overzicht 4/5mei

'Langer dan ooit kennen wij een periode van vrede in Europa'

Deze week staan we stil bij de gruwelen uit de Tweede Wereldoorlog. Hieronder vind je verhalen en columns uit de 4/5 mei-bijlage van Het Parool en het 4 en 5 mei comité, en vertellen we waar je op 4 mei kunt herdenken, en op 5 mei de vrijheid kunt vieren.

Beeld ANP

Als de vrije Amsterdamse klokken luiden

Met de inval van de Duitsers brak ook letterlijk een nieuwe tijd aan, want per decreet werd de klok 40 minuten vooruitgezet, gelijk met de Berlijnse tijd. En op 23 juli 1942 vaardigde Rijkscommissaris Seyss-Inquart een verordening uit die bekendstaat als de klokkenverordening.

Daarmee werd het mogelijk om 6700 Nederlandse klokken uit de torens te halen om in Duitsland om te laten smelten tot wapentuig. Op 25 maart 1943 schreef Anne Frank in haar dagboek dat de klokken van de Westerkerk ineens niet meer speelden.

Na de gruwelijke oorlog begon met de bevrijding in 1945 opnieuw een nieuwe tijd. Terwijl men nog nauwelijks besefte wat er in de oorlogsjaren was gebeurd, richtte men de blik de toekomst in en de grenzen over, onder het motto 'Nooit meer oorlog' en 'Nooit meer Auschwitz'. De wederopbouw kwam op gang, en al in 1946 werd een begin gemaakt met Europese samenwerking. Toen al!

Een jaar na het einde van de oorlog werd het zaadje geplant om via intensieve Europese samenwerking oorlog binnen Europa onmogelijk te maken. En met succes: langer dan ooit kennen wij een onafgebroken periode van vrede in Europa. En, ook een reactie op de oorlog: al in 1948 kon het Verdrag van de Universele Rechten van de Mens tot stand komen. We spraken af dat iemand in de eerste plaats mens is, en niet Duitser, Italiaan, Jood, moslim of Nederlander.

Hoe denken en spreken wij op 4 en 5 mei 2017 over onze tijd? Tijdens een rijk en divers programma komt deze vraag aan bod, samen met vele andere vragen. In deze bijlage leest u meer over de ruim driehonderd activiteiten in stad en buurt: herdenkingen, Open Joodse Huizen, Huizen van Verzet, Theater Na de Dam, concerten, films, Vrijheidsmaaltijden, het Bevrijdingsfestival in het Westerpark en allerhande festivals en activiteiten.

Op 4 mei staan we om acht uur twee minuten stil.

Op 5 mei luiden om zes uur de klokken van onze vrije Amsterdamse kerktorens.

Wij roepen u, opnieuw, op tot herdenken en bezinnen. Om hen die ons ontvielen niet te vergeten. Om ons eigen bewustzijn van vrijheid en verdraagzaamheid onder de loep te nemen en aan te scherpen.
Namens het Amsterdams 4 en 5 mei comité,
Job Cohen, voorzitter

Job Cohen Beeld ANP

Column Pepijn Lanen

Rapper, schrijver en Parool-columnist Pepijn Lanen zit op Bevrijdingsdag zit samen met de rest van zijn zang- en dansgroepje in een helikopter. "We vliegen van hot naar her om op vijf verschillende plekken in ons Nederlandje op te treden op bevrijdingsfestivals."

Vooraf zijn we in gesprek gegaan met de organisatie om te bespreken hoe wij het thema van deze dag, vrijheid, zien. Wat wordt er wat ons betreft gevierd? Lees hier verder.

Een collaborateur en verzetsheld in één gezin

De twee Amsterdamse broers, Antoon en Henne Hennis, werkten tijdens de Tweede Wereldoorlog in het familiebedrijf. De één was de jongste van het gezin, de ander de oudste. De één zat bij het verzet, de ander werkte samen met de Duitsers. Lees hier verder.

Vergeten verhalen uit de oorlog herleven op Instagram

Steven van Koeverden vertelt via Instagram onbekende verhalen uit de oorlog - inclusief die van zijn eigen familie. 'Elk verhaal is een onderdeel van een grotere puzzel.' Lees hier verder.

'Bij rockbands is in het Nederlands zingen niet gebruikelijk'

Thijs Boontjes heeft twee helden: Herman Brood en André Hazes. In de muziek van het Thijs Boontjes Dans- en Showorkest, dat optreedt tijdens het Bevrijdingsfestival, hoor je ze beiden terug. Lees hier verder.

Beeld Daniel Cohen

'In mijn leven gaat het altijd over vrijheid'

Actrice, theatermaker en zangeres Meral Polat staat op 4 mei voor Theater Na de Dam met New Cool Collective in Carré. Het is een voorstelling geworden die schakelt tussen toen en nu. 'Ik ben niet 'de ander', ik weiger 'de ander' te zijn.' Lees hier verder.

Veertig herdenkingen op 4 mei

Naast de Nationale Herdenking op de Dam om 20.00 uur zijn er op 4 mei nog veertig herdenkingen in de stad. Bijvoorbeeld bij het Olympisch Stadion en het homomonument op de Westermarkt.

Bevrijdingsfestivals

Op het Westergasterrein wordt bevrijdingsfestival Het Vrije Westen gevierd, met veel muziek en optredens. Maar ook in het Vondelpark, bij Blijburg en op het Museumplein worden feesten georganiseerd.

Schuif aan bij een Vrijheidsmaaltijd

Op 5 mei worden in de stad op meer dan negentig plekken Vrijheidsmaaltijden geserveerd. Amsterdam telt 180 nationaliteiten, ongekend veel. De Vrijheidsmaaltijden die worden geserveerd bieden de gelegenheid om anderen te ontmoeten. Het Parool maakte een selectie.

Een vliegtuig landt, de stad is vrij

Een van de twee mysterieuze vliegtuigjes die op 5 mei 1945 op een lange zandstrip midden in Amsterdam landden, is op Bevrijdingsdag op het Museumplein te zien. Maar wat kwamen die vliegtuigjes doen? En wat had prins Bernhard ermee te maken? Lees hier verder.

Het vliegtuigje landde op 5 mei op de plek waar nu de Stadionkade is. Beeld Koninklijke Luchtmacht

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden