Liquidatieproces Passage: hoe zit het ook alweer?

Het ongekend grote Amsterdamse liquidatieproces Passage nadert de komende weken de apotheose. Maandag zetten de aanklagers zich in hoger beroep aan hun vijf dagen lange requisitoir, met aan het eind de eisen. Hoe zit het ook alweer?

Kroongetuige Fred Ros op een rechtbanktekening Beeld anp

Weinig staat vast in liquidatieproces Passage, behalve dat het de grootste strafzaak is die Amsterdamse rechters en raadsheren ooit behandelden. Dat het zó uit de hand zou lopen dat het proces bijna tien jaar na de eerste arrestaties nog niet ten einde is, had niemand gewild of voorzien.

De dreiging van levenslange straffen; de inzet van liefst twee kroongetuigen; vele incidenten, ook om die spijtoptanten: alles in deze zaak vreet nu eenmaal tijd. Gaandeweg is een verdachte aan ziekte overleden, een is geliquideerd en een bijna.

Voor wie het overzicht is verloren, zetten we hier de kernpunten nog eens op een rij.

Op alle aanklachten tegen de groep verdachten tezamen prijken vijf moordzaken, over zeven vermoorde criminelen. Daarnaast zijn er nog vijf dossiers over moordplannen die niet zijn uitgevoerd of zijn mislukt.

De moorden uit 1993

Op 1 april 1993 zijn in Ouderkerk aan de Amstel de Joegoslaven Djordje Iliç en Salim Hadziselimovic dood aangetroffen in en bij een uitgebrande auto - een dossier dat in het milieu cynisch 'de barbecuemoorden' heet.

In Duivendrecht is kort daarna, op 19 april 1993, Tonnie van Maurik doodgeschoten - een op de Wallen bekende sportschoolhouder.
Weer enkele weken daarna zijn in Antwerpen handelaar in diamanten en softdrugs Henie Shamel en zijn vriendin Anne de Witte vermoord.

Hoofdverdachte Jesse R. en diens toenmalige vriend 'Moppie' R. zijn in alle drie deze moorden verdachte, steeds met andere medeverdachten.

De moorden uit 2005 en 2006

Van recenter datum zijn de twee moorden waaraan verreweg de meeste tijd is besteed in het proces. De moord op de handelaar in hasj en vastgoed Kees Houtman, 2 november 2005 in Osdorp, en de liquidatie van de criminele kroegbaas Thomas van der Bijl op 20 april 2006.

Als opdrachtgever voor die twee moorden worden onderwereldkopstuk Dino Soerel en diens toenmalige vriend Ali Akgün gezien. Akgün is in december 2014 geliquideerd in Turkije, nadat hij was vrijgelaten uit voorarrest.

De kroongetuigen

Eén van de belangrijkste redenen dat het proces zo onvoorstelbaar lang duurt, is de inzet door justitie van inmiddels twee kroongetuigen.
Dat begon allemaal in 2007, toen in het milieu een bommetje ontplofte door de mededeling dat de crimineel Peter la Serpe was overgelopen.

Hij zegt dat hij samen met Jesse R. de moord op Kees Houtman heeft gepleegd - althans, dat hij met een kalasjnikov 'dekkingsvuur' gaf terwijl Jesse R. vastgoedhandelaar Houtman doodschoot.

In hoger beroep kwam een tweede kroongetuige ten tonele: Fred Ros, tot dertig jaar veroordeeld omdat hij de liquidatie van Thomas van der Bijl had aangestuurd als 'moordmakelaar' en het beramen van een tweede, niet uitgevoerde aanslag. Nu hoopt hij op een mildere straf door te praten.

Beide mannen hebben evident een tijd dicht bij het vuur gezeten in de Amsterdamse onderwereld, dus was direct duidelijk dat zij voor de overige verdachten een enorm gevaar zijn.

Vanzelfsprekend trekken die met hun advocaten fel van leer tegen de 'kroonleugenaars', van wie de biecht door justitie 'gekocht' zou zijn met ongeoorloofde toezeggingen. Die strijd zal tot het laatst woeden.

De straffen

De rechtbank legde bij de eerste uitspraken in 2013 forse straffen op. Jesse R. werd voor alle moorden veroordeeld tot levenslang. 'Moppie' R. kreeg ook die ultieme straf, voor de drie dossiers uit 1993. Siegfried S., die in Antwerpen zou hebben geschoten en al een fors strafblad had, eveneens.

Fred R. kreeg dertig jaar. Andere verdachten kregen kleinere straffen.
Dino Soerel en Ali Akgün werden vrijgesproken van de liquidaties. Vandaar dat het OM met de tweede kroongetuige Fred Ros een nieuwe poging waagt. Tegen Soerel dan, want Akgün is vermoord.

Soerels gewezen partner in crime Willem Holleeder staat in Passage nog niet terecht. Hij moet zich later in zijn eigen proces verantwoorden, ook voor de moorden op Houtman en Van der Bijl. Zijn naam valt daarom vaak in de rechtszaal.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden