Luchtverkeersleiding op Schiphol ligt te vaak plat

Deze week lag Schiphol plat door een grote storing bij de Luchtverkeersleiding. En dat is niet voor het eerst.

Vooral Europese vluchten werden getroffen. Zeker tachtig vluchten werden geannuleerd, zeker vijftig raakten uren vertraagd. Beeld anp

1. Wat was er aan de hand?

Dinsdag stortte net voor het middaguur het systeem van de Luchtverkeersleiding op Schiphol-Oost in. Daardoor werd automatisch het vliegverkeer sterk aan banden gelegd, zodat het nog verantwoord was te vliegen. Veel vliegtuigen die op het punt stonden te vertrekken, werden aan de grond gehouden, zowel op Schiphol als elders in Europa.

Vliegtuigen die al in de lucht waren, konden wel mondjesmaat worden afgehandeld, zodat er deze keer geen toestellen hoefden uit te wijken naar andere vliegvelden.

Vooral Europese vluchten werden getroffen. Zeker tachtig vluchten werden geannuleerd, zeker vijftig raakten uren vertraagd. Voor de ticketbalies op Schiphol ontstonden lange rijen.

Pas even voor vijf uur 's middags was het systeem weer volledig in de lucht, maar toen was het kwaad al geschied. Doordat de storing de vliegschema's compleet door elkaar had gehusseld, duurden de gevolgen nog tot donderdag.

2. Hoe kwam het?

Er wordt nog onderzocht hoe het verkeersleidingssysteem opnieuw heeft kunnen falen. Het was volgens Luchtverkeersleiding Nederland (LVNL) geen stroomstoring of cyberaanval. Opvallend was wel dat ook een website waarop LVNL nieuwe verkeersleiders werft, eruit lag. Wel kampte de verkeersleiding vorige week al met een probleem bij de grondradar,waardoor het vliegverkeer moest worden getemperd.

LVNL investeert in het systeem vanwege de grote veranderingen die de luchtvaart de komende jaren te wachten staan. Zo zijn nu de militaire verkeersleiders, die altijd apart zaten, aangeschoven op Schiphol-Oost.

Beeld anp

Over anderhalf jaar gaat Lelystad Airport met al zijn vliegroutes open, in de jaren daarna gaat het Nederlandse luchtruim compleet op de schop.

Dat heeft de druk op LVNL flink verhoogd, juist terwijl de dienst aan het bijkomen is van een jarenlange discussie over topsalarissen. Omdat verkeersleiders semi-overheid zijn, zouden hun salarissen op het niveau van ministers afgeknot moeten worden.

3. Gebeurt het vaak?

Te vaak. Op 1 februari deed zich 's ochtends een net zo ingrijpende storing voor, toen door overbelasting van de hardware een van de vier centrale processoren van het systeem afhaakte. Toen raakten nog meer vluchten ontregeld en moesten vliegtuigen zelfs uitwijken. Volgens LVNL zijn sindsdien stappen genomen om zo'n storing voor eens en altijd te voorkomen. Maart vorig jaar gebeurde hetzelfde na de enorme stroomstoring in Diemen.

Ook andere computersystemen in de luchtvaart laten het er opvallend vaak bij zitten. In april zorgde een storing bij boekingssysteem Amadeus voor oponthoud bij tientallen maatschappijen, waaronder KLM. In juni legde een stroomstoring in een datacentrum het vliegverkeer bij British Airways plat.

4. Mag dat?

Ja. Volgens de regels wel, maar dat zal veranderen. Het vorige kabinet werkte al aan regelgeving die instellingen met cruciale maatschappelijke diensten verplicht zorg te dragen voor de continuïteit ervan en aan te tonen dat ze voldoende doen om storingen - en de gevolgen daarvan - te voorkomen. Daarbij gaat het om bijvoorbeeld KPN, energiebedrijven, Rijkswaterstaat, Prorail, maar ook LVNL. Komt er toch een storing, dan zijn ze te beboeten en strafrechtelijk aan te pakken.

5. Wat kan ik doen?

Lijdzaam afwachten. Wie deze week vertraagd raakte of helemaal niet kon vliegen, heeft geen recht op de Europese vergoedingsregeling die oploopt tot zeshonderd euro als het oponthoud langer dan drie uur duurt. Maatschappijen kunnen zich beroepen op overmacht in het geval van verkeersleidingstoringen - maar moeten reizigers wel omboeken of restitueren.

Rectificatie

In de papieren krant wordt per abuis gemeld dat LVNL uitgaat van een stroomstoring of cyberaanvaal. Terwijl deze oorzaken juist zijn uitgesloten. De tekst had moeten lezen: 'Het was volgens Luchtverkeersleiding Nederland (LVNL) geen stroomstoring of cyberaanval', zoals het ook in deze online versie staat.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden