Plus PS

'Lieve Amsterdammers' proosten op de stad

Joris Bijdendijk (33) en Samuel Levie (34) ­organiseren onder het Rijksmuseum een ­Vrijheidsmaaltijd voor 500 'lieve Amsterdammers' - genomineerd door stadsgenoten.

Joris Bijdendijk (links) en Samuel Levie. 'Verschillende soorten mensen ontmoeten elkaar te weinig, waardoor we allemaal onnodige vooroordelen hebben. Op 5 mei willen wij Amsterdammers daarom samenbrengen' Beeld Mark van der Zouw

Daar waar op een doorsneedag fietsers racen en toeristen in de rij staan, zal op 5 mei worden gegeten. Onder de ­bogen van het Rijksmuseum, aan zo lang mogelijke ­tafels.

Het Amsterdams 4 en 5 mei comité organiseert -met ­behulp van vele partners - ook dit jaar Vrijheidsmaaltijden op meer dan honderd locaties in de stad. Daarbij schuiven Amsterdammers met elkaar aan tafel om stil te staan bij de bevrijding in 1945 en vieren ze dat we sindsdien in vrijheid leven. Dit keer wordt dus ook onder de bogen van het Rijksmuseum gegeten.

En zeg je eten, dan zeg je Joris Bijdendijk en Samuel ­Levie. Bijdendijk - chef bij restaurant Rijks - en ­Levie - oprichter van Food Cabinet en worstmakerij Brandt en Levie - koken dit jaar de grootste Vrijheidsmaaltijd bij ­elkaar, samen met een aantal kopstukken van de Amsterdamse horeca. Er wordt momenteel nog druk onderhandeld, maar deelnemers zijn in elk geval: Sea Palace, Kesbeke, Sir Hummus, de Couscousbar en Rijks.

Jury
Een diner voor vijfhonderd 'lieve Amsterdammers', die worden genomineerd door andere stadsbewoners en ­gekozen door een jury. De jury bestaat - tot dusver - uit Femke van der Laan, Job Cohen (voorzitter van het Amsterdams 4 en 5 mei comité), Martine Gosselink (hoofd ­geschiedenisafdeling van het Rijksmuseum), Massih ­Hutak (rapper en schrijver), Levie en Bijdendijk. "De stad wordt alleen maar mooier door de lieve mensen die er in leven," zegt Levie. "Zij die een extra stap zetten voor een ander verdienen een plekje aan tafel."

Het thema is dit jaar 'De Lieve Stad'. Iets waar oud-burgemeester Eberhard van der Laan zo vaak voor pleitte: zorgen voor elkaar en voor de stad. Toen Levie en Bijdendijk door het Amsterdams 4 en 5 mei comité werden ­gevraagd om het diner te organiseren, was er bij de mannen weinig twijfel. Bijdendijk: "Van der Laans oproep en overlijden zijn voor ons zeker aanleiding geweest om dit diner te realiseren."

Voor Levie is het overigens niet de eerste keer dat hij voor lieve Amsterdammers gaat koken: "Ik heb nog een keer eieren staan bakken samen met Eberhard, in de ­keuken van de ambtswoning. Een ontbijt voor twintig ­bijzondere Amsterdammers. Ik voel me gezegend met mijn ­leven in deze stad. Het is een avontuur om voor zo veel mensen te koken, en het is leuk om iets te kunnen doen voor de stad waar je zo van houdt."

Waarom is de tijd rijp voor dit diner?
Levie: "We leven in een tijd waarin onze maatschappij soms behoorlijk gepolariseerd is. We hebben net de verkiezingen achter de rug; als je dan toch ziet wat er allemaal wordt uitgekraamd. Er wordt altijd maar naar anderen gewezen. Terwijl we de stad alleen mooier kunnen maken als we dat samen doen. Verschillende soorten mensen ontmoeten elkaar te weinig, waardoor we allemaal onnodige vooroordelen hebben. Op 5 mei willen wij Amsterdammers daarom samenbrengen."

Bijdendijk: "We leven in deze kleine stad met zo veel ­culturen, het is niet vanzelfsprekend dat dat goed gaat. Sterker nog: het is heel bijzonder hoe goed dat gaat en dat moeten we vieren."

Wie is eigenlijk die lieve Amsterdammer?
Levie: "Iemand die dingen doet om de stad mooier te ­maken, die een extra stap zet voor een ander. Ik denk aan onze buurtbloemist; hij maakt altijd een praatje met ­iedereen, houdt een oogje in het zeil en heeft mij vaak ­geholpen met kleine dingen."

"Hij is iemand die letterlijk en figuurlijk de buurt opfleurt. Maar ook een bevriende ­basisschoolleraar. Leraar zijn is misschien het belangrijkste vak dat er is, want je geeft kinderen interesses mee waarvan ze hun leven lang plezier hebben. Ze werken zo hard, maar krijgen daarvoor te weinig waardering."

Bijdendijk: "Ik ben er nog niet uit wie ik wil nomineren, maar ik ben benieuwd hoe het gaat uitpakken als al die lieve mensen elkaar ontmoeten. Naar de verhalen die op tafel komen. Je krijgt een uitnodiging voor jou alleen, dus je bent erop aangewezen met vreemden te praten en ze te leren kennen."

De mannen zijn geen onbekenden van elkaar; ze hebben al eerder samen in de keuken gestaan. Bijdendijk: "Maar wanneer we elkaar precies hebben ontmoet, weet ik ­eigenlijk niet eens meer. Ergens in de horeca. Ik bedoel: een worstenmaker versus een kok. Twee totaal andere richtingen, maar toch kom je elkaar tegen." Ze zijn beiden geboren in Amsterdam, bijna even oud en hebben allebei een liefdevolle verstandhouding met koken. Niet gek dus dat hun wegen vaak kruisen.

Levie: "Joris zat in Frankrijk en ik was een worstmakerij aan het opzetten. We belden elkaar soms op, want het is mooi om te volgen waar iemand mee bezig is." Bijdendijk begint wat te gniffelen: "En Samuel is goed in enorme klussen aanpakken. Dan moet ik hem wel helpen."

Vorig jaar organiseerde Levie al een Vrijheidsmaaltijd voor 2500 mensen op het Museumplein. En twee jaar geleden kookten de twee een diner bij elkaar in een garage, voor 50 man. Bijdendijk: "Ik durf dit bijna niet hardop te zeggen, maar ik denk dat we al voor hetere ­vuren hebben gestaan. Voor 500 man koken is wel een pittig vuurtje, maar nerveus ben ik niet."

De mannen krijgen hulp van buitenaf, ze hebben hun ­favoriete Amsterdamse restaurants benaderd. Bijdendijk: "Er moet iets Surinaams komen, iets Indisch, iets Marokkaans. Alle culturen in deze stad op het bord en aan tafel." In de grote keuken - die in het museum speciaal voor de gelegenheid wordt gebouwd - komen zowel oude rotten als relatief nieuwelingen eten prepareren.

Wat schaft de pot eigenlijk?
Bijdendijk: "Het wordt een diner voor Amsterdammers, gemaakt door Amsterdammers. Iedereen maakt een ­eigen gang. Ik probeer daar een menu van te maken; ­zodat je niet drie keer een biefstuk krijgt. Het zullen in elk geval veel groenten zijn."

'Er moet iets Surinaams komen, iets Indisch, iets Marokkaans. Een diner voor Amsterdammers, door Amsterdammers' Beeld Mark van der Zouw

Levie: "De eerste gang bestaat uit kleine hapjes van ­verschillende restaurants, daarna krijg je nog twee of drie vaste gangen. Geen tien gangetjes die je allemaal à la carte kunt bestellen dus. We houden het voor iedereen toegankelijk. We moeten tenslotte ook rekening houden met al die verschillende culturen aan tafel."

Geen worsten dus?
Levie: "Haha, in elk geval beter niet van varkensvlees. Maar iets met lam wellicht."

Gaan jullie zelf ook in de keuken staan?
Bijdendijk: "Zeker, maar ik vul mijn gerecht als laatste in; eerst afwachten wat de andere restaurants willen maken. Dan ben ik maar de joker. Ik kan genoeg mooie gerechten bedenken: een groene gazpacho met Groningse burrata, een knolselderij die we hier aan het spit roosteren. Of een koolraap die we in een zoutkorst hebben geroosterd en poffen."

Levie: "Ik ben denk ik de vliegende keep die avond. Ik ga staan waar ik moet staan, waar ik nodig ben. Maar ik zal zeker in de keuken zijn."

Hoe zal 'eten onder de bogen van het Rijks' eruitzien?
Bijdendijk: "Het worden één of twee lange tafels, zo lang als ze kunnen zijn. Er zal ook worden geproost - op de stad en elkaar - door onder anderen waarnemend burgemeester Jozias van Aartsen en theatermaker Lucas De Man."

Levie: "En we zijn bezig met een gelegenheidsorkest, van muzikanten die normaal altijd onder het museum staan. We hebben de beveiligers van het museum al ­gevraagd wie het beste spelen; zij horen de muzikanten ­onder de bogen dagelijks."

Levie en Bijdendijk willen met het diner benadrukken waar 5 mei voor staat. Bijdendijk: "We moeten niet vergeten dat het Bevrijdingsdag is. Tegenwoordig is het een feestdag, de lading van deze dag wordt een beetje vergeten." Levie: "We moeten ons blijven uitspreken voor ­elkaars vrijheden en geluk. In onze stad gunnen we elkaar de vrijheid, en dat mogen we niet voor lief nemen."

Gezocht: lieve Amsterdammers

Onder de bogen van het Rijksmuseum vindt de grootste Vrijheidsmaaltijd van de stad plaats. Hiervoor worden gewone mensen die bijzondere dingen doen voor Amsterdam gezocht. Bijvoorbeeld: een buurtregisseur die altijd paraat staat, een vrouw die nieuwe Nederlanders leert lezen, een jongen die elke week met drie senioren kookt.

Op 5 mei worden deze lieve Amsterdammers getrakteerd op een ­bijzonder diner onder de bogen van het Rijksmuseum. Indachtig de woorden waarmee oud-burgemeester Eberhard van der Laan afscheid nam: 'Zorg goed voor elkaar, en voor de stad.'

Tot en met 15 april kunnen Amsterdammers elkaar ­nomineren op: lieveamsterdammers.nl. In de week van 16 april vindt het juryberaad plaats en ontvangen de gekozen Amsterdammers een uitnodiging.

In samenwerking met Food Cabinet, Rijks, Het Parool, Rijksmuseum
en het Amsterdams 4 en 5 mei comité.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden