Plus

Lang niet iedereen is tegen een groeiend Schiphol

Tijdens de Luchtvaartdag heerste een stemming van onmin, maar er wordt heel wat genuanceerder gedacht over groei van Schiphol dan actiegroepen jarenlang hebben voorgespiegeld.

De Luchtvaartdag in Amsterdome afgelopen zaterdag. Beeld Jean-Pierre Jans

Voor de deur dwingt Greenpeace iedereen tot de keuze: vóór groei, of tegen. Als in de zaal later wordt gevraagd naar de keuze gaan de meeste handen omhoog bij 'tegen'.

De door het ministerie van Infrastructuur en de Omgevingsraad Schiphol (ORS) georganiseerde Luchtvaartdag, afgelopen zaterdag in de nieuwe Amsterdome, is een congregatie van ­onmin. Maar ook in een zaal vol onmin erkent één op de drie dit jaar al meer dan drie keer te hebben gevlogen - een grotere groep dan de niet-vliegers.

Verdeeldheid
Waar de luchtvaartsector de rijen heeft gesloten voor 'gematigde en gecontroleerde groei' en gemeenten en provincies eensluidend zijn over 'groei, maar eerst de regels vastleggen', lijkt de omgeving van Schiphol verdeelder dan ooit.

Binnen de ORS, die de komende weken moet adviseren over de toekomst van de luchthaven, staan bewoners die geen groei willen tegenover hun vertegenwoordigers die, om mee te kunnen blijven praten, groei niet willen uitsluiten.

Ook buiten het overlegcircus vallen de gordijnen. Er is een actiegroep opgericht die vóór groei is. En de internetconsultatie die de Omgevingsraad afgelopen maand organiseerde als 'hulplijn in het adviestraject', schets een heel wat genuanceerder beeld dan wat jarenlang door actiegroepen van bewoners is geschetst.

Net de helft van de bijna 4500 deelnemers - waarvan ongeveer vijfhonderd uit Amsterdam - is tegen groei van de luchthaven, een kwart wil zelfs mínder vluchten. Maar een grote groep ondervraagden, goed voor 32 procent van de antwoorden, kiest wel voor groei. Nachtvluchten binden meer: tweederde vindt dat die omlaag moeten.

Luchtvaartmonster
Is het echt een verrassing? Het vocale 'tegen', ­zaterdag massaal verzameld in de Amsterdome, heeft al die jaren de nuance overstemd. Het 'niet te temmen luchtvaartmonster' dat de terug­gekrabbelde bewonersvoorman Kees van Ojik op de Luchtvaartdag schetst, blijkt lang niet ­iedereen angst aan te jagen.

Bij de presentatie van de online raadpleging ontstaat tussen bewonersvertegenwoordiger Matt Poelmans, initiator van de raadpleging, en ORS-voorzitter Hans Alders al meteen een ­discussie over de waarde ervan. De consultatie is immers geen stemming, geen gewogen enquête, maar in het vervreemdende ORS-jargon een 'verdiepend opinie-onderzoek'. ­Iedereen die wilde, kon reageren.

Niet iedereen wist ervan en zowel KLM als de bewonersgroepen ronselden medestanders - alhoewel slechts 3 procent van de antwoorden 'voorgekauwd' blijkt.

Verhard
"Op de internetconsultatie hebben 4500 mensen gereageerd," zegt Alders. "Een record, als je vergelijkbare enquêtes ziet. Het is van geweldig groot belang te weten waar mensen over denken als het gaat om luchtvaart. Je kunt geen besluiten nemen alleen op basis van statistieken."

Mede met de resultaten probeert hij nu drie 'bloedgroepen' binnen de ORS op één lijn te krijgen voor een eensluidend advies over Schiphol dat de Raad deze maand aan het kabinet moet uitbrengen.

"De vraag is of er een balans is te vinden. De verhoudingen zijn verhard. Er zitten partijen in die pleiten voor groei en partijen die helemaal niet willen groeien. Of we die met elkaar kunnen verbinden, moet blijken."

Volgens Alders hoeft er geen unaniem advies te komen, maar hij streeft daar wel naar. "Als ík al niet optimistisch ben, wie is het dan wel? De marges zijn uitermate klein. Maar ik ga nu nog niet zeggen dat er geen advies komt."

Hij heeft wel een waarschuwing. "In het verleden hebben unanieme adviezen van de ORS ­altijd grote invloed gehad op kabinet en parlement. Áls het lukt een unaniem advies uit te brengen, dan zal de politiek een harde dobber hebben om daarvan af te wijken."

De schijn van polderen
De Amsterdome blijft zaterdag glashard tegen. "Er wordt hier een enorme schijn gewekt van inspraak," reageert een deelnemer die in het grootste hindergebied woont, "dat het ophalen van dit soort meningen iets waardevols bijdraagt. De schijn wordt gewekt dat met polderen iets wordt opgelost, terwijl er geen consensus is te bereiken. Met dit soort bijeenkomsten wordt alleen maar geprobeerd draagvlak te suggereren voor een besluit dat niemand wil."

Meten, niet rekenen
Natuurlijk wordt luchtvaartminister Cora van Nieuwenhuizen direct overstemd door vliegtuigherrie als ze het woord neemt in de Amsterdome. Ze kijkt er niet eens van op. Om vervolgens direct de belangrijkste grief van de dag te beantwoorden: waarom hebben we overlast van vliegtuigen als de normen zeggen dat dat niet zo is?

"Ik merk dat mensen behoefte hebben aan meten, terwijl wij rekenen. We zien dat daar verschil in zit. Ik heb nu het initiatief genomen om de rekenmodellen meer in lijn te brengen met het meten. Dat willen we samen doen met de mensen uit de samenleving."

De zaal roept: stoppen! De minister: "Er zijn geen makkelijke oplossingen meer. Maar het is echt mijn intentie er iets aan te doen. Ik heb mijn hoop gevestigd op de Omgevingsraad om het dilemma tussen wonen en vliegen te beantwoorden. We hebben een grote woningopgave, met name in Amsterdam. Daar moeten we het er met elkaar over hebben."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden