Plus

Krijgen kinderen in Amsterdam te hoge schooladviezen?

Een aantal gymnasia begint last te krijgen van te hoge schooladviezen voor leerlingen. Ze moeten er harder aan trekken en niet iedereen haalt het eerste jaar.

Leerlingen concentreren zich op de Cito-toets.Beeld anp

545: decennia was het een magisch getal voor kinderen uit groep 8 - de waterscheiding tussen de kinderen die naar het gymnasium mochten en zij die havo of een brugklas havo/vwo gingen doen. Maar sinds de Cito-eindtoets in 2015 is verplaatst, kunnen kinderen ook met lagere scores naar het gymnasium.

Het advies van de juf of meester is leidend. De score van de eindtoets mag alleen worden gebruikt om een advies op te hogen. Dat leidt vooral in de steden als Haarlem en Amsterdam tot overadvisering van kinderen van hoogopgeleiden, constateerde de Onderwijsinspectie vorig jaar. Daarbij stijgt het aantal vwo-adviezen ook jaarlijks in Amsterdam.

Leerkrachtadvies
Vooral gymnasia in de stad merken nu dat de gulle advisering een ongewenst effect heeft. Waar je eerst op basis van de Cito-score gecombineerd met het advies van de leraar kon zien of een kind op een categoraal gymnasium paste - bij twijfel ook nog aangevuld met een extra toets - is alleen nog het leerkrachtadvies beschikbaar.

Het Barlaeus Gymnasium vertelde achtstegroepers op de open dag dat zeker tien eersteklassers na een jaar van school gaan omdat het niveau te hoog gegrepen is. Het Cygnus Gymnasium zag vorig jaar ook 10 van de 150 eersteklassers vertrekken. "Voor die kinderen is het te lastig, wat we ook doen aan extra begeleiding," zegt Thomas Peters, onderbouwcoördinator van het Cygnus.

Extra bijles
De percentages uitvallers zijn niet dramatisch gestegen, maar scholen moeten wel harder werken om iedereen binnenboord te houden, zeggen zowel het Cygnus, het Barlaeus als het St. Ignatius Gymnasium. Extra bijlessen, aandacht en mentoruurtjes moeten de leerlingen op school houden. Het Vossius Gymnasium en 4e Gymnasium zeggen geen toename in het aantal uitvallers te zien.

Het valt schoolleiders op dat de kinderen die een lage Cito-score hadden vaker worstelen. Aan de andere kant zitten er ook soms lagere Cito-scoorders bij die het juist goed doen. "Vergeet niet dat kinderen misschien minder hun best doen op de Cito-eindtoets als die minder meetelt. Dat kan ook van invloed zijn op de scores," zegt Alwin Hietbrink, rector van het Barlaeus Gymnasium.

Matching
Het liefst zouden sommige gymnasia weer een extra toets invoeren, zodat zowel school als kind weet dat ze op de juiste plek zitten. Maar aanvullend toetsen mag niet. Scholen mogen hooguit de leerlingvolgsystemen van groep 6, 7 en 8 opvragen.

Ook de Amsterdamse matching speelt een rol in het niet halen van het eerste jaar. Vóór de invoering van het centrale lotingssysteem zaten leerlingen op hun favoriete school. Nu zitten er door het verdelingssysteem ook kinderen die liever naar een andere school waren gegaan.

Hoogopgeleiden
"De meesten vinden hun draai, maar sommigen vinden het daardoor wel lastiger om mee te komen," weet rector Hietbrink van het Barlaeus. "Een derde van de eersteklassers dit jaar had onze school niet als favoriet. Dan komt het voor dat je harder moet werken om ze voor Grieks en Latijn te motiveren, terwijl ze het liefst naar een categoraal vwo waren gegaan."

De Onderwijsinspectie constateerde in 2015 al dat kinderen van hoogopgeleiden hogere adviezen krijgen dan kinderen van laagopgeleide ouders. In 2016 was dat nog meer toegenomen.

De Inspectie voor het Onderwijs merkt op dat leraren soms druk van ouders ervaren om een advies op te hogen. Vorige week gaven leerkrachten van groep 8 de definitieve adviezen. Een leerkracht in een groep 8 op een basisschool in Oost merkt dat ouders de druk opvoeren. "Er zit een enkeling tussen die meteen tevreden is, maar de meesten stellen kritische vragen en hopen op meer."

Eerder te hoog
Een andere leerkracht, die ook anoniem wil blijven: "Ik heb meegemaakt dat een moeder haar kind in maart van school haalde om nog elders een hoger advies te halen."

Sommige hoogopgeleide ouders willen ten koste van het kind toch een vwo-advies. De leerkracht: "Ik denk dat ik naast de meeste adviezen die precies kloppen, eerder te hoge heb gegeven dan te lage. Je wilt zelf ook het beste voor het kind. Met als risico dat het niveau te hoog is en kinderen op een categorale school zelfs van school af moeten."

De leerkrachten horen van collega's op scholen waar veel ouders advocaat zijn, dat er met de rechter wordt gedreigd. "Het verdrietige is dat een kind best blij kan zijn met een havo-advies. Maar als een ouder niet tevreden is, hoort dat kind vooral: wat ik laat zien is niet goed genoeg."

Lees ook: Gezocht: middelbare school voor tweeling met ander schooladvies

Meer dan 7500 achtste­groepers in de stad kiezen deze maanden een middelbare school. Het Parool volgt leerlingen tijdens de schoolkeuze, tot aan de uitslag van de matching. Volg ons scholenblog hier.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden