PlusTen Slotte

Lucas van der Gragt (1942-2017): Ajacied, zeeman en barkeeper

Twee weken geleden overleed Lucas van der Gragt aan de complicaties van een hartoperatie. Hij was naast een wat barse, maar ook geestige kroegbaas een Ajaxfan in hart en nieren.

Van der Gragt in zijn café Hendrik de Achtste, 2009Beeld Ruud van Zwet

'No coffee, go away.' Het is een vreemde zin voor een uitbater van een café, zeker als er achter het raam een bord hangt met reclame voor verse koffie.

Maar soms had Lucas van der Gragt als baas van Café Hendrik de Achtste op de Prins Hendrikkade - pal tegenover het Centraal Station - nou eenmaal geen trek in toeristen. Zeker niet als Ajax speelde. Dan deed Van der Gragt de deur van het café op slot en keek hij tv met een kleine schare vrienden.

Van der Gragt - Ajacied, zeeman, barkeeper en snordrager - overleed twee weken geleden aan de complicaties van een hartoperatie.

Berucht was de toeristenbelasting die hij soms hanteerde. Vooral Duitsers liet hij meer betalen voor een biertje, want de kroegbaas was de oorlog nog steeds niet vergeten. Als de Duitsers pech hadden, aten ze ook nog nootjes à la Jari, het borrelhapje dat op de bar stond. Jari was de huiskat, vernoemd naar Jari Litmanen. De nootjes waren kattenbrokken.

Aanraakbaar
Behalve een wat barse, maar ook geestige kroegbaas was Van der Gragt een Ajaxfan in hart en nieren. Het café dat hij in 2009 van de hand deed, was een bescheiden museum. Het hing vol met oude foto's en hij verzamelde toegangskaartjes van de vele wedstrijden die hij bezocht. In de voortuin van zijn huis in Betondorp stonden stoeltjes uit De Meer.

"Ajax, dat waren onze jongens," zei Van der Gragt in een interview acht jaar geleden.

De geboren Amsterdammer (Govert Flinckstraat, De Pijp) maakte de gouden tijden in de jaren zestig en zeventig mee. Als zeeman smokkelde hij alcohol, sigaretten en boter, zodat hij genoeg geld had om alle wedstrijden vanaf de eretribune te bekijken.

Van der Gragt kende de spelers destijds ook persoonlijk, omdat ze net als hij volkse Amsterdammers waren. "Ze waren aanraakbaar. Piet Keizer kwam net als ik gewoon bij Frankendael op de Middenweg. Ik nam bier en jenever voor de wedstrijd en Piet koffie, denk ik."

Amsterdammertje
Eenmaal had Van der Gragt een 'moderne' Ajacied aan de bar zitten, de Nigeriaanse spits Nwankwo Kanu. Het boterde niet echt. "Kanu heeft een beetje in het café rondgekeken en een paar glazen jus d'orange gedronken. Daarna is ie weggegaan, klaar. Er was toch niet met die jongen te praten."

Nadat hij zijn kroeg had verkocht, kreeg Van der Gragt meer tijd voor zijn oude hobby's: vissen, biljarten en kaarten. Uiteraard bleef hij ook Ajax volgen. Hij keek de wedstrijden met vrienden in café 't Pandje in Diemen.

Met uitzondering van zijn jaren op zee woonde Van der Gragt zijn hele leven in Amsterdam. In zijn jeugd vertrokken de schepen vanaf Java-­eiland, later woonde hij er. "Ik zeg wel eens dat ze een Amsterdammertje op m'n kop moeten zetten als ik onder de grond lig," zei hij in 2009.

Dat is niet gebeurd. Van der Gragt is gecremeerd op De Nieuwe Ooster. Supporters van de harde kern gaven de kist een uitgeleide met fakkels.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden