Plus

Luid applaus voor variant 8: helemaal geen brug over het IJ

Aan beide kanten van het IJ werden deze week de zes verschillende opties voor de Javabrug besproken met bewoners. In Oost willen ze de brug zo ver mogelijk naar west, in Noord zo ver mogelijk naar oost.

Een schets van de verhoogde aansluiting van de Javabrug op de Jan Schaeferbrug. Beeld Artist impressions VenhoevenCS

Oost

De tekeningen van het tien meter hoge fiets­viaduct door de Tosaristraat op het Java-eiland veroorzaken rumoer in de zaal. Het geluid zwelt aan bij de afbeelding van het uitzicht vanuit een huiskamer op tweehoog, waarop een fietser alvast vlak voor het raam langs scheert.

Als de Javabrug er in 2025 ligt, worden dat er naar schatting zo'n 20.000 tot 30.000 per dag.

De direct betrokken bewoners zijn vorige week, op een besloten en intense bijeenkomst, al geïnformeerd. Dat is de reden dat de projectmanager van de gemeente zijn verhaal zonder onderbreking kan vervolgen.

"Deze mensen zullen ruimhartig moeten worden gecompenseerd als dit de variant wordt," zegt hij. Een paar van die bewoners zitten mokkend in de zaal: ze kunnen nog steeds niet geloven wat hun misschien te wachten staat.

In drie van de zes opties voor de Javabrug die vorige week werden gepresenteerd, wordt de fietsbrug aangesloten op de bestaande Jan Schaeferbrug. Architect Ton Venhoeven, die de brug in 1999 ontwierp, zag dat eerst niet zitten, maar is inmiddels om.

"We hebben een goede oplossing die het originele ontwerp niet verkracht. Het kan één geheel worden. Zolang ik er zelf bij betrokken ben, zodat niemand anders het kan verprutsen, is het prachtig om mee te werken aan zo'n belangrijke opgave."

Hellingbaan
In de andere drie opties komt er geen viaduct, maar moeten fietsers vanaf het Java-eiland een ruim 300 meter lange hellingbaan beklimmen. En daar zijn andere bewoners niet blij mee: in een paar varianten slingert de hellingbaan op hoogte voor de huizen op de hoek van de Sumatrakade.

Bovendien moet daar een beweegbaar deel komen, zodat de bewoners ook nog regelmatig tegen wachtende fietsers en een groot brugdek aankijken.

Verrassend is het dus niet dat er hard applaus klinkt als een van de ruim tweehonderd aanwezigen op de 'consultatieavond' in Pakhuis de Zwijger variant 8 voorstelde: helemaal geen brug.

Die suggestie volgde nadat iemand uit de zaal variant 7 had aangedragen: een hellingbaan op de plek waar nu nog de cruiseschepen van de PTA aanleggen. Dan begint de brug al vanaf de Veemkade - ver van de woningen op het Java-eiland - aan de oversteek naar Noord.

Het liefst houden ze de brug van het eiland. En als dat niet kan: zo ver west als mogelijk, met de hellingbaan op de Kop van Java.

Noord

"Waarom bouwen we geen tunnel? Dat is naar mijn weten goedkoper," roept een man vanuit de zaal. De tunnel. Het is een onderwerp dat in Noord meer dan in Oost naar boven komt.

Volgens de projectleider is het helder: een tunnel is later misschien mogelijk tussen CS en de Buik­sloterweg of aan de westzijde van het IJ.

Voor deze plek is het als optie afgevallen. Een tunnel is misschien goedkoper, maar doordat fietsers dan moeten afstappen, is de verwachting dat minder mensen er gebruik van zullen maken.

En de vaste oeververbinding wordt juist op deze plek gemaakt om de verkeersstromen weg te lokken uit het Centrum. "Dus heeft de gemeenteraad gekozen voor een brug op deze plek."

Het lijkt bij de 150 man die op de bewonersavond in de Kromhouthal zijn afgekomen op minder weerstand te stuiten dan bij de bewoners aan de andere kant van het IJ. Ze maken zich vooral zorgen om praktische problemen: hoe komen mindervaliden de brug op als ook fietsers gebruik mogen maken van de liften?

Is al besloten dat het de Van der Laanbrug gaat heten? Waarom kan de brug niet gesplitst worden met twee uitgangen, als 60 procent van het verkeer zijn weg via de Havikslaan vervolgt en 40 procent via de Meeuwenlaan? Kan er een soort groene hangende-tuinenbrug komen?

Daarnaast wordt veel gepraat over de Dirk van den Broekvariant: de twee verschillende trajecten die uitkomen in het tunneltje achter de supermarkt op het einde van het Motorkanaal. "Ik weet niet of u wel eens boodschappen gaat doen, maar het is er nu al chaos," zegt een man vanuit de zaal. "Hoe moeten daar 20.000 tot 30.000 fietsers door?"

Overlast
De twee varianten waarin de brug over het Motorkanaal slingert, lijken in Noord sowieso het minst populair. Iets oostwaarts, in de toekomstige wijk Hamerkwartier, kan de brug nog worden ingepast in de nieuwbouw.

Een brug langs de Motorwal zou betekenen dat de 350 appartementen langs het kanaal een nieuw uitzicht zouden krijgen: een 378 meter lange en 12 meter brede hellingbaan.

Zo ook Nico Veenman, die op acht meter hoogte woont. Hij kijkt dan tegen de onderkant van het wegdek aan of mensen kijken zo bij hem de slaapkamer in.

"Ik snap niet dat deze variant niet meteen is geschrapt. Wie bedenkt dit? Ik maak me ook grote zorgen om de veiligheid. Op de Motorwal is nu al veel overlast en gedoe. Dat wordt straks nog meer, helemaal als hier allemaal trappen en liften komen. En de slagschaduw van de brug."

Besluit valt eind 2018

Na de zomer komt het projectteam Javabrug met een reactie op alle vragen en opmerkingen die tijdens de bewonersavonden en online worden verzameld.

Eind 2018 moet het nieuwe college een besluit nemen over de locatie van de brug. Dat besluit kan alleen worden genomen als de PTA daadwerkelijk wordt verplaatst, een beslissing die eveneens eind dit jaar wordt genomen.

Als de cruiseterminal toch blijft, is de bouw van de brug niet mogelijk. Pas eind 2019 volgt het definitieve besluit over de komst van de Javabrug. Daarna volgt de ontwerpfase. In 2025, als Amsterdam 750 jaar bestaat, zou de brug geopend kunnen worden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden