'Lokaal bestuur verzandt door structuurfout in politiek gedoe'

Amsterdammers moeten niet meer naar de stembus om een stadsdeelbestuur te kiezen. De leden zijn als gekozen volksvertegenwoordiger niet geloofwaardig.

Brenninkmeijer is bijzonder kritisch over het functioneren van het bestuurlijk stelsel in AmsterdamBeeld anp

Dat schrijft oud-ombudsman Alex Brenninkmeijer in zijn vrijdagochtend gepresenteerde evaluatie van het bestuurlijk stelsel in Amsterdam. Brenninkmeijer deed zijn onderzoek in opdracht van de gemeenteraad en kraakt in het rapport harde noten over het functioneren van het lokaal bestuur.

Gekibbel
Hij stelt vast dat er een 'structuurfout' zit in het huidige systeem, waardoor alles verzandt in 'politiek gedoe'. Politici steken meer tijd en energie in onderling gekibbel dan dat ze bezig zijn met de vraag wat goed is voor de stad, meent hij. Een van de oorzaken van de 'naar binnen gekeerde bestuurscultuur' is volgens Brenninkmeijer het stelsel van de bestuurscommissies, dat sinds 2014 bestaat.

De Gemeentewet schrijft voor dat Amsterdam geen stadsdelen meer mag hebben met onafhankelijke stadsdeelraden. In plaats daarvan kwamen er in 2014 zeven bestuurscommissies, die aanzienlijk minder te zeggen hebben dan voorheen en nauwelijks nog eigen budget hebben.

Brenninkmeijer spreekt van een 'dubbelmandaat': de leden van de bestuurscommissies zijn democratisch verkozen en hebben dus een eigen politiek mandaat, maar tegelijkertijd moeten ze het beleid uitvoeren dat op de Stopera wordt gemaakt. Dat 'leidt tot veel politiek en bestuurlijk 'gedoe' en zet de geloofwaardige werking van de Amsterdamse democratie onder druk'.

Ook voelen de bestuurscommissies zich niet serieus genomen, schrijft Brenninkmeijer, die voor het opstellen van zijn rapport bijna vierduizend mensen heeft geënquêteerd. Bestuurscommissies die door directe verkiezingen zijn samengesteld zorgen bovendien niet voor meer betrokkenheid van burgers bij het openbaar bestuur. Zo blijkt uit onderzoek dat in grote gemeenten die geen bestuurscommissies hebben de burgerparticipatie niet minder is dan in Amsterdam.

'Helder en eenvoudig'
Brenninkmeijer doet geen concrete voorstellen voor een andere opzet van het verlengde bestuur in de stadsdelen. Verder zijn de aanbevelingen uit het rapport volgens hem zelf 'helder en eenvoudig'. "De kunst is om ze op te pakken," schrijft hij. "De grootste fout die de spelers in het bestuurlijk stelsel als reactie op dit rapport kunnen maken is dat volgens de lang bestaande Amsterdamse traditie de politieke fracties gaan 'winkelen' in de resultaten van deze evaluatie en via politieke profilering een strijd construeren die resulteert in een niet goed werkend compromis."

In een toelichting op het rapport zei Brenninkmeijer dat alle rapporten die de afgelopen jaren verschenen over het bestuurlijk stelsel 'in de politiek-bestuurlijke sudderpan zijn fijngeprakt'. "Het is pathologisch," is zijn diagnose. "Amsterdam heeft een praat- en notacultuur, en vindt zichzelf heel bijzonder. Ik noem het bestuurlijk amateurisme. Doe maar gewoon je werk. Bestuur is saai."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden