Kosten Klimaatakkoord voor Amsterdam: jaarlijks 500 miljoen

Om in de Amsterdamse regio de CO2-uitstoot per 2030 te halveren, worden al de komende tien jaar nieuwe leidingnetten gepland voor warmte, waterstof en CO2. Voor de industrie in de regio worden de kosten van de energietransitie geschat op 500 miljoen euro per jaar.

Per 2050 moet de CO2-uitstoot tot een minimum beperkt worden en moeten bijna alle afvalstromen worden hergebruikt. Beeld Shutterstock

Dat is de uitkomst van de besprekingen over het Klimaatakkoord dat dinsdag werd gepresenteerd. Aan een aparte regiotafel is onderhandeld over de industrie in het Noordzeekanaalgebied.

Halveren CO2-uitstoot
Nu stoot de industrie rond het Noordzeekanaal nog 15 megaton per jaar uit. Tot 2030 willen de bedrijven dat halveren. Per 2050 moet de CO2-uitstoot tot een minimum beperkt worden. Ook moeten bijna alle afvalstromen dan worden hergebruikt.

Dat hebben de bedrijven afgesproken aan de regionale 'Industrietafel' onder leiding van Tjerk Wagenaar, de vroegere directeur van milieuorganisatie Natuur & Milieu. Hij spreekt van 'een grote industriële energierevolutie'.

De behoefte aan elektriciteit verviervoudigt al de komende tien jaar, zo blijkt uit doorrekeningen. Zo groeien de datacenters rond Amsterdam als kool: met 20 procent per jaar.

Vernieuwingen
Tegelijk schakelt bijna alle industrie over van aardgas over op elektriciteit, zoals bijvoorbeeld de voedingsindustrie langs de Zaan. Daarom worden nu al plannen gemaakt om de stroomnetten te verzwaren.

Maar er komt ook nieuwe infrastructuur bij: rond de industrie komen nieuwe warmtenetten die restwarmte brengen naar woningen en kassengebieden. Bij Tata Steel en de afvalverbranders van AEB en HVC wordt CO2 afgevangen en via een CO2-net doorgeleverd naar de tuinbouw.

Ook zet de regio in op 'groene waterstof', geproduceerd met energie van windmolens op zee, die bij IJmuiden aan land komt. Met opgeslagen CO2 kan die waterstof worden omgezet in synthetische brandstoffen, misschien zelfs kerosine.

CO2 opslaan
Daarmee is er een extra reden om CO2 op te slaan. Bij de besprekingen over het landelijke klimaatakkoord was dat een heikel gespreksonderwerp. De milieubeweging ziet de CO2 als afval en zint het maar niks dat de industrie zoveel CO2 wil opslaan.

CO2-opslag mag alleen 'deels, tijdelijk en onder strikte voorwaarden', zo heeft de industrie beloofd.

De industrie gebruikt opslag volgens de milieubeweging als excuus om maar niet over te schakelen op technieken die echt duurzaam zijn. Ook is het volgens de milieubeweging een allesbehalve bewezen techniek.

Bij de besprekingen over de industrie aan het Noordzeekanaal is daarom ook wel afgesproken dat CO2-opslag geen makkelijke vluchtroute mag worden. Het mag alleen 'deels, tijdelijk en onder strikte voorwaarden', zo heeft de industrie beloofd.

Dit soort infrastructuur moet er op tijd liggen, zodat ze geen rem opwerpen voor de investeringsplannen van de industrie. Het Amsterdamse Havenbedrijf en ook de gemeenten en de provincie Noord-Holland zijn betrokken om alle bouwplannen en bezwaarprocedures in goede banen te leiden.

De kosten voor de industrie van het Noordzeekanaalgebied lopen op tot zo'n 500 miljoen euro per jaar.

De kosten voor de industrie van het Noordzeekanaalgebied lopen, inclusief het alternatief voor de energiecentrales van Nuon voor Tata Steel, op tot zo'n 500 miljoen euro per jaar. Veel geld, erkent Wagenaar. Maar hij wil dat ook wel nuanceren. Het Planbureau voor de Leefomgeving heeft geschat dat de kosten van de overgang op duurzame energie voor de hele Nederlandse samenleving tot 2030 oplopen tot ruim 3 miljard per jaar. "Het lijkt allemaal duur, maar het is maar een half procent van het bruto binnenlands product."

Lees ook: Voorzichtig begin klimaatakkoord met minder uitstoot

Reacties op het Klimaatakkoord

Het Klimaatakkoord is nog niet af, maar nu de hoofdlijnen op papier staan is volgens voorzitter van het Klimaatberaad Ed Nijpels wel een 'heel belangrijke mijlpaal' bereikt. Aan het einde van dit jaar moet er een volwassen akkoord op tafel liggen.

Ruim honderd organisaties praatten mee over welke maatregelen nodig zijn om de uitstoot van broeikasgassen met de helft terug te dringen in 2030. Zowel overheden als bedrijven en maatschappelijke organisaties zaten om de vijf tafels die voor afzonderlijke sectoren zijn ingericht.

Milieuorganisaties deels teleurgesteld
De milieubeweging kijkt teleurgesteld terug op de onderhandelingen over een nieuw Klimaatakkoord. De uitkomsten zijn niet voldoende om de klimaatdoelen van Parijs te halen, zeggen Greenpeace, Milieudefensie, Natuur & Milieu en de Natuur en Milieufederaties. "Deze voorstellen gaan ons niet in Parijs brengen, we zijn pas in Antwerpen."

De milieuorganisaties zijn tevreden over de uitkomsten van de besprekingen over elektriciteit en de gebouwde omgeving. Daar zien ze veel 'aanknopingspunten' om op door te gaan. Op het gebied van landbouw, mobiliteit en de industrie moet nog veel gebeuren, als de onderhandelingen in het najaar verder gaan.

Bij de industrie zijn de onderhandelingen volgens de milieuorganisaties stukgelopen op 'grote vervuilers die nauwelijks klimaatbelasting betalen en tegelijk wel subsidies eisen.' Bij de besprekingen over mobiliteit wordt naar de smaak van de milieubeweging teveel ingezet op biobrandstoffen.

Andere milieuorganisaties, waaronder Natuurmonumenten, de Vogelbescherming en het Wereld Natuur Fonds, reageren bezorgder. Zij pleiten voor het opwekken van duurzame energie buiten bebouwde gebieden en meer aandacht voor de natuur.

Banken voorzichtig positief
Reacties op het Klimaatakkoord stromen ook uit andere sectoren binnen. Zo wil de Triodos Bank dat het kabinet ook financiële instellingen verplicht om actie te ondernemen tegen klimaatverandering.

De Nederlandse Vereniging van Banken (NVB) zegt dat de bankensector de ambities van het kabinet wat betreft de CO2-uitstoot ondersteunt en ook graag wil bijdragen aan een stevig Klimaatakkoord.

Ook Shell positief
De logistieksector reageert tevreden. De afspraken bieden volgens branchevereniging voor logistiek- en handelsbedrijven Evofenedex genoeg aanknopingspunten om transport sneller duurzaam te maken. ''We kunnen vooralsnog prima leven met dit akkoord,'' luidt de reactie van algemeen directeur van Evofenedex Machiel van der Kuijl. Ook olie- en gasconcern Shell kan zich vinden in de hoofdlijnen.

'Goede ingrediënten' voor ondernemers
Steven van Eijck, voorzitter van de RAI Vereniging, juicht toe dat het akkoord stuurt op een systeem waarin gebruikers gaan betalen naar CO2-uitstoot. Hij onderschrijft de keuze om komende jaren vol in te zetten op elektrificatie van de samenleving.

Ondernemersorganisaties VNO-NCW en MKB-Nederland vinden dat er in de gepresenteerde plannen veel goede ingrediënten zitten. Maar ze waken er wel voor dat de uiteindelijke uitwerking straks niet onbetaalbaar wordt of ten koste gaat van de concurrentiepositie van bijvoorbeeld de Nederlandse industrie of landbouw.

'Eerste stap' voor de vakbonden
Vakbonden FNV en CNV beschouwen de hoofdlijnen van het Klimaatakkoord als een eerste stap. Maurice Limmen, voorzitter van het CNV, benadrukt dat de rekening voor schone energie niet bij de lage- en middeninkomens moet komen te liggen. ''De koopkracht van mensen moet overeind blijven, dat is onze inzet."

Voorzichtige geluiden uit landbouwsector
Bestuurder Kees van Zelderen van brancheorganisatie LTO Nederland ziet het akkoord als een stevige uitdaging, maar niet onhaalbaar. Wel pleit hij voor een fatsoenlijk inkomen voor boeren en tuinders, zo nodig door compensatie van de overheid.

Wisselende reacties uit politiek
Minister Eric Wiebes (Economische Zaken en Klimaat) benadrukte bij de presentatie dat de rekening van de overgang naar een CO2-neutrale samenleving niet bij de burger moet komen te liggen. ''Als wij gezinnen met hoge rekeningen gaan verrassen, dan gaat het niet lukken.'' Ook Diederik Samsom, die de gesprekken leidde over de gebouwde omgeving, weersprak verhalen over enorm stijgende energierekeningen. De voorstellen die er nu liggen zijn juist bedoeld om dat te voorkomen.

De linkse oppositiepartijen vinden juist dat de industrie te veel wordt ontzien in de huidige plannen. Regeringspartij CDA vindt draagvlak voor de klimaattransitie essentieel en ziet daarin 'nog veel open eindes'. De VVD wil vooral dat het betaalbaar blijft voor de burger.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden