Plus Filmrecensie

Krassen, ruis en schimmel zijn de kracht van Dawson City: Frozen Time

Krassen, schimmel en ruis bedekken soms het halve beeld van Dawson City: Froze Time. De verweerde beelden spreken boekdelen over wat deze filmrollen moeten hebben doorstaan om ons weer onder ogen te komen.

Beeld Dawson City: Frozen Time

In de late 19de eeuw was de noord-Canadese regio Klondike zo'n beetje het eind van de wereld. Daarmee was het ook eind van de rit voor veel films, die een lang roulement beëindigden in de regio. De filmstudio's en distributeurs die het materiaal erheen hadden gestuurd, hoefden het meestal niet terug - wat moesten ze met die oude meuk.

Veel van die films werden vernietigd. Of ze gingen verloren in een van de branden die het materiaal zelf veroorzaakte - de nitraatfilm die werd gebruikt is zeer ontvlambaar.

Maar een deel van die achtergelaten filmblikken werd tijdens een verbouwing gebruikt om een zwembad op te vullen. In 1978 werd die hele boel weer opgegraven, in wat de 'Dawson City film find' is gaan heten. In totaal kwamen 533 filmrollen boven de grond, met materiaal dat tot dan toe verloren was gewaand.

Schimmel en ruis
De documentaire Dawson City: Frozen Time is vrijwel volledig opgebouwd uit dat materiaal, aangevuld met archieffoto's en enkele nieuwe interviews. Op de films zijn de gevolgen van decennia onder de grond liggen goed te zien: krassen, schimmel en ruis bedekken soms het halve beeld.

Die vervorming wordt in Morrisons handen een kracht: de verweerde beelden spreken boekdelen over wat deze filmrollen moeten hebben doorstaan om ons weer onder ogen te komen.

De geschiedenis van Dawson City staat in Morrisons vertelling voor iets groters. Vanaf deze lang begraven films trekt de regisseur lijnen naar de geschiedenis van het Amerikaans continent én de geschiedenis van de cinema. De filmmaker weet overtuigend neer te zetten hoe vormend de goudkoorts is geweest voor Amerika. Zelfs de grootvader van Donald Trump bouwde in Dawson City zijn fortuin op.

Goudkoorts
Dat begint met de goudkoorts die in de late jaren 1880 in het gebied ontstaat. Zo'n 100.000 mensen trekken binnen enkele maanden naar de afgelegen, moeilijk te bereiken regio. Zij stuiten al snel op uitgeputte mijnen - alleen met zwaar industrieel geschut komt het glimmende goedje nog uit de grond. Zo leert Dawson City om 'de mijners uit te mijnen'. Met cafés en restaurants, met bordelen, maar ook: met films.

In het begin van zijn documentaire laat Morrison Michael en Kathy Gates aan het woord, het echtpaar dat centraal stond bij de vondst en archivering van de enorme collectie unieke oude films. De filmmaker geeft tekst, uitleg en context. Maar hij laat vooral de unieke beelden spreken.

Dawson City: Frozen Time
Regie Bill Morrison
Met Michael Gates, Kathy Jones-Gates
Te zien in Eye, De Uitkijk

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden