PlusAnalyse

Macht van Erdogan nu groter dan ooit, en hij blijft groeien

De Turkse president Erdogan heeft voor drie maanden de noodtoestand afgekondigd. Het geeft hem ongebreidelde macht. Kritiek vanuit het buitenland wordt niet getolereerd.

Voor de rechtbank in Istanboel proberen mensen een glimp op te vangen van hun gevangengenomen familieleden. Beeld Bram Janssen/AP
Voor de rechtbank in Istanboel proberen mensen een glimp op te vangen van hun gevangengenomen familieleden.Beeld Bram Janssen/AP

Hij noemde de couppoging eerder al 'een godsgeschenk', en met de dag wordt duidelijker wat de Turkse president Recep Tayyip Erdogan daarmee bedoelde. De noodtoestand die hij woensdagavond voor drie maanden uitriep, geeft hem nog meer macht dan hij al had.

Onder het aloude motto 'wie niet voor mij is, is tegen mij' - de mantra van elke dictator - kan de leider van de AK-partij de heksenjacht op andersdenkenden genadeloos opvoeren.

Persvrijheid aan banden
Turkije raakt zo steeds meer in de greep van de angst. Zo'n zestigduizend ambtenaren, rechters, agenten, leraren en militairen zijn al ontslagen of gearresteerd.

De politie heeft de bevoegdheid gekregen zonder tussenkomst van de rechter mensen op te pakken en huiszoekingen te verrichten. Alle radio- en tv-uitzendingen vallen onder de controle van de overheid. De persvrijheid en vrijheid van vergadering worden nog verder aan banden gelegd.

Na afloop van de zitting van de Nationale Veiligheidsraad zei Erdogan gisteravond dat hij 'als president én opperbevelhebber' 'het virus' uit het leger zal verwijderen. Hij doelde daarmee op de aanhangers van zijn aartsrivaal, de islamitische geestelijke Fethullah Gülen, die volgens hem achter de mislukte coup zat.

Onaantastbaar
In een vraaggesprek met Al Jazeera zei Erdogan het vermoeden te hebben dat de in de Verenigde Staten woonachtige Gülen hulp had gekregen van 'andere landen'. Hij noemde geen namen, maar het klonk dreigend genoeg.

Dat de president zich onaantastbaar waant, blijkt ook uit zijn uitspraak dat Europese landen geen recht hebben kritiek te leveren op de noodtoestand. Die trekken zich daar overigens weinig van aan.

Zo roept de Duitse minister van Buitenlandse Zaken Frank-Walter Steinmeier Turkije op de noodtoestand zo kort mogelijk te laten duren en de rechtsstaat te respecteren. België en Oostenrijk hebben de Turkse ambassadeur om opheldering gevraagd.

Bedreigingen
Ook in Nederland groeit de bezorgdheid over de lange arm van de Turkse autoriteiten. Turkse Nederlanders worden de laatste dagen via Whatsapp en Facebook opgeroepen aanhangers van de Gülenbeweging aan te geven.

In Rotterdam en Haarlem zijn journalisten van de aan Gülen gelieerde krant Zaman bedreigd. En in de universitaire wereld is ongerust gereageerd op de e-mails waarin Ankara Turkse wetenschappers en studenten in het buitenland oproept terug te keren naar Turkije.

De vraag is wanneer de machtshonger van Erdogan gestild zal zijn. Zolang Europa Navo-bondgenoot Turkije nodig heeft als buffer tegen de dreiging uit het Midden-Oosten - om nog maar te zwijgen van het vluchtelingenprobleem - zal hij zijn positie verder verstevigen.

Een voorstel voor een grondwetswijziging die de president - ook zonder noodtoestand - absolute macht moet geven, zal niet lang op zich laten wachten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden