Plus

Lodewijk Asscher: 'Ik wil niet aan de zijlijn blijven staan'

Lodewijk Asscher gaat de strijd aan met Diederik Samsom om het lijsttrekkerschap van de PvdA. Maar de vicepremier richt zijn pijlen vooral op Rutte, de 'manager van bv Nederland' - met wie hij overigens nog wel gewoon samenwerkt.

Vicepremier Lodewijk Asscher maakt bekend dat hij lijsttrekker van de PvdA wil worden Beeld ANP

Asscher oefent maandagmiddag voor een lege zaal achter het spreekgestoelte van het Calvijn College in Amsterdam. Hij is gespannen, we spreken hem een uur voordat hij onder luide muziek het podium betreedt om zijn kandidatuur officieel bekend te maken.

Het kost de vicepremier moeite om zichzelf op de voorgrond te plaatsen, zegt hij, maar hij vindt dat het moet. Hij kan nu niet aan de zijlijn blijven staan, dit is het besluit dat zijn leven de komende jaren gaat bepalen.

Waarom bent u een betere lijsttrekker dan Diederik Samsom?
"Ik denk niet tégen Diederik, maar tegen Rutte en Wilders. Diederik heeft zijn nek uitgestoken om met de VVD het land erdoorheen te halen, daar heb ik heel veel respect voor. Ik denk dat we nu in een nieuwe tijd komen."

"Ik wil de verbinding terugbrengen, identiteit, trots op Nederland, een ander Europa, nieuwe vormen van solidariteit. Hoe je het Nederland van onze dromen kunt vormgeven en hoe we weer trots kunnen worden. Over hoe we verdeeld dreigen te worden en hoe we toch samen verder kunnen."

U vond het lang niet loyaal om Samsom uit te dagen, waarom bent u van gedachten veranderd?
"Er staat te veel op het spel. Ik wil niet aan de zijlijn staan als de keuzes voor Nederland de komende jaren worden bepaald. Als heel veel mensen de gevolgen daarvan zullen voelen. Vergis je niet, de baantjes worden al verdeeld aan de andere kant."

"VVD-leider Halbe Zijlstra zoekt het behang al uit voor het ministerie van Sociale Zaken. Hij wil met de sloophamer door alles wat in tientallen jaren is opgebouwd. Dan kan ik niet op de achterbank blijven zitten en moet ik mezelf opwerpen om progressief Nederland sterker te maken."

Waarom gaat het zo slecht met de PvdA?
"Heel veel mensen ervaren iedere dag onrecht. Het gaat wel beter met Nederland, maar je ziet dat de baas van een bedrijf een enorme bonus krijgt, terwijl de werknemer op nul staat. Dat bazen goudgerande contracten hebben, terwijl de werknemer weer een flexcontract krijgt. Dat de vijftigplusser het gevoel heeft dat hij niet meer meetelt. Veel mensen ervaren onrecht.Als wij dat willen bestrijden moeten we duidelijk maken hoe we dat gaan doen, anders volgt er geen applaus."

Drie verkiezingen lang, en in tientallen peilingen, hebben de kiezers zich van de PvdA afgekeerd. Wat hebben jullie fout gedaan?
"Daarom is het cruciaal dat we het er niet bij laten hangen. Ik ga niet zitten aanzien dat we een vierde verlies oplopen. Die vierde verkiezing wil ik winnen."

In de communicatie is het chaos, jullie zijn pas echt gaan uitleggen in het zicht van de verkiezingen.
"Ik ga nu niet recensies geven van hoe Diederik het heeft gedaan de afgelopen jaren."

U was er toch ook bij?
"Ja. Ik vertel het liefst waar ik trots op ben en verschil heb kunnen maken. Daarom richt ik me op ons verhaal voor de toekomst en wat er voor Nederland nu op het spel staat."

Waar bent u niet trots op?
"Nou ehm... Ik denk dat we in alle pragmatiek te weinig hebben laten zien dat we de strijd tegen onrecht voeren. Die moet gevoerd."

Minister Asscher Beeld Dingena Mol

Is het zo dat tijdens de economische crisis de PvdA een ingenieur nodig had en nu met de polarisatie een moraliserende leider?
"Ik ben misschien wat minder pragmatisch. Ik ben onverbiddelijk tegen onrecht dat ik tegenkom. Ik ben niet van het wegkijken en dingen gewoon vinden die niet normaal zijn. We komen uit een tijd waarbij het ging over managen en de bv Nederland. Het moet nu gaan over het aanpakken van de status quo."

Wordt uw gevecht met Samsom er een met de handen op de rug?
"Nee, de handschoenen gaan juist uit."

Maar u bent heel vriendelijk voor Samsom.
"Dat is mijn tegenstander niet. We moeten niet uit elkaar worden gespeeld. De haters die mensen tegen elkaar willen opzetten, dat zijn mijn tegenstanders."

Ziet u tegenkandidaat Jacques Monasch als een bedreiging?
"Dat moet blijken, het is leuk dat hij meedoet."

Als die verkiezing wordt gekaapt en buitenstaanders Monasch op het schild hijsen, kijkt u niet meer zo vrolijk als nu.
"Het is aan het partijbestuur de verkiezing zo te organiseren dat er geen misbruik van wordt gemaakt. Misschien worden mensen lid omdat ze mij willen steunen, dat zou heel erg mooi zijn."

Heeft u bij het partijbestuur bedongen dat u weg mag, als u in de oppositie belandt?
"Nee. Ik wil een stem geven aan al die Nederlanders die in het nauw komen. Als dat niet vanuit het kabinet kan, dan vanuit de Kamer."

Het is wel een hele stap: van vicepremier naar leider van een kleine oppositiepartij.
(Lacht) "Misschien wel een heel grote partij, dat is waar ik voor ga. Maar er zijn geen zekerheden. Iedereen begint op 15 maart met nul zetels en moet maar kijken hoeveel steun hij krijgt."

U richt uw pijlen vooral op Rutte, met wie u nauw samenwerkt. Is dat niet raar?
"Dit land heeft recht op politiek die niet wordt gemanaged als een koekjesfabriek. Politiek gaat over goed en kwaad, recht en onrecht. Ik erger me kapot als daaraan voorbij wordt gegaan."

"Ik sta een fundamenteel andere keuze voor dan de VVD. In hun programma staat dat mensen in hun eentje moeten onderhandelen over hun arbeidsvoorwaarden, minder vaste contracten, flitsontslag. Terwijl werk zo veel voor mensen betekent. De strijd die ik daarvoor voer, staat los van de goede samenwerking die we hebben."

U neemt stelling tegen Rutte. Hoe geloofwaardig is dat als je elke week met hem lachend in de ministerraad zit?
"Ik ben heel trots op het beleid dat ik heb kunnen voeren, zoals meer vast werk en schoonmakers in vaste dienst bij het rijk. De VVD loopt nu hard weg bij dat beleid, dat hoef ik niet te accepteren. Het is belangrijk dat mensen zien welke keuze er nu voorligt. Ik vind dat je in de politiek moet kunnen samenwerken en compromissen moet kunnen sluiten, maar als het om fundamentele keuzes gaat, moet je je ankers laten zien."

Kennelijk stoorde het u de afgelopen jaren niet dat Rutte in uw ogen het land leidde als een manager?
"Ik heb respect voor hoe hij zijn werk doet. Alleen denk ik dat het land met de VVD en zijn verkiezingsprogramma niet beter wordt, maar slechter."

We horen u minder over de PVV.
"De PVV kiest vaak de makkelijke weg: oprechte zorgen exploiteren en angst vergroten, in plaats van de problemen aanpakken. Ik vind dat je keihard moet zijn tegen extremisten en radicale predikers die kinderen proberen af te drijven van het land. Maar mensen elke dag een trap geven, zoals de PVV doet, is ook geen Nederland meer. We moeten mensen juist stimuleren het beste uit zichzelf te halen."

Verwacht u een Asschereffect in de komende peiling?
"Ik denk niet dat er meteen effect is. We zullen de komende weken en maanden naast de kiezer moeten staan in plaats van het alleen over ze te hebben. Pas dan kun je vertrouwen winnen. Als men ziet dat ik het gevecht voer namens hen, dan kan ik steun krijgen."

Lees ook: Reconstructie: Na 210 dagen is Lodewijk Asscher eruit [+]

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden