PlusReportage

Langste landtunnel van Nederland geopend in Zuidoost

Verkeersminister Cora van Nieuwenhuizen offerde haar zondagochtend op om de Gaasperdammertunnel officieel te openen.Beeld Jean-Pierre Jans

De Gaasperdammertunnel is geopend: de langste landtunnel van Nederland moet de omliggende wijken met elkaar verbinden en zorgen voor een betere doorstroming.

Het muntstuk van vijf eurocent is duidelijk door een walsmachine in het verse asfalt gedrukt, vlak voordat de A9 de nieuwe Gaasperdammertunnel induikt. Een lollige asfaltstorter die een handtekening wilde achterlaten? “Ik denk het,” zegt Frank Timmer van aannemerscombinatie IXAS. “Het is in ieder geval geen gebruik. En kwaad kan het ook niet.”

Je moet het weten, maar de verantwoordelijke wegwerker heeft er ongetwijfeld iedere keer dat hij (of zij?) voorbij rijdt plezier om. Automobilisten zien het nooit, het zal alleen de voetganger hier op de A9 opvallen. En voetgangers zijn, dat moge duidelijk zijn, helemaal niet de bedoeling hier op de snelweg. Zoals verkeersminister Cora van Nieuwenhuizen zegt: “Als er hier mensen lopen, betekent dat dat er iets mis is.”

Een muntstuk is door een lollige wegwerker in het asfalt gedrukt.Beeld MARC KRUYSWIJK

Rode knop

Het is zondagochtend even voor twaalf uur als de minister samen met onder meer de Amsterdamse verkeerswethouder Sharon Dijksma drukken op een indrukwekkende rode knop die nergens op is aangesloten. Op de achtergrond geeft een medewerker van Rijkswatertsaat een teken waarna vanuit de centrale de slagbomen omhoog gaan. De Gaasperdammertunnel is geopend.

Een enorm project, dat veel voeten in aarde had. Met z’n drie kilometer lengte de langste landtunnel van Nederland: de A9, die Zuidoost zo bruut doorsneed, is over een behoorlijke afstand buiten beeld verdwenen. Ondergronds, hoewel op maaiveldniveau, tussen zeg maar de Ikea en de rivier de Gaasp. Wat rest zijn twee gaten in de grond. Of eigenlijk: tien gaten, want alles bij elkaar telt het tunnelcomplex vijf buizen.

Luie zondagochtend

En voor de volledigheid: de opening van Nederlands nieuwste tunnel is feitelijk de opening van de eerste twee buizen. Aan de resterende buizen wordt nog gewerkt, als alles goed gaat is het werk aan de rijwegen pas afgerond in de laatste week van november, zegt aannemer Timmer. Desalniettemin goed nieuws: verkeer uit de richting van knooppunt Diemen kan vanaf 13.00 uur ondergronds, verkeer de andere kant op blijft voorlopig nog over de oude bovengrondse weg rijden.

Van Nieuwenhuizen heeft voor het wonderlijke ritueel van een tunnelopening haar luie zondagochtend moeten opgeven. Met liefde en plezier, zegt ze. “Dit is een van de grootste wegenbouwprojecten in Nederland ooit. En het is nodig: door corona was het natuurlijk rustig op de wegen, maar je ziet dat het allemaal weer aantrekt nu. Voor je het weet staan we weer met zijn allen in de file.”

Het project is niet vanzelf gegaan, zegt ook Van Nieuwenhuizen. “Hinder is onvermijdelijk bij dit soort projecten, maar bij de bouw van deze tunnel was er meer overlast voor omwonenden dan voorzien.”

108.000 gaten

Maar nogmaals: het is een megaklus. Timmer: “Je legt een tunnel aan in een bebouwde omgeving, terwijl het verkeer van de A9 gebruik moet blijven maken. Dat vergt een complexe planning.” Dat klopt: er moeten 200 vluchtdeuren, 5.500 lampen, 600 hulppostkasten, 640 noodtelefoons, 895 luidsprekers, 140 tunnelventilatoren, 360 camera’s en 2100 detectielussen komen. Om alles op te hangen zijn nu al meer dan 108.000 gaten geboord.

De komende jaren zal er nog bedrijvigheid blijven in het gebied. Op het dak van de tunnel wordt een park aangelegd, vlak erlangs zijn plannen voor woningbouw. De 11.000 bomen die sneuvelden, worden een beetje gecompenseerd door het planten van 1900 nieuwe exemplaren.

Filevorming

Om de doorstroming richting het noordelijke deel van de Randstad te verbeteren, werd jaren geleden besloten de A9 tussen knooppunten Holendrecht en Diemen te verbreden. De nieuwe tunnel moet de leefbaarheid voor de omwonenden vergroten door het geluid van het verkeer en de uitstoot te verminderen. 

Om filevorming te voorkomen ligt naast de tunnelbuizen voor het doorgaande verkeer ook een wisselstrook. Die is ‘s ochtends geopend in de richting van Amsterdam en in de avondspits in de richting Amersfoort. In de buitenste twee tunnelbuizen komen rijstroken voor bestemmingsverkeer, dat de tunnel halverwege kan verlaten.

Beeld ANP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden