Plus

Levenslang? Dat betekent bij TomTom wat anders dan bij zijn gebruikers

Hoe lang moet een elektronicafabrikant zijn spullen overeind houden? De discussie laait op nu sommige 'levenslange kaarten' van TomTom stoppen, Apple de levensduur van oude iPhones temperde en Samsung hagelnieuwe toestellen niet ondersteunt.

TomTom schrapt de ondersteuning van veertig 'verouderde' navigatiekastjes, waarvoor 'levenslange kaarten' waren beloofd. Beeld TomTom
TomTom schrapt de ondersteuning van veertig 'verouderde' navigatiekastjes, waarvoor 'levenslange kaarten' waren beloofd.Beeld TomTom

TomTom stelt het in een bericht aan getroffen gebruikers zo: "Elke dag werken we bij TomTom hard om je de beste navigatie-ervaring ooit te bieden. Maar sommige oude navigators voldoen niet meer om de nieuwste kaarten en software te draaien."

Waarna een lijst met 40 apparaten volgt die de gebruikers gevoeglijk kunnen weggooien omdat de digikaarten erop de werkelijkheid steeds minder zullen weerspiegelen.

Logisch, zou je denken, een papieren kaart veroudert ook. Daar denken TomTom­bezitters toch anders over. Die kochten hun apparaat - of vonden deze ingebouwd in hun auto - op de belofte van 'levenslange kaarten'.

Levenslang blijkt bij TomTom wat anders te betekenen dan bij zijn gebruikers.

"Levenslang is van toepassing op het nuttige leven van het apparaat," verklaart een woordvoerder. "Met andere woorden: de periode dat TomTom je apparaat ondersteunt met updates, diensten, informatie en accessoires. Een apparaat heeft het einde van zijn leven bereikt als deze niet langer beschikbaar zijn."

TomTom vaart daar vanzelfsprekend wel bij; die kan de aankoop van nieuwe navigatiekastjes opdringen door oude te euthanaseren. En voor getroffen gebruikers die daarbij dan niet in ­eerste instantie meer aan de Amsterdammers denken: ook rivaal Garmin hanteert een vergelijkbare definitie van 'levenslang': 'totdat de levens­duur van uw product is afgelopen'.

Geplande overbodigheid
'Geplande overbodigheid' en 'ontworpen om te falen' zijn staande termen onder elektronicavorsers, aanhakend bij de onbenoemde ervaringen van consumenten dat apparaten het altijd begeven net als de garantieperiode is verlopen.

In de wereld van smartphones is die verwachting al gemeengoed. Apple moest onlangs door het stof omdat het merk bewust - maar zonder het gebruikers te melden - de werking van oudere iPhones temde.

Naar eigen zeggen niet om 'de levensduur van onze producten bewust verkorten', maar om de werking met verouderende batterijen te blijven garanderen.

De Consumentenbond vecht momenteel met Samsung over de periode dat die fabrikant zijn telefoons ondersteunt. Zo adviseerde de bond vorige maand om geen Galaxy S7, Galaxy S7 Edge of Galaxy J3 te kopen, apparaten van nog geen twee jaar oud die door de Koreanen met de mededeling dat ze worden ondersteund tot 'ten minste maart 2018', bij het oud vuil zijn gezet.

De telefoons blijven daarna nog wel werken, maar apparaten met oudere versies van besturingssystemen worden steeds onveiliger en slikken de nieuwste apps of updates van veelgebruikte toepassingen niet meer.

Het gaat bij Samsung om modellen die nog gewoon worden verkocht, in het geval van KPN tot voor kort met de belofte dat 'door de regelmatige updates jouw S7 altijd over de nieuwste features beschikt'.

Volgende maand dient een rechtszaak van de Consumentenbond tegen Samsung. "Zo willen we weten wat 'ten minste' betekent," zegt een woordvoerder. Het is de bond om jurisprudentie te doen om zo ook andere fabrikanten aante pakken.

Samsung zet nu wel bij de specificaties van zijn telefoontjes de verwachte ondersteuningstijd, wat veel andere fabrikanten, waaronder Apple en Sony, maar helemaal nalaten.

"Fabrikanten zouden telefoontjes tot vier jaar na hun introductie moeten blijven ondersteunen," vindt de consumentenwaakhond, "ook vanwege de veiligheid." In Frankrijk zijn fabrikanten al wettelijk verplicht om aan te geven hoe lang producten worden ondersteund.

Top-tv's
Ook producenten van printers, computers en tv's maken er soms een potje van. Bij veel oudere 'smart-tv's raken de smartmogelijkheden, zoals kijken naar YouTube of Netflix, snel uit zicht omdat deze niet meer worden onderhouden.

Zo beloofde Samsung in 2012 bij de lancering van een nieuwe lijn top-tv's dat het tot 'zeker 2016' voor updates zou zorgen. Na twee updates braken de Koreanen die belofte.

Erg milieubewust en duurzaam is de praktijk niet. Zo kondigde vorige week wifiluidsprekerfabrikant Sonos aan de ondersteuning van een oud model afstandsbedieningen te staken 'omdat de batterij niet meer gegarandeerd kan worden'. Wat gebruikers er snel toe bracht te suggereren de batterij gewoon te vervangen.

Het kan ook anders. Microsoft bijvoorbeeld geeft al bij de introductie van nieuwe Windowsversies aan hoe lang het deze blijft steunen - wie nog Vista gebruikt, heeft tot 11 april dit jaar. Google garandeert voor zijn Pixel 2-smartphones ondersteuning tot oktober 2020.

Over TomTom heeft de Consumentenbond inmiddels tien klachten binnengekregen. "Het is echt niet zo dat we vinden dat fabrikanten apparaten tot in de eeuwigheid moeten ondersteunen. Consumenten moeten ook niet verwachten dat 'levenslang' hún leven betreft. Maar fabrikanten zouden verplicht moeten aangeven hoe lang we hun apparaten kunnen gebruiken."

TomTom zoekt nieuwe wegen

TomTom zwaait de laatste consumenten in zijn klantenkring uit. Het bedrijf zette het afgelopen jaar 27 procent minder om uit de verkoop van apparaten, kaarten en accessoires aan consumenten.

In de laatste drie maanden van vorig jaar, notabene het cadeauseizoen, nam de consumentenverkoop zelfs 40 procent af.

Reden voor TomTom om de waarde waarvoor de consumentenactiviteiten in de boeken staan, 169 miljoen euro, in één keer af te schrijven. De Amsterdamse navigatiespecialist boekte daardoor vorig jaar een megaverlies van ruim 204 miljoen euro - waar in 2016 nog 12 miljoen werd verdiend.

De gestegen verkoop van navigatiezaken aan autofabrikanten en de groeiende dienstverlening aan leasemaatschappijen kon niet voorkomen dat de totale omzet van de Amsterdamse navigatiespecialist vorig jaar 9 procent daalde tot ruim 903 miljoen euro.

En het bloeden is nog niet gestelpt. Dit jaar voorspelt TomTom nog maar 800 miljoen euro om te zetten met consumentenproducten.

TomTom stuurt al langer weg van de consumentenmarkt. Zo wil het bedrijf een vooraanstaande rol spelen bij de ontwikkeling van zelfrijdende auto's.

"We worden meer en meer een software­bedrijf," aldus topman Harold Goddijn vanochtend bij de presentatie van de jaarcijfers. "Meer dan 60 procent van onze omzet komt nu uit de verwerking van data, software en diensten."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden