Plus Ten Slotte

Leon Deben (1941-2016): bevlogen grondlegger van stadsdeel Centrum

Stadssocioloog Leon Deben vond dat politieke besluiten op het laagst mogelijke niveau moesten worden genomen. Hij was regisseur op de achtergrond in stadsdeel Centrum.

Leon Deben in 2015. Beeld Peter Elenbaas

Hij stond bekend als de man van de grote lijnen in de lokale politiek. Leon Deben, stadssocioloog en van 2002 tot 2006 fractieleider van de PvdA in stadsdeel Centrum, was een van de bevlogen grondleggers van het stadsdeel.

Het betrof het laatste stadsdeel van Amsterdam; de gemeenteraad vond het aanvankelijk vanwege het grootstedelijk karakter niet nodig om er een apart stadsdeel van te maken.

Daar dachten Deben en zijn geestverwanten anders over. Hij vond dat politieke besluiten op het laagst mogelijke niveau, dicht bij de burger, moesten worden genomen. Net als andere beeldbepalende politici in het stadsdeel, zoals Dingeman Coumou (GroenLinks) en Guido Frankfurther (D66), vond Deben dat in het stadsdeel volwassen politiek moest worden bedreven.

Regisseur op de achtergrond
Hij meende dat hij dat het beste kon doen als fractieleider, terwijl de voormalige onderwijzeres, theatervrouw en buurtactiviste Els Iping bestuurder werd, nadat zij met een nipt verlies VVD-coryfee Anne Lize van der Stoel als 'koningin' van het stadsdeel had moeten laten voorgaan.

Deben was regisseur op de achtergrond. De Limburger hield van een scherp en open debat. Hij stond zonderlinge partijgenoten als Luud Schimmelpennink, bekend van Amsterdam Autovrij en de witkar, toe
tegen de collegevoorstellen te stemmen. Als het ging om belangrijke zaken of gewetensvragen was fractiediscipline Deben een ­gruwel. Het ging hem altijd om de zaak.

Geen uitgemaakte zaak
Leon Deben studeerde sociologie in Utrecht, maar vestigde zich in ­Amsterdam toen hij als stadssocioloog ging werken voor de Universiteit van Amsterdam, waar hij uiteindelijk voorzitter van de vakgroep sociologie werd. Hij volgde alles wat er gebeurde op het gebied van stadsontwikkeling en volkshuisvesting.

Dogma's kende Deben niet. Toen hij op het stadhuis hoorde dat ze bang waren voor splitsing en uitponding van grote panden, zei Deben dat dit geen uitgemaakte zaak was. Hij herinnerde zich dat men ook vreesde dat pakhuizen van karakter zouden veranderen en daarmee de binnenstad zouden aantasten, en dat was meegevallen.

Burgemeester
Verder was Deben bekend om zijn stadswandelingen door de binnenstad. En hij was bij ­uitstek kenner van het stelsel van sociale huurwoningen. Hij liet overal vandaan buitenlandse studenten naar Amsterdam komen om de Nieuwmarktbuurt, maar vooral ook ouderenhuisvesting als De Flesseman te bekijken.

Na zijn pensioen had hij meer tijd voor zijn geliefde Plantagebuurt: hij werd voorzitter van de Vereniging Vrienden van de Plantagebuurt, en was bezorgd over de drukte in de stad.

Zijn vrouw, Margit Deben-­Mager: "Hij vond dat toeristen de stad koloniseerden."

Een van zijn laatste functies was die van 'burgemeester' van Stadsdorp Centrum-Oost, dat hij had opgezet om ouderen in de wijk zelfredzaam te houden.

Deben, hartpatiënt, overleed donderdag.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden