Plus

Laatste leider uit Sovjettijdperk

Het aftreden van Noersoeltan Nazarbajev betekent het einde van een tijdperk. De president van Kazachstan (78) was de laatste man die nog in het Sovjettijdperk aan de macht kwam.

Gisteren maakte hij na dertig jaar zijn aftreden bekend. “Ik heb de moeilijke beslissing genomen mijn macht als president op te geven,” zei hij. “Ik blijf u dienen tot mijn dagen geteld zijn. Maar ik zie het nu als mijn taak een nieuwe generatie leiders op te leiden.”

Nazarbajev maakte dinsdag na dertig jaar zijn aftreden bekendBeeld AFP

Nazarbajev, wiens termijn volgend jaar officieel afloopt, werd in 2010 uitgeroepen tot ‘leider van de natie.’ Dat betekent dat hij immuniteit geniet en bepaalde wetgeving met een veto kan blokkeren. In die zin verdwijnt Nazarbajev dus niet van het politieke toneel. Hij blijft tevens hoofd van de invloedrijke Kazachse Veiligheidsraad.

Protesten

Toch is zijn aftreden voor velen onverwacht. Vorige maand ontsloeg hij de regering na protesten van Kazachse moeders die meer financiële steun vroegen voor hun kinderen. Nazarbajev kondigde vervolgens een pakket maatregelen aan die gunstig uitvielen voor grote families. Die ferme ingreep was volgens sommigen een opmaat naar een nieuwe termijn.

Nazarbajev, die lange tijd voor een staalbedrijf werkte, sloot zich op 22-jarige leeftijd aan bij de Communistische Partij. Hij werkte zich op, ging naar de universiteit en ontpopte zich tot kritisch denker. Hij wees regelmatig op de tekortkomingen van de Sovjet-Unie. Toen Michail Gorbatsjov gekozen werd als Sovjetleider, sloot Nazarbajev zich aan bij zijn kamp.

Geliefd leider

In 1989 werd hij leider van Kazachstan. Hij was in eerste instantie geen voorstander van het uiteenvallen van de Sovjet-Unie, maar ging er in 1991 toch mee akkoord dat Kazachstan zich zou afscheiden. Het land leverde zijn kernwapens in. Hij was en is een geliefd leider en wordt geprezen voor zijn pogingen het etnisch verdeelde Kazachstan bij elkaar te houden. Hij maakte bijvoorbeeld in 1997 van Astana de hoofdstad om zo de Russische minderheid tevreden te stellen. Tegelijkertijd klinkt er kritiek omdat Nazarbajev geen oppositie duldt.

De ex-president manoeuvreerde de afgelopen dertig jaar handig tussen Rusland en het Westen. Voorlopig neemt de voorzitter van het Hogerhuis en invloedrijk politicus, Kassym-Jomart Tokajev, de taken over. Diens functie wordt overgenomen door Nazarbajevs dochter Dariga.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden