Plus

Kroongetuigen zijn niet langer taboe

De les uit het Passageproces: dat twee elkaar tegensprekende kroongetuigen beiden serieus worden genomen, baant de weg voor nieuwe deals met criminelen.

De uitspraak in het Passageproces Beeld anp

Het was een snoeihard en glashelder arrest waarmee het gerechtshof op één na alle tien verdachten in de enorme Amsterdamse liquidatiezaak Passage donderdag forse straffen oplegde. Vier keer viel de ultieme straf. Levenslang.

Andere verdachten kregen een hogere tijdelijke celstraf dan geëist. Maar één verdachte in de marge van één van de drie moordzaken uit 1993, Freek S., is vrijgesproken.

In de vier uur waarin de raadsheren hun oordeel voorlazen, sloegen ze klap voor klap de bodem weg onder de hoop op vrijspraak die vooral hoofdverdachte Dino Soerel koesterde.

Willem Holleeder
En passant nam het hof ook een voorschot op het veelvoudige moordproces tegen Willem Holleeder, dat in 2018 moet beginnen.Holleeder en Soerel gaven samen opdracht voor de liquidaties van handelaar in hasj en vastgoed Kees Houtman (2005) en de criminele kroegbaas Thomas van der Bijl (2006). Zo, die zat.

Natúúrlijk geldt het Passagearrest alleen voor Soerel, maar het OM zal het zeker inbrengen in Holleeders zaak, en de rechtbank zal er niet blind voor zijn.

Van tafel
De vele uitvoerige verweren waarmee de raadslieden de aantijgingen van het OM ruim tien jaar hadden gepareerd, veegde het hof een voor een van tafel. De grote lijnen in het oordeel zijn veelzeggend.

Het hof acht beide kroongetuigen betrouwbaar én bruikbaar. Hoewel de biecht van kroongetuige-van-het-eerste uur Peter la Serpe op sommige punten in tegenspraak is met die van de in hoger beroep als kroongetuige aangetreden 'moordmakelaar' Fred Ros, neemt het hof ze allebei even serieus.

Wie van de twee liegt of zich vergist op die paar pijnpunten, is niet vast te stellen. Voor het hoofdoordeel maakt dat niet uit. In hoofdlijnen komen de verklaringen wél overeen, is het idee.

Verdachten en advocaten ageerden jaren tegen de 'koopgetuigen' en 'beroepsleugenaars' die in ruil voor riante tegenprestaties de beschuldigingen uitten die het justitie wilde horen. De deals met die getuigen waren 'onrechtmatig'. Het hof verwerpt het allemaal.

Aanknopingspunten
De wet staat het maar zeer beperkt toe de deals over getuigenbescherming te toetsen. Van ongeoorloofde toezeggingen - financieel of anderszins - is niets gebleken.

Behalve die van de twee kroongetuigen gebruikt het hof de verklaringen van andere omstreden getuigen als bewijs, zoals die van 'Q5' - een medewerker van een club die zegt Holleeder en Soerel over moorden te hebben horen praten.

Het hof ziet wel degelijk aanknopingspunten voor de bewering van Fred Ros dat hij in Diemen, Beverwijk en Rotterdam aanwijzingen kreeg van Soerel over de moord op Thomas van der Bijl - al hadden Soerel en zijn advocaten uitvoerig betoogd dat die ontmoetingen nergens uit blijken.

Ook ziet het hof 'onmiskenbaar aanwijzingen' dat Soerel en Holleeder nog contact hadden in de aanloop naar de moorden op Houtman en Van der Bijl, waar Soerel zegt dat hun contact toen allang was verbroken.

Beklemmende kilte
Het hof vindt de zeer zware straffen gepast voor de 'moorden op bestelling'. "Het in koelen bloede tegen betaling uit de weg ruimen van een medemens getuigt van een beklemmende kilte en gewetenloosheid."

De rol van Soerel als 'uitlokker' van moorden kon 'slechts moeizaam' worden bewezen door de inzet van de getuigen. Hij heeft zich steeds 'strategisch', 'beheerst' en 'goed voorbereid' opgesteld.

Toen hij in 2010 na zijn jarenlange onderduik was gearresteerd in een appartement aan de Amsterdamse Rozengracht, zat in een pot melkpoeder een usb-stick met delen van het Passagedossier en aantekeningen.

Soerel gaat waarschijnlijk in cassatie.

Lees terug: viermaal levenslang in Passage en De belangrijkste feiten over liquidatiezaak Passage

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden