Koopkracht stijgt, maar wie betaalt de klimaatrekening?

Het kabinet benadrukt keer op keer: hoewel het lage btw-tarief stijgt, gaat iedereen er toch op vooruit. En dat klopt ook. Maar boven de markt hangt de rekening van het klimaat. Wie gaat die betalen?

Beeld anp

Het wordt even schrikken, die eerste nota voor gas en elektra in 2019. Toen de energiebedrijven hun vaak met tientjes tegelijk verhoogde termijnbedragen aankondigden, vlogen op sociale media al heel wat klanten in de gordijnen.

Is dit een voorproefje van de gepeperde rekening die we gaan betalen voor het klimaatbeleid?

Het is een gevoelig punt, terwijl in Frankrijk actievoerders zich in gele hesjes hijsen vanwege de gestegen brandstofprijzen: de kosten voor gas en elektra gaan omhoog.

Volgens prijsvergelijkingssite Pricewise gaan huishoudens over het hele jaar liefst 327 euro meer betalen. Andere schattingen komen lager uit, maar dan nog zijn de kosten per maand gemiddeld minstens twee tientjes hoger.

Hogere tarieven
De oorzaak is een opeenstapeling van hogere tarie­ven: olie, gas en steenkool zijn duurder en daarmee ook de prijzen die de energiebedrijven doorberekenen aan de consument, en ook de onkosten van de netbeheerders zijn hoger geworden, evenals allerlei heffingen.

Dat geldt bijvoorbeeld voor de Opslag Duur­zame Energie, waarmee iedereen meebetaalt aan investeringen in duurzame energie. Alleen al aan belastingen gaan huishoudens bij een gemid­deld verbruik 130 euro per jaar meer beta­len, schatte het kabinet op Prinsjesdag.

Tegelijk heeft het kabinet in het regeer­akkoord afgesproken de overstap te stimuleren van verwarming op gas naar duurzame alternatieven, zoals een warmtepomp op stroom. Daarom gaat de belasting op gas per 1 januari met 3 cent per kuub omhoog, terwijl elektriciteit 72 cent per kilowattuur goedkoper wordt. Dus vooral wie veel gas gebruikt, is duurder uit.

Werk belonen, consumptie belasten
Toch wordt de huishoudportemonnee er in 2019 veelal dikker op. Hoeveel we straks ook meer betalen aan energie en btw, onze koopkracht stijgt toch. Dat heeft het Centraal Planbureau vorige week berekend. We zijn meer kwijt aan de dagelijkse boodschappen en aan energie, maar dat wordt in veel huishoudens meer dan goedgemaakt door het hogere bedrag dat ze vanaf volgende maand terugvinden op hun loonstrookje.

De inkomstenbelasting wordt lager, dus we houden meer over aan het werk dat we doen. De algemene heffingskorting en de arbeidskorting worden hoger, het belastingtarief in de tweede en derde schijf wordt lager. Het is onderdeel van het kabinetsbeleid om werk lonender te maken en consumptie zwaarder te belasten, als communicerende vaten.

De vraag is wel wat daarvan overblijft als straks het klimaatakkoord wordt gesloten. En kan iedereen de stijgende energielasten opbrengen, ook lage inkomens in een tochtig huurhuis? In het ontwerp voor het klimaat­akkoord dat zo'n honderd belangengroepen ­vorige week ondertekenden, werd hardop met de gedachte gespeeld de belasting op gas na 2019 met nog eens 4 cent te verhogen.

Klimaatakkoord
Vanuit zowel kabinet als oppositie wordt daarom om het hardst geroepen dat nog eens goed moet worden gekeken naar de betaalbaarheid van klimaatmaatregelen. Tot die tijd: geen klimaatakkoord.

Intussen bouwt de druk zich op om de industrie meer te laten meebetalen nu het CBS weer heeft vastgesteld dat het op de ­keper beschouwd om twaalf grote bedrijven gaat, die de laatste jaren alleen maar meer broeikasgassen uitstoten.

Het tijdperk van de goedkope fossiele brandstoffen is voorbij. Dat gaat iedereen in zijn huishoudboekje merken.

Lees ook: Btw-verhoging: Afwentelen op de klant of niet?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden