Plus Interview

Lilian Marijnissen: Ik ben het gewend om onder een vergrootglas te liggen

Het was een beslissing die heel Nederland al leek te hebben genomen - behalve zijzelf. Nu is Lilian Marijnissen klaar om voor de SP de Tweede Kamer in te gaan. 'Maar ik heb serieus getwijfeld.'

Lilian Marijnissen. Beeld anp

Op haar vierde stond ze al op een SP-verkiezingsposter, samen met pa. Op haar 17de was ze het jongste raadslid van Nederland.

Natúúrlijk zou Lilian Marijnissen (31) uiteindelijk Kamerlid voor de SP worden. "Maar ik heb serieus getwijfeld," zegt ze. "De Tweede Kamer. Hallo! Dat schept zoveel verantwoordelijkheden. Dan moet je meebeslissen over of we in Syrië gaan vechten. Vier jaar geleden vroeg de partij me ook al, maar toen vond ik mezelf echt nog te onervaren. Je moet ook een beetje levenservaring hebben."

En dan die achternaam nog. Vader Jan was dertig jaar lang het gezicht van de partij. Ze bereidt zich erop voor dat het een rol gaat spelen in Den Haag. "Ik hoop dat ze een beetje mild zijn, want als ze me met hem gaan vergelijken... Dan wordt het lastig. Ik ben al blij als ik een beetje van zijn politieke inzicht en strijdvaardigheid heb."

Opgeschud
De afgelopen acht jaar maakte ze naam als vakbondsbestuurder. De FNV moest worden opgeschud, vond ze. Niet polderen, maar folderen.

Marijnissen organiseerde stakingen, liet zorgmedewerkers het hoofdkantoor van hun baas bezetten. De vakbond was een zaakwaarnemer geworden, moest weer activistisch durven zijn. Nu gaat ze naar Den Haag. Haar missie binnen de vakbond is geslaagd, vindt ze, en ze heeft genoeg meters gemaakt om in de Tweede Kamer aan de slag te gaan.

Staat de SP net zo'n revolutie te wachten als de vakbond de voorbije jaren? "De SP moet niet one of the guys willen zijn in Den Haag. Dat kan best lastig zijn, als het je dagelijkse werkomgeving is, maar we moeten beseffen waarom wij er zijn. We moeten de outsider durven zijn."

"Toen ik voor het eerst namens de vakbond in een verpleeghuis kwam, was daar net besloten dat de bewoners geen brood meer kregen, maar vla. Want brood snijden kost tijd en vla konden de bewoners zelf eten. Het personeel vond dat vréselijk. Toen wij dat aanhangig maakten, kregen we te horen: zijn jullie soms de vakbond van vla geworden? Ze wilden ons belachelijk maken. Daar moet je je dus niks van aantrekken. De SP moet net als de vakbond soms de outsider durven zijn, ook al worden we uitgelachen."

Niet dat de SP het nu verkeerd doet, haast ze te zeggen. "Vijftien zetels voor de meest linkse partij van het land, dat is gewoon goed. Ik plan geen revolutie binnen de SP, helemaal niet. Ik wil een revolutie in Den Haag."

De SP profiteert niet van de leegloop bij de PvdA. Die stemmen gaan naar rechts.
"Dat is het politieke klimaat, linkse partijen hebben het overal moeilijk. Maar ik voel dat het begint te kantelen. Die privatisering, in de zorg, het openbaar vervoer: ik merk dat mensen daar een beetje klaar mee zijn. Het is doorgeslagen, die marktwerking, de uitverkoop van de publieke zaak. Dat zijn mensen beu."

Jullie strijden voor de mensen in de lagere economische klassen. Maar die stemmen vervolgens massaal PVV.
"Heeft te maken met onzekerheid. Mensen zijn bang dat ze hun baan kwijtraken aan arbeidskrachten uit lagelonenlanden. Natuurlijk is dat bedreigend. En in tijden van angst zie je dat populisten aantrekkelijk zijn. Maar die banen behoud je niet door de islam te bestrijden. Volgens mij is dat ook niet waar die mensen echt mee bezig zijn. Ze willen een fatsoenlijk contract, een sociale huurwoning, goede thuiszorg."

In de jaren 80 zei de SP: buitenlanders moeten Nederlander worden of anders remigreren. Dat is nu het onderwerp van de PVV.
"Ja, dat punt is gekaapt door rechts. Maar in de jaren 80 ging het om gastarbeiders, nu gaat het om vluchtelingen, die aan oorlog zijn ontsnapt. De analyse van de PVV lijkt misschien op die van ons, wij begrijpen die mensen ook, maar hun oplossingen zijn totaal anders. Zij willen moskeeën dicht, azc's dicht, grenzen dicht. Ik vind het een schandalig geluid. Ik zou nooit willen dat de SP zich op zo'n manier roert."

Is het probleem van de SP ook niet dat de partij niet meer wordt geleid door een lasser met een grote bek, maar door een brave man met een stropdas?
"Ik vind dat Emile ons geluid prima vertolkt. Joh, toen mijn vader in de jaren 90 de partij leidde, luisterde er soms helemaal niemand naar de SP. Jaren later kreeg hij op veel punten gelijk, maar toen... Mijn vader heeft zware tijden gehad, hoor. En ook wel eens op minder dan vijftien zetels gestaan."

Ze heeft hem om advies gevraagd, toen ze nog twijfelde over de stap naar Den Haag. Maar dat advies kwam er niet. "Jan was erg terughoudend. Hij zei wel dat hij trots is op wat ik bij de FNV heb bereikt. Maar hij zei ook: Lilian, dit moet je zelf beslissen. Ik denk dat hij het met me eens was toen ik mezelf vier jaar geleden te onervaren vond, en ik denk ook dat hij me er nu klaar voor vindt. Misschien denkt hij ook aan de last die ik van zijn schaduw kan hebben, maar dat hoeft niet. Ik schaam me niet voor mijn achternaam, ik ben er hartstikke trots op. En die schijnwerpers kan ik wel hebben. Ik ben het gewend om onder een vergrootglas te liggen."

Privéleven
Ze werd al aardig op de proef gesteld, begin dit jaar, toen het bericht naar buiten kwam dat ze een relatie had met de dertig jaar oudere omroepbaas Jan Slagter. Ineens was haar privéleven het nieuws van de dag.

Zelfs de premier maakte er grappen over. De twee kwamen met een schriftelijke verklaring, waarin ze ontkenden een relatie te hebben. "Ik vond het heel vervelend om zo ongevraagd in de schijnwerpers te staan. Al zou ik daten met Cristiano Ronaldo - dat gaat toch niemand wat aan? Ik dacht echt: moeten we hier nou een verklaring over uitgeven? Zit Nederland hier op te wachten? Maar goed, het was blijkbaar nodig."

"Ik wilde eerst nergens op reageren. Maar dan hoor je: als het niet waar is, zeg het dan! Toen werd de druk zo hoog, dat ik dacht: nou, oké, als jullie het willen horen... Het is niet waar. Maar dan zeggen mensen weer: ja, als het echt niet waar was, zou je er ook niet op hoeven te reageren! Ja, zeg. Zoek het dan maar uit."

Met de premier heeft ze geen contact meer gehad. En als ze hem straks tegenkomt in Den Haag, zal het er wat haar betreft ook niet meer over gaan. "Ik ga hem er niet naar vragen. Ik ben er klaar mee. Klaar."

Inhoud
Of het nu weer over de inhoud mag gaan. Over de SP, die achteraf al zo vaak gelijk kreeg, zegt ze. "Die flexibilisering van de arbeidsmarkt, dat is ook weer zo'n mode waar we later spijt van gaan krijgen. Iedereen moet maar zzp'er worden. Dat is leuk voor de happy consultant, maar wie let er op de zelfstandige schilder, die in het zzp-bestaan wordt geduwd? Wie regelt zijn pensioen, of betaalt wanneer hij ziek wordt? Nu is de SP zogenaamd ouderwets, omdat we hier tegen strijden, maar over tien jaar zegt iedereen: we zijn doorgeschoten. Dat weet ik zeker."

Ze wil dingen 'fundamenteel veranderen'. Liefst door een keer niet langs de zijlijn te staan, maar door te regeren. "We zijn niet opgericht om altijd in de oppositie te zitten. Ik weet dat een linkse coalitie nu heel ver weg lijkt, maar de mensen gaan pas in maart stemmen. Er zijn gekkere dingen gebeurd."

De SP in de regering: het is iets wat haar vader nooit bereikte. "Hij zou het vast mooi vinden als het een keer wél lukt, en ik er een rol in kan spelen. Maar hij droomt er niet van, hoor. Hij is apetrots dat een clubje uit Oss is uitgegroeid tot een brede volkspartij. En dat z'n dochter daar een rolletje in speelt, is helemaal mooi."

Lilian stond op haar vierde al eens op de verkiezingsposter van de SP, samen met vader Jan Beeld SP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden