Lumet maakte bijna elk jaar een meesterwerk

Sidney Lumet met zijn Oscar tijdens de 77ste Annual Academy Awards, 27 februari 2005Beeld getty

In 2005 kreeg de toen 80-jarige regisseur Sidney Lumet een ere-Oscar voor zijn gehele oeuvre. De Academy herstelde daarmee de fout dat de filmmaker die verantwoordelijk was voor klassiekers als 12 Angry Men, Serpico, Dog Day Afternoon en Network ondanks vijf nominaties nog nooit daadwerkelijk een beeldje had mogen ontvangen.

Maar weinig Hollywood-regisseurs kunnen zeggen dat ze een halve eeuw lang gemiddeld één film per jaar hebben gemaakt. En nog minder kunnen zeggen dat ze al meer dan zestig jaar actief zijn in het vak. Sidney Lumet kon dat wel.

Hij kwam in 1924 ter wereld als zoon van een acteur en een danseres. Zijn carrière leek lange tijd op het podium te liggen: op zijn elfde maakte hij al zijn acteerdebuut op Broadway. In de Tweede Wereldoorlog diende de Amerikaan zijn land als navigator. Na de oorlog keerde hij terug naar het theater, maar merkte al snel dat het nieuwe medium televisie hem meer aantrok. Begin jaren vijftig begon Lumet zijn carrière als regisseur bij televisiestudio CBS.

Rechtbankdrama
Volgens sommigen was zijn eerste speelfilm 12 Angry Men (1957) meteen zijn beste. Het rechtbankdrama met in de hoofdrol Henry Fonda verhaalt over de twist binnen een jury wanneer de twaalf gezworenen zich buigen over de moord waar een Spaans-Amerikaanse jongen wordt verdacht. De film werd bejubeld en kreeg drie Oscarnominaties, waaronder die voor beste regie.

De jaren daarna bewees Lumet zeer productief te zijn: hij bleef zijn medewerking verlenen aan talloze televisieprogramma's, maar leverde tegelijkertijd bijna jaarlijks een speelfilm af. Lumet specialiseerde zich in verhalen die ondanks hun vaak zware, geëngageerde thema's toch een groot publiek wisten te bereiken. Bijna elke titel uit zijn oeuvre kon rekenen op een enthousiaste ontvangst van critici en publiek.

Dog Day Afternoon
Zijn meeste films in deze periode waren rechtbank- en politiedrama's, die kritisch stelling namen tegen de machtige arm van de wet. Halverwege de jaren zeventig leverde het harde werken de Amerikaan weer twee Oscarnominaties op. Hij kreeg de bekroningen voor het waargebeurde drama Dog Day Afternoon (over een homoseksueel die een overal pleegt om de sekseverandering van zijn vriend te kunnen betalen) en voor Network, een snoeiharde mediasatire over een presentator die zelfmoord wil plegen voor de kijkcijfers.

In de jaren tachtig leek Lumet, inmiddels in de zestig, wat gas terug te nemen - hij maakte nog maar één film per twee jaar. De brille van zijn eerdere titels haalde hij eigenlijk nooit meer. In 2007 leek de inmiddels 83-jarige Lumet voor het eerst in jaren weer ouderwets in vorm te zijn. De thriller Before The Devil Knows You're Dead, met Philip Seymour Hoffman en Ethan Hawke als twee broers die hun ouders besluiten te beroven, kon rekenen op lovende kritieken en was een bescheiden kassucces. (ANP)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden