Plus

Kopers Houthaven moeten twee keer betalen voor hun grond

Kopers van sommige nieuwbouwwoningen in de Houthaven moeten twee keer betalen voor hun grond. Ze krijgen de 'oude erfpacht­regeling' aangeboden, maar moeten nog eens afrekenen voor eeuwigdurende erfpacht.

Nieuwbouw in de Houthavens. Beeld Eva Plevier

Enkele kopers van een huis in de Houthaven zijn zich doodgeschrokken, nadat zij waren ingeloot voor het project Baken van Narva. Enkele weken geleden ontdekten ze dat zij nog de oude erfpachtregeling krijgen aangeboden.

Ze betalen voor vijftig jaar canon of afgekochte erfpacht en moeten daarna opnieuw afrekenen voor eeuwigdurende erfpacht. In plaats daarvan dachten zij meteen de nieuwe regeling te krijgen.

Een van de kopers is Kim de Vries. Deze maand moet zij tekenen voor de koop van haar nieuwe huis. Maar niemand kan vertellen welke gevolgen deze koop voor haar heeft.

Geen helderheid
"De brochures vertellen je van alles over het mooie uitzicht en de winkels in de buurt," zegt De Vries vanaf haar vakantieadres in Spanje. "Maar de finesses over de erfpacht kom je niet te weten."

De Vries wordt met haar vragen van het kastje naar de muur gestuurd. Het Parool, dat vragen stelde, overkwam hetzelfde. De makelaars Eefje Voogd en Lunshof verwijzen naar projectontwikkelaar BPD en die verwijst naar de gemeente.

Ambtenaren van de gemeente hebben kopers geen helderheid kunnen geven, al staat veel informatie op de website. De zaak is ingewikkeld en er is al inspraak op het stadhuis geweest. ­Begrijpelijke samenvattingen van wat het voor kopers van nieuwbouwhuizen met 'oude erfpacht' betekent, zijn er niet.

De Vries voelt nattigheid. "Ik zit straks met een huis dat op oude erfpacht staat, terwijl er ook kopers in Amsterdam zijn die al de nieuwe erfpacht hebben," zegt De Vries. "Dat voelt niet eerlijk. Daarom wil ik, nadat ik heb gekocht, meteen overstappen op het nieuwe systeem. Maar wat kost dat?"

Amsterdammers kunnen sinds zomer 2016 huizen kopen met eeuwigdurende erfpacht. Ze kunnen de canon voor altijd afkopen of jaarlijkse betalen.

Een voorbeeld van een project dat in de nieuwe regeling valt, is project Amsterdam Vertical West en East, waar je voor dertig tot zeventig mille de erfpacht voor eeuwig afkoopt.

Een raadsel
Heel anders is de situatie van de kopers van Baken van Narva. Een koper is bijvoorbeeld ingeloot voor een huis met terras, nummer 6. Dat kost 909.000 euro, inclusief 229.386 euro voor vijftig jaar afgekochte 'oude erfpacht'.

Er is ook de mogelijkheid 679.614 euro te betalen plus een jaarlijkse canon van 7077 euro. Na vijftig jaar gaat de gemeente opnieuw de waarde van de grond vaststellen en nieuwe (afkoop)prijzen ­bepalen voor de volgende halve eeuw.

Erfpachters kunnen ook meteen na de koop 'overstappen' op het nieuwe eeuwigdurend systeem. Dan wordt de waarde van de grond berekend voor de periode na vijftig jaar en dan teruggerekend, 'contant gemaakt', naar nu, of komt er een nieuwe jaarlijkse canon.

De gemeente stelt dat overstappen begrepen moet worden als overgaan op het nieuwe systeem na afloop van het tijdvak van vijftig jaar. Dus komt er een tweede rekening. Baken van Narva is niet het enige nieuwe project met oude erfpacht. Ook Park ­Jeruzalem heeft deze oude regeling.

De geïnteresseerden van Baken van Narva tekenen deze maand voor hun huis, kopen in december bij de notaris en de oplevering staat gepland voor 2021. Het is hun een raadsel waarom zij niet de twee jaar geleden ingevoerde nieuwe erfpachtregeling krijgen.

Amsterdam zegt dat dit komt doordat afspraken met de ontwikkelaar in de Houthaven gelden van voor 2016. Juristen menen dat Amsterdam dit als uitgever van de grond zelf kan repareren, maar dat niet wil. Volgens Amsterdam is dat juridisch ­onmogelijk.

Kat in de zak
Er is daarom geen sprake van dat de overstappers van Baken van Narva de eerstkomende vijftig jaar van het oude contract afkomen, concluderen erfpachtjuristen. "Bij overstappen betaal je, naast de huidige erfpacht, de erfpacht voor de volgende periode," zegt advocaat Eduard de Geer van Corten De Geer Advocaten.

"Zeker, mensen betalen het volledige bedrag nog een keer. Ik roep dat al jaren," stelt Koen de Lange van de Stichting Erfpachters Belang Amsterdam (Seba). "Voor nieuwbouwwoningen is het natuurlijk helemaal van de gekke dat mensen gedwongen zijn voortdurende erfpacht af te nemen, om er een dag later achter te komen dat ze een kat in de zak hebben gekocht en nogmaals langs de kassa moeten."

Amsterdam vindt dat geen probleem zolang kopers zich bewust zijn van wat zij kopen. De ontwikkelaar is verplicht kopers volledig en juist te informeren. De gemeente heeft zelf geen contact met aspirant-kopers.

Verder vindt de gemeente dat overstappers niet twee keer voor hetzelfde betalen en per saldo niet zo slecht uit zijn. Er gelden voor overstappers gunstige voorwaarden, zoals de WOZ-peildatum 2014 voor de waardebepaling, toen de grond minder waard was dan in 2016. En ze krijgen een korting op de erfpacht van 25 procent.

Erfpachters die direct eeuwigdurende erfpacht krijgen, hebben dat voordeel niet.

Advocaat De Geer acht Amsterdam toch ­medeverantwoordelijk. "Ik vind dat de gemeente bij de uitgifte van voortdurende erfpacht steeds volstrekt onvoldoende informatie verschaft. Ze zeggen niet tegen kopers: je moet nu dit bedrag betalen, maar zet nog een bedrag van een tonnetje opzij, want dat heb je straks nodig."

Lees alles over erfpacht in ons dossier.

Beeld Jet de Nies
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden