & logistiek bij Albert Heijn, "bestellen via internet groeit alleen maar. We moeten dag en nacht klaar staan om producten te leveren. Bovendien wil elke winkel wat anders. In Friesland willen ze literpakken vla, in hartje Amsterdam eenpersoonsverpakkingen tiramisu."

"We moeten daarom permanent producten kunnen leveren. Maar we kunnen steeds moeilijker de mensen vinden die dit werk willen doen. Zeker 's nachts. Nu komt al 40 procent van het personeel in onze distributiecentra via uitzendbureaus uit Polen. Dat is niet meer vol te houden."

"Automatisering is onvermijdelijk. De hoogste kosten, de grootste uitdagingen zitten in de vraag hoe we al die producten nog in de supermarkten krijgen, of bij de klanten thuis. Dat proces wordt door groei en andere behoeftes van consumenten steeds wankeler."

In Zaandam neemt Albert Heijn komend voorjaar een distributiecentrum in gebruik waar echte robots en kunstmatige intelligentie de scepter zwaaien. Daardoor is er straks 70 procent minder personeel nodig, terwijl Albert Heijn op dezelfde oppervlakte 50 procent meer boodschappen kan verwerken: 400.000 producten per dag.

De werknemers daar zijn niet langer sjouwers en stapelaars; het gaat om hoogopgeleid technisch personeel met vaardigheden op het gebied van automatisering en onderhoud.

Duurzame investeringen
Wanneer de andere distributiecentra van AH volgen, weet Van Vliet nog niet. "Kunstmatige intelligentie zal hoe dan ook forse impact hebben op ons werken. We zullen grote investeringen moeten doen in automatisering, technologie en digitalisering, en dat ook nog eens op duurzame wijze."

Ook in de supermarkten ziet hij automatisering doordringen. "In onze winkels investeren we, met behulp van kunstmatige intelligente, in zaken als zelfscannen, kassaloos betalen en geautomatiseerde winkelschappen. Dat zal betekenen dat zowel in de distributiecentra als achter de kassa minder werk zal zijn. Wie weet komt het ooit tot een vakkenvulrobot?"

"Je kunt niet zeggen: hou vooruitgang tegen," zegt topman Muller. "We moeten ons wel bewust zijn van de gevolgen. Dat is ook een reden dat we met universiteiten in zee gaan. Die kijken vanuit hun wetenschappelijke verantwoordelijkheid al veel langer naar de ethische gevolgen die ontwikkelingen teweeg kunnen brengen."

"Wij moeten daar als bedrijf van leren. Ook hoe we voorkomen dat er door de vooruitgang bepaalde, onbedoelde gevolgen ontstaan. We hebben de lagere kosten die automatisering met zich meebrengt op termijn gewoon nodig. Hoe je het ook wendt of keert, de investering in robots en software is eenmalig, salariskosten komen telkens terug."

In een serie artikelen schetst Het Parool de voordelen en valkuilen van kunstmatige intelligentie. Volgende keer: boodschappen van de robot.

Lees deel 1: Hoe robots ons dagelijks leven overnemen
Lees deel 2: Zo intelligent is kunstmatige intelligentie
Lees deel 3: Hoe robots bij KLM jouw vragen beantwoorden

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden