Lector Politieacademie: 'Boos zijn in Nederland mag'

De situatie in Deurne kan het begin zijn van meer spanningen tussen bevolkingsgroepen. Maar een demonstratieverbod gaat heel ver in de beteugeling van etnische spanningen, stelt Otto Adang, lector Openbare orde en gevaarbeheersing aan de Politieacademie in Apeldoorn.

Demonstratie tegen het juweliersechtpaar in Deurne. Beeld epa

'De dynamiek is aanwezig voor meer problemen, maar dat wil niet zeggen dat je het grondrecht om te demonstreren opzij kunt zetten. Dat is een groot goed'', aldus Adang. 'Het opleggen van beperkingen is begrijpelijk, een algemeen verbod vergaand.'

Volgens Adang, maker van een rapport ('Zijn wij anders?') over de vraag waarom Nederland geen grote etnische rellen kent, is het merkwaardig dat geen andere maatregelen zijn genomen. De gemeente had bijvoorbeeld een speciale plaats voor demonstraties kunnen aanwijzen. 'Dat gebeurde tijdens de NSS-top in Den Haag ook.'

Behoefte de kop in gedrukt
De politiewetenschapper meent 'dat je boos mag zijn in Nederland en dat bevolkingsgroepen daar uiting aan mogen geven'. 'De behoefte om zich over gebeurtenissen te uiten, druk je nu de kop in. Je kunt voorwaarden aan demonstraties verbinden en daarmee een tussenstap zetten.'

De gemeente Deurne vaardigde afgelopen weekeinde een noodverordening uit, inclusief een demonstratieverbod. Dat houdt verband met de dood van twee overvallers in een juwelierszaak en de Marokkaanse achtergrond van ten minste een van de overvallers. De identiteit van de tweede overvaller staat nog niet vast. Volgens burgemeester Hilko Mak kunnen confrontaties tussen de groepen demonstranten leiden tot ordeverstoringen.

Lastige afweging burgemeester
Michiel van Emmerik, hoofddocent staats- en bestuursrecht aan de Universiteit Leiden, zegt dat de burgemeester een lastige afweging heeft gemaakt. 'Het recht op demonstratie en de vrees voor ernstige wanordelijkheden botsen hier met elkaar', zegt hij.

Van Emmerik onderzocht in 2012 de mogelijkheden van een algemeen demonstratieverbod in de nabijheid van het monument op de Dam. Dit naar aanleiding van een manifestatie van Sharia4Holland. Zijn conclusie was dat een dergelijk verbod niet mogelijk was. 'Maar die situatie is niet helemaal vergelijkbaar met Deurne', stelt Van Emmerik.

Minder vergaande middelen
'Daar is in verband met de plaatselijke omstandigheden sprake van serieuze vrees voor ernstige onrust. Dat lag in Amsterdam anders.' Het is volgens hem wel de vraag of de burgemeester geen minder vergaande middelen had kunnen inzetten.

Ondanks deze juridische bezwaren heeft hij wel enig begrip voor de burgemeester in Deurne. Van Emmerik: 'De burgemeester verwijst in zijn overwegingen naar ProjectX in Haren, waar zijn collega achteraf het verwijt kreeg te weinig te hebben gedaan. Aan de andere kant is het wel de meest vergaande maatregel die hij heeft kunnen treffen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden