Plus

Laat die gouden ring vandaag maar zitten

Een duur Valentijnscadeau kan een slechte relatie niet redden. Relatietherapeut Julie Sharon-Wagschal (40) over vriendschap, emotionele verbinding en een goed seksleven. 'Soms is scheiden beter.'

Julie Sharon-Wagschal: 'Emotionele verbondenheid is essentieel' Beeld Lotte Bronsgeest
Julie Sharon-Wagschal: 'Emotionele verbondenheid is essentieel'Beeld Lotte Bronsgeest

Er liggen twee tissues in de prullenmand op de spreek­kamer van Julie Sharon-Wagschal in Buitenveldert. De vorige bezoekers hielden het niet droog. "Maar tranen zijn niet zo erg," zegt de relatietherapeut. "Huilen hoort erbij als mensen over hun emoties spreken. Bovendien heb je niet alleen tranen van verdriet, maar ook van ontroering."

Sharon-Wagschal is negen jaar relatietherapeut. Ze heeft een Nederlands en een Amerikaans paspoort en ­behandelt veel stellen van gemengde nationaliteit. Na een universitaire psychologiestudie in de Verenigde Staten deed ze een vervolgopleiding aan het ­Gottmaninstituut, vernoemd naar grondlegger John Gottman. Van die therapiestroming is Sharon-Wagschal de enige opleider in Nederland.

De Gottmanschool heeft één sprekend voorbeeld van de doeltreffendheid van de eigen methodiek. Op basis van Gottmans bevindingen is het mogelijk een stel drie minuten te observeren en dan met 90 procent zekerheid te voorspellen of ze zes jaar ­later nog bij elkaar zijn. Dat kan door te letten op de taal die ze gebruiken, gezichtsuitdrukkingen en de manier waarop ze op elkaar reageren.

"Maar zo ga ik hier niet te werk," zegt Sharon-Wagschal. "Denk dus niet dat ik de stellen die bij mij binnenkomen enkele minuten observeer en dan voorspel of ze jaren ­later nog bij elkaar zijn."

Zo heeft Gottman het zelf ook niet gedaan, zegt de relatietherapeute. De Amerikaanse psycholoog heeft simpelweg in kaart gebracht hoe gelukkige en ongelukkige stellen bij conflicten communiceren.

Bouwt iemand bijvoorbeeld een muur om zich heen, of spreekt de een altijd minachtend over de ander ('je moet alles niet zo emotioneel bekijken'), dan is dat slecht nieuws. Ook een slecht signaal: partners zeggen niet wat ze echt willen ('ik mis de weekenden die we vroeger ­samen doorbrachten'), maar spreken in verwijten ('je bent alleen maar met je werk bezig').

Gecombineerd met biometrische metingen als een hoge hartslag, veel zweetvorming in de handpalmen en snelle oogbewegingen levert die slechte communicatie een ­ongunstige voorspelling op voor een langdurige relatie. Zo kun je op grond van een handvol parameters binnen drie minuten met 90 procent zekerheid voorspellen welke stellen na zes jaar wel en niet bij elkaar zullen zijn.

"Maar dat gebeurt alleen als die stellen niets aan hun problemen doen," aldus Sharon-Wagschal. "De Gottmanmethode wil die problemen juist verhelpen. Door te leren wat goed werkt in een relatie."

Zeg het maar: wat werkt goed in een relatie?
"Emotionele verbondenheid is essentieel. De belangrijkste reden dat stellen zich bij mij aanmelden, is dat ze een emotionele afstand voelen. In een langdurige relatie willen mensen het gevoel hebben dat ze door de ander worden gezien. Ze willen dat het voor de ander van belang is dat ze er zijn. Dat ze worden begrepen. Dat is een diep menselijke behoefte."

"In die zin lijkt een langdurige liefdesrelatie op de verstandhouding tussen een ouder en een kind. Het kind wil begrepen worden. Het wil dat de ouder tegemoetkomt aan de behoeften. Anders kan er nooit een vertrouwensband ontstaan."

Waarom werkt een gouden Valentijnsring niet?
"Een relatie gaat niet om de incidentele grote gebaren, maar om de veelvuldige kleine gebaren. Dat je partner vraagt: hoe was je dag? Dat je een aardige opmerking maakt: wat fijn dat je mijn favoriete koekjes hebt gekocht voor bij de koffie. Als dat niet gebeurt, heeft een gouden Valentijnsring geen enkele zin, want zo'n groot cadeau landt op onvruchtbare bodem."

"Sterker, in een slechte relatie betekent het een vaak een bevestiging van de emotionele afstand. Zo van: mijn partner probeert met een betekenisloze poging goed te maken wat al jarenlang mis is. De meeste stellen komen te laat in therapie, waardoor al veel kapot is gemaakt. Ze hadden gemiddeld zes jaar eerder moeten komen dan ze doen."

Wat is het doel van relatietherapie?
"Dat mensen een leuke, lekkere relatie hebben. Dat ze plezier kunnen maken en intiem zijn. Dat ze een relatie hebben die zeker niet perfect is, maar goed genoeg. Sommige stellen kunnen dat heel eenvoudig zelf, maar het is niet elk stel gegeven."

Hoe vaak wordt dat doel behaald?
"Daar zijn weinig concrete cijfers over, en bovendien zeggen cijfers niet alles. Veel hangt af van de betrokkenheid van de partners bij de relatie. Willen ze de relatie laten slagen? Is er commitment?"

"Dat kan te maken hebben met de investeringen die ze in de relatie hebben gedaan. Hebben ze een gedeeld vermogen? Zijn er kinderen? Gedeelde vrienden? Een dwingende religie? Als het opzeggen van de relatie meer verlies dan winst oplevert, is er veel bereidheid om de relatie te redden. Komt die bereidwilligheid van beide kanten, dan kunnen de partners de relatie zeker verbeteren. Dan wordt het doel vaak behaald."

Heeft relatietherapie altijd zin?
"Ik denk dat het altijd zin heeft, maar de uitkomst is niet altijd dat het stel gelukkig wordt en bij elkaar blijft. Als de vrouw een kind wil, maar de man niet, is dat vaak een ­onoverbrugbaar verschil. Als een van de partners een ­ander heeft en daarmee verder wil, zal relatietherapie ook niets uithalen. Dan is scheiden beter. Dat geldt ook als er geweld in de relatie is, waarbij de ene partner dader is en de andere slachtoffer."

En als het seksleven slecht is?
"Daar is vaak wel iets aan te doen. Voor een leuk seksleven is verbondenheid nodig, en daar kun je aan werken. Stellen die veel knuffelen, die oog hebben voor elkaars wensen, die over seks praten, die een goede vriendschap koesteren, hebben vaak ook een goed seksleven."

Wil het cliché niet dat vriendschap funest is voor een goed seksleven?
"In andere therapievormen wordt dat weleens beweerd, maar dat blijkt niet uit de studies van Gottman. Een andere bevinding van Gottman is dat partners die elkaar helpen bij zingeving van het leven ook een leukere relatie hebben en langer bij elkaar blijven. Dus als je partner bijvoorbeeld als levensdoel heeft om een boek te schrijven, of nog altijd al een hotelletje in Frankrijk wil beginnen, wordt de relatie sterker als je zoiets steunt."

Julie Sharon-Wagschal: 'Voor een leuk seksleven is verbondenheid nodig' Beeld -
Julie Sharon-Wagschal: 'Voor een leuk seksleven is verbondenheid nodig'Beeld -

In relatietherapie

Julie Sharon-Wagschal (Den Haag, 1978) is een Amerikaans-Nederlandse psychologe en relatietherapeute. Ze heeft zich gespecialiseerd in de Gottman Relatietherapie Methode en verzorgt daarin als enige in Europa workshops en trainingen voor stellen en professionals.

Als een stel in therapie gaat, voert Sharon-Wagschal een openings­gesprek met het koppel. Vervolgens komen de partners afzonderlijk op een afspraak, waarin ze vragen over zichzelf en de relatie beantwoorden. Na analyse daarvan beginnen de gezamenlijke therapeutische gesprekken. Gemiddeld duurt een behandeltraject tussen de vijf en twintig bijeenkomsten.

De relatietherapie van Sharon-Wagschal valt net als veel andere vormen van relatietherapie niet binnen de zorgverzekering en wordt niet vergoed. Een sessie bij Sharon-Wagschal kost 110 euro per uur.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden