Machtige 'gasprinses' van Oekraïne zit onder de blauwe plekken

'Red mijn moeder voor het te laat is', smeekte Eugenia Timosjenko dit weekeinde in een interview met de Frankfurter Allgemeinen Sonntagszeitung. 'Het lot van mijn moeder en van mijn land zijn nu een en hetzelfde. Als zij sterft, overlijdt de democratie met haar.'

Joelia Timosjenko laat haar blauwe plekken zienBeeld AFP

Eugenia's boodschap werd niet alleen in Duitsland gehoord: in Nederland vindt een meerderheid in de Tweede Kamer dat niemand uit het kabinet naar de EK-voetbalwedstrijden in Oekraïne mag gaan zolang de situatie rond oud-premier Joelia Timosjenko niet verbetert. De president van de Europese Commissie José Manuel Barosso en de Europese Commissaris voor Justitie Viviane Reding boycotten het EK en de Duitse bondskanselier Angela Merkel dreigt dit ook te doen. Verschillende Europese leiders gaan niet naar de top die volgende maand in Jalta, Oekraïne, wordt gehouden.

Lange blonde vlecht
Joelia Timosjenko (52) is in het westen vooral bekend als die politica met de lange blonde vlecht die over het hoofd is gebonden. Ze is twee keer premier geweest en is een heldin van de Oranje Revolutie, maar is nu tot zeven jaar cel veroordeeld wegens machtsmisbruik. Vorige week zou ze in de maag zijn geslagen door haar bewakers en zouden haar ledematen zijn gekneusd toen ze hardhandig naar het ziekenhuis werd gebracht om voor haar chronische rugklachten behandeld te worden. Ze durft zich niet door Oekraïnse artsen te laten behandelen omdat ze bang is te worden vergiftigd. Er zijn foto's van blauwe plekken op haar rechterarm, elleboog, handen en buik.

Volgens haar aanhangers is Timosjenko een glamoureuze revolutionair die strijdt tegen de corrupte, mannelijke politieke elite van Oekraïne. Haar tegenstanders noemen Timosjenko ijdel en opportunistisch.

Toen Timosjenko in de jaren negentig aan het hoofd stond van een bedrijf dat gas importeerde uit Rusland - een periode waar ze haar bijnaam 'de Gasprinses' aan heeft overgehouden - werd Timosjenko schatrijk. In 1999 werd ze voor het eerst premier van Oekraïne, maar ze werd aangeklaagd wegens zelfverrijking en de smokkel van gas. Timosjenko zat een maand in voorarrest, maar een rechter verklaarde haar onschuldig.

Eugenia Timosjenko met een poster van haar moeder.Beeld epa

Bittere kou
In 2004 kwam ze samen met Viktor Joesjenko in opstand tegen de verkiezingsuitslagen en de bevolking volgde hen massaal. Mensen trokken in de bittere koude de straat op en na een uitspraak van het Hooggerechtshof moest de pro-Russische Viktor Janoekovic het veld ruimen. De tandem Timosjenko en Joesjenko zou het land samen regeren: zij als premier, hij als president. Hun relatie verslechterde echter snel, en een jaar later werd Timosjenko ontslagen.

In 2007 probeerden ze de boel weer te lijmen en keerde Timosjenko terug op het pluche, maar de ruzies met Joesjenko bleven. Hierdoor werd de economische crisis nauwelijks aangepakt, en de bevolking, die hier de gevolgen van ondervond, stemde in 2010 vol overtuiging op Timosjenko's oude tegenstander: Viktor Janoekovic.

Kort daarna werd Timosjenko voor de rechter gesleept. Ze zou als premier hebben ingestemd met een gasdeal met Rusland, die nadelig zou zijn voor Oekraïne. Daarnaast wordt ze beschuldigd van belastingontduiking in de jaren negentig. Volgens Timosjenko zelf zijn dit allemaal leugens, ingegeven door politieke motieven. Haar advocaten beweren dat Timosjenko's tegenstanders proberen om haar voor de rest van haar leven in de gevangenis te krijgen.

De politica is uit protest in hongerstaking gegaan. 'Ze heeft gruwelijke pijnen', zegt haar dochter Eugenia in een interview met persbureau AP. 'Ze heeft al zeven dagen niet gegeten, en drinkt alleen water. Vandaag deed ze een dramatische oproep aan publiek in Oekraïne gevraagd haar moeder te steunen. 'Ik wend me tot elke Oekraïner: wees niet onverschillig' , schrijft Eugenia op de website van de familie. 'Wij maken onze grote zorgen over haar gezondheid.'

Tijdens de Oranje Revolutie met Viktor JoesjenkoBeeld ANP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden