PlusFilmrecensie

Loveless

Zelden dekte een filmtitel de lading beter dan Loveless van Andrej Zvjagintsev. Het drama gaat over het angstaanjagend kille stel Boris (Alexej Rozin) en Zjenja (Marjana Spivak), maar ook over de cynische liefdeloze Russische samenleving die hen vormde.

Loveless Beeld -
LovelessBeeld -

Zvjagintsev zich liet inspireren door Ingmar Bergmans Scènes uit een huwelijk.

Evenals dat relatiedrama toont de film een op de klippen gelopen huwelijk, met als verschil dat Scènes uit een huwelijk tien jaar bestrijkt en Loveless hooguit een week, met als slot een epiloog die een paar jaar later speelt.

Een belangrijker verschil is de liefdeloosheid waarmee het stel in Loveless met hun 12-jarige zoon Aljosja (Matvej Novikov) omgaat. Zij willen zo snel mogelijk scheiden om met hun nieuwe geliefden verder te gaan en in dat toekomstbeeld past de jongen niet.

Beiden willen hem niet meenemen in hun nieuwe leven. In Loveless geen gevecht over wie de voogdij krijgt, maar juist over wie het joch niet hoeft te nemen. Het levert een hartverscheurend aangrijpende scène in de badkamer op, waar Aljosja met een van pijn vertrokken gezicht in stil huilen uitbarst als hij zijn ouders elkaar in de huiskamer voor rotte vis hoort uitschelden.

Bureaucratische onverschilligheid
Enkele scènes later is de jongen verdwenen. Weggelopen? Ontvoerd? Het is veelzeggend dat zijn ouders het pas een paar dagen later merken, want beiden waren niet thuis, maar bij hun nieuwe geliefden.

Zvjagintsev grijpt de verdwijning aan om de bureaucratische onverschilligheid bij overheidsinstellingen bloot te leggen. De jongen komt uit zichzelf wel weer terug, meent een rechercheur die geen zin heeft om in actie te komen.

Veelzeggend is dat een vrijwilligersgroep van gewone Russen wel met volle inzet naar Aljosja gaat zoeken. Het statement is duidelijk: Russen hebben niets aan hun overheid, maar zijn op elkaar aangewezen.

Boven alles is Loveless een vlijmscherpe aanval op het egoïsme van de onder Poetin ontstane hedonistische groep Russen, die rücksichtslos het eigenbelang boven alles stelt en nergens verantwoordelijkheid voor wil nemen.

En die het ontbreekt aan ieder greintje zelfreflectie, zodat je geen profeet hoeft te zijn om te voorspellen dat ook de nieuwe liefdesrelaties van Boris en Zjenja zullen eindigen in verwijten en zelfbeklag.

Ontluisterend is ook de epiloog van Loveless, die zich een paar later afspeelt. We moeten de inhoud niet verraden, maar dat Boris en ­Zjenja, en het cynische Rusland dat zij representeren, voor Zvjagintsev geestelijk morsdood zijn, kan niemand ontgaan.

Loveless
Regie Andrej Zvjagintsev
Met Marjana Spivak, Alexej Rozin
Te zien in City, Eye, Filmhallen, Het Ketelhuis, Rialto

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden