Plus

Laatste politiepost op de Wallen gesloten: jammer? 'Nee, een verademing'

Met de verhuizing van Bureau Beursstraat sloot deze week de laatste politiepost op de Wallen. Een portret van het bureau waar vrijwel alles anders was dan bij andere bureaus. 'Het was geen uitzondering dat de gedupeerden tot op straat in de rij stonden om aangifte te doen.'

Bureau Beursstraat op de Wallen. Beeld Vijay Slager

De verhuizing naar de nieuwbouw, ruwweg vierhonderd meter verderop in de Nieuwezijds Kolk, is een uitkomst voor het afvoerputje van de Amsterdamse politie. Letterlijk. Wijkteamchef Ton van Kesteren wijst naar de vloer voor de drie arrestantenhokken in zijn Bureau Beursstraat. Het afvoerputje zit op de gang. Niet erg handig als een belangrijk deel van je arrestanten stomdronken of knetterstoned is, of allebei, en van alles laat lopen.

De spiksplinternieuwe 'dagverblijven' voor arrestanten in de Nieuwezijds Kolk hebben geen ouderwetse afvoerputjes, maar goten recht onder de celdeuren. De schoonmaker ('ons pareltje') kan de plas en kots, hup, zo het riool in vegen. Dat is geen detail in het drukste politiebureau van Nederland, met zevenduizend (7000!) arrestanten per jaar.

Van Kesteren krijgt nu eindelijk een bureau dat aan de eisen voldoet Beeld Vijay Slager

Het politiebureau van de Wallen is in vrijwel alles anders dan andere politiebureaus. De populatie van slachtoffers: bijna allemaal toeristen. "Laaghangend fruit," noemt Van Kesteren het. Turend op hun plattegrondjes zijn de toeristen simpele prooien voor de zakkenrollers, straatrovers en verkopers van nepdrugs. Dat het steeds drukker wordt in de stad merken ze ook op Bureau Beursstraat elke dag. In de wel zeer bescheiden wachtruimte voor de balie is het op drukke momenten een kakofonie van vreemde talen en het is geen uitzondering dat de gedupeerden tot op straat in de rij staan.

Niet alleen Britten
De populatie van arrestanten is hier ook heel anders dan in pakweg Noord, laat staan Heemstede. Ook van hen is negentig procent van buitenlandse komaf. De grootste groep bestaat uit dronken en gedrogeerde weekendtoeristen die voor hun gebral de crimineelste vierkante kilometer hebben verkozen van het Amsterdam waar alles mag - dachten ze, tot ze naar het bureau werden afgevoerd. "Het zijn niet alleen die Britten hoor," zegt Van Kesteren, "we horen hier alle talen."

Zeker een kwart van de arrestanten zijn beruchte dealers in nepdrugs of echte drugs - of allebei. De grote ton waarin de agenten na het fouilleren de (nep)dope gooiden, en die zich dagelijks verder vulde, is tegenwoordig een keurige kluis, maar het fenomeen blijft lastig te bestrijden.

In de 'plotruimte' naast de arrestantenverblijven, waar op vele schermen de beelden van de 35 camera's binnenkomen, vallen de 'nepdopers' en straatrovers het geoefende oog van de bemanning van Bureau Beursstraat snel op. Elke straatsteen op de Wallen is in beeld te brengen en wie de rosse buurt doorkruist, is de gehele weg te volgen via de ene camera naar de andere, en weer een andere. Met zijn joystick kan de 'spotter' ongeveer tot in de broekzakken van zijn subject inzoomen.

Inzoomen
Dat de regie over alle ruim tweehonderd camera's van de politie en gemeente sinds een paar jaar in de speciale camerapost van gebouw De Eenhoorn helemaal in Oost ligt, zorgde aanvankelijk wel tot frictie, maar inmiddels werken de spotters daar en in ­Bureau Beursstraat soepel samen.

"De afspraak is dat De Eenhoorn voor het bewaken van de openbare orde alle camera's kan gebruiken, en dus ook de onze kan overnemen zodra ze dat nodig vinden," zegt Van Kesteren. "Wij kijken natuurlijk naar ons eigen postzegeltje, dan is het lastig als ze je camera's afpakken als je net iemand observeert, maar de opsporing komt nu eenmaal op de tweede plaats."

Naast de plotruimte staat 'de ronde tafel': het hart van Bureau Beursstraat. Van Kesteren: "Als déze tafel zou kunnen vertellen... Hier komen alle verhalen samen, worden drugs getest en zijn baby's verschoond." De kamer met de ronde tafel maakt meteen inzichtelijk waarom Van Kesteren niet rouwt om de verhuizing naar de nieuwbouw in de Nieuwezijds Kolk. De tafel staat ingebouwd tussen overvolle kapstokken, dozen, kasten en alles wat in een politiebureau hoort.

De plotruimte Beeld Vijay Slager
Beeld Vijay Slager

Verademing
Kán dat wel, de Wallen zonder eigen bureau? Die vraag stelde ook de buurt verontrust nadat de verhuisplannen bekend waren gemaakt. "Het kan niet alleen, het is een verademing," zegt Van Kesteren. Hij krijgt nu 'eindelijk een bureau dat aan de eisen voldoet'. Met genoeg vierkante meters.

"Het is vooral ook gebouwd als politie­bureau en niet met een andere functie, zoals het gebouw waarin Bureau Beursstraat zit. Eindelijk zijn de stromen gescheiden. De slachtoffers die aangifte komen doen, hebben hun eigen, ruime plek en efficiënt ­ingerichte balie; de arrestanten worden via een andere ingang binnengebracht en agenten die in dienst komen hebben wéér een eigen ingang. Het oude bureau was krap, wat niet fijn is als je te maken hebt met een arrestant die zich flink verzet. Het ruimere bureau komt zo ook de veiligheid ten goede."

Aan het wijkteam gelieerde teams die in Noord zaten, zoals de clubs die persoonlijke plannen maken voor steeds terugkerende ­daders, zitten op de Nieuwezijds Kolk weer onder een dak met 'het basisteam'. De nieuwbouw herbergt ongeveer 180 mensen. "We hebben die ruimte gewoon nodig. De toeristendruk blijft maar toenemen, dus ook het aantal incidenten neemt toe. Dat is helaas gewoon een vraag-aanbodspelletje: hoe meer prooien met buit, hoe meer boeven."

'Het oude bureau was krap, wat niet fijn is als je te maken hebt met een arrestant die zich flink verzetv Beeld Vijay Slager

Nieuw bureau
Het probleem dat de agenten niet meer op de Wallen zelf zitten, bestaat niet, belooft Van Kesteren. "Wie uit het bureau moet komen, moet vierhonderd meter lopen, ja, maar onze mensen zitten niet de hele dag op het bureau; ze lopen voornamelijk op straat. Ons werkgebied blijft exact hetzelfde. We hádden al een veel groter gebied te bestrijken dan alleen de Wallen."

Van de arrestanten gaat tachtig procent zo snel mogelijk naar het uitgebreide cellencomplex van het hoofdbureau op de Elandsgracht: dat zijn degenen die voor langer dan zes uur worden opgesloten.

Het nieuwe bureau aan de Nieuwezijds Kolk heeft in een tijd van Nationale Politie en bezuinigingen nog een belangrijk voordeel. Van Kesteren: "Als enige bureau in de binnenstad blijven wij 24 uur per etmaal open. Zeven dagen in de week. Alleen niet meer in dit gebouwtje, maar in een modern, schoon, veilig en ruim gebouw."

Beeld Vijay Slager

Slechte reputatie
Het roemruchte Bureau Warmoesstraat ('de ­levende legende') heeft zestien jaar na de sluiting nog altijd een eigen website, met daarop 301 'waargebeurde' verhalen. Je kunt daar het ­Bureau Warmoestraatstripboek of een T-shirt bestellen bij Piet Middelkoop, in de jaren tachtig 'diender' bij het bureau. Voor vijftien euro per persoon geeft hij een rondleiding over zijn Wallen. Een reputatie zoals Bureau Warmoesstraat heeft opvolger Bureau Beursstraat in de afgelopen zestien jaar niet opgebouwd. Wijkteamchef Van Kesteren treurt daar niet om. "Bureau Warmoesstraat had vooral een heel slechte reputatie waartegen niet meer was op te boksen. Bureau Beursstraat ligt in de buurt juist heel goed." Inderdaad kreeg de Wallenpolitie op bewonersbijeenkomsten ook in aanwezigheid van deze krant geregeld ­complimenten - wat in de buurt geen vanzelfsprekendheid is.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden