Kritiek op Amstelveen om nazibunker als monument

In Amstelveen is ophef ontstaan over het aanwijzen van een voormalige nazibunker tot gemeentelijk monument. De bunker wordt met een subsidie van 150.000 euro opgeknapt.

De Pauluskerk in Amstelveen, waar de bunker in de buurt ligt. Beeld Google Street View

Federatief Joods Nederland (FJN), een instelling die opkomt voor de belangen van Joden in Nederland, stoort zich aan de verering van de bunker bij de Pauluskerk aan de Wolfert van Borselenweg.

Voorzitter Ies Zwaaf van FJN sprak eerder deze week de Amstelveense commissievergadering toe, en betoogde daarbij dat het besluit van de gemeente voor Joden grievend is. Het is volgens FJN een "onbegrijpelijk en voor Joden pijnlijk besluit om de in verval verkerende bunker, nota bene aangeduid als schuilkelder" te verheffen tot monument.

Hoge Duitse officieren woonden tijdens de oorlog in huizen naast de Pauluskerk en scholen bij bombardementen in de bunkers.

Geen gedenkteken
FJN pleitte er bij de gemeente voor om de historie van Joden in Amstelveen beter in beeld te brengen. Zo zouden de woningen aan de Catharina van Clevelaan 13 en de Randwijcklaan 13, waar in 1937 de eerste synagogale diensten werden gehouden, misschien de monumentenstatus gegeven kunnen worden.

In de jaren dertig woonden veel Joden in Amstelveen, maar er keerden maar weinigen terug uit de concentratiekampen. Het steekt FJN dat er in Amstelveen geen gedenkteken bestaat voor de Joodse slachtoffers.

VVD-wethouder Herbert Raat (Monumenten) weigert te spreken van een nazibunker, hoewel het complex werd gebouwd door de Duitsers. Hij heeft het over de Paulusbunker, in een verwijzing naar de kerk waarvan de Duitsers de toren lieten slopen, om te voorkomen dat die een baken werd voor de geallieerden.

Na de oorlog werd de bunker in bruikleen gegeven aan jongeren van de Pauluskerk, die er tussen 1969 en 2008 gebruik van hebben gemaakt.

Raat wil dat Amstelveners kunnen zien wat er in hun gemeente is gebeurd in de Tweede Wereldoorlog. Hij stelt dat al te veel erfgoed is verdwenen en noemt als dieptepunt in de Amstelveense historie de raadsvergadering van 7 november 1963, toen werd voorgesteld het hele Oude Dorp te slopen en te vervangen door een nieuwe wijk met veel kantoren.

Het geheim van Amstelveen
Raat besloot op advies van de monumentencommissie van de gemeente de bunker niet te verkopen, maar op te knappen. Aanleiding was een verzoek van fotograaf Anko Stoffels om het gebouw te kopen. Amstelveen wil echter het voortbestaan van de bunker zeker stellen. Het plan is de bunker een educatieve functie te geven.

Stoffels wordt wel betrokken bij het aanleggen van een historisch fotoarchief. Volgens sommige bronnen loopt er nog een tunnel van een door de nazi's gebruikt huis naar de bunker. Raat hoopt die tunnel, die wel wordt omschreven als 'het geheim van Amstelveen', bij het opknappen van de bunker tegen te komen.

Amstelveen heeft besloten Joodse en andere slachtoffers van de oorlog op een andere manier te herdenken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden