Plus

Maajid Nawaz brengt boodschap die men graag wil horen: het komt goed

De Britse antiradicaliseringsactivist Maajid Nawaz hield zondagavond de vrijheidslezing in De Balie. Uiterst geschikt voor wie snakt naar gematigdheid.

Maajid Nawaz (rechts) stelt in De ­Balie dat moslims en niet-moslims elkaar kunnen vinden op de gedeelde waarden van de mensenrechten.Beeld Maarten Brante

Ook een manier om de aanslagen van 11 september 2001 op de Twin Towers in New York te gedenken: Osama bin Laden heeft na vijftien jaar wat hij wenste. Eigen schuld. Zelf heeft hij er waarschijnlijk nooit van durven dromen.

Bin Laden heeft een wereldwijde burgeroorlog tussen moslims en niet-moslims willen ontketenen, zegt Maajid Nawaz (37), een gederadicaliseerde Brits-Pakistaanse moslim. En zie wat er is gebeurd. Met zijn war on terror, zijn oorlogen in Afghanistan en Irak zette George W. Bush een mechanisme in gang waar de ene overreactie op de andere volgt. IS komt ergens vandaan.

Zondagavond hield Nawaz de vrijheidslezing in debatcentrum De Balie. Al jaren trekt hij de wereld over met zijn levensverhaal. Hoe hij als Pakistaans-Britse jongen in Essex werd geconfronteerd met het rauwe, racistische geweld van de jaren negentig, aangevallen door nazistische groeperingen met messen en hamers, volledig onbeschermd door de politie.

Kalifaat
Hoe hij als zestienjarige viel voor de verlokkingen van de radicale islamistische groep Hizb ut-Tahrir en zijn droom najaagde van één verenigd kalifaat voor alle moslims in de wereld. Hoe er werd gemarteld in de Egyptische cel waarin hij tussen 2001 en 2006 samen met andere radicalen gevangen zat. Hij kwam vrij toen Amnesty International actie voor hem voerde.

Stond hij vijf jaar later te barbecueën met Bush, 'de Amerikaanse president die zo enthousiast was over waterboarden'. Klap op de schouder. "Aangekomen bij het martelverhaal, riep Bush: 'Stop! Definieer martelen!'"

Droom
Het deed hem beseffen, zegt hij, dat je niet veel bereikt door mensen hun vrijheid af te pakken en te denken dat je een ideologie kunt bestrijden door hem te vermoorden. Een ideologie kun je slechts bestrijden door er een betere tegenover te zetten.

Islamisme, de politieke islam die met geweld de wereld wenst te overheersen, verdwijnt niet door je er een weg doorheen te schieten, maar door er een liberale, vrijzinnige variant van de islam tegenover te stellen. Daarvoor hoef je maar één ding te doen: zorgen dat erover wordt gepraat. Door iedereen.

Nawaz is een droom in donkere tijden. In De Balie brengt hij de boodschap die men graag wil horen: het komt goed. Het kost alleen tijd.

George Orwell
Zijn verhaal is hermetisch en gepolijst. In Egypte kwam hij tot inkeer nadat een salafist hem had gezegd dat hij zich in het kalifaat vrij voelde vrouwen te onderwerpen en te verkrachten. Hij herinnerde zich plotseling de boeken van George Orwell en dacht: dit kan niet kloppen.

"Na Frankrijk was het Ottomaanse Rijk de eerste staat die homoseksualiteit decriminaliseerde," zegt Nawaz. Hij wil maar zeggen: wij moslims waren niet altijd zo. "Het zijn de woorden van mijn eigen moeder."

'Radicale midden'
Hij verliet in 2007 Hizb ut-Tahrir en richtte de contra-extremismedenktank Quilliam op. Hij adviseerde de Britse premier David Cameron en was zelf in 2015 kandidaat voor het Lagerhuis namen de Liberal Democrats.

Moslims en niet-moslims: ze kunnen elkaar bereiken op de gedeelde waarden van de rechten van de mens, zegt Nawaz. In De Balie wordt hij door een publiek dat reikhalzend uitziet naar de gematigdheid van 'het radicale midden' beloond met een staande ovatie.

"Trek je niets aan van cynici," zegt zangeres Rajae El Mouhandiz aan het begin van de vrijheidslezing bij wijze van introductie. "Wat moeten we anders?" zegt een bezoeker na afloop. "Is er een alternatief?"

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden