Plus

Kook documentaires Bugs en Noma: Perfect Storm over succes restaurant Noma

Twee documentaires over de kok René Redzepi en zijn restaurant Noma in Kopenhagen. Bugs (***) van Andreas Johnson en Noma: My Perfect Storm (**). En zo'n documentaire maken, valt nog niet mee.

Beeld uit Noma: My Perfect StormBeeld -

Als je wint, heb je vrienden, zongen Herman Brood en Henny Vrienten al. Maar tegenwoordig heeft een beetje winnaar ook direct een roedel cameraploegen achter zich aan lopen. En zo kan het dus gebeuren dat er deze week maar liefst twee kookdocumentaires uitkomen met een hoofdrol voor René Redzepi en zijn restaurant Noma in Kopenhagen, de afgelopen jaren herhaaldelijk verkozen tot beste restaurant ter wereld.

Toegegeven: in het speelse Bugs blijft Redzepi zelf op de achtergrond. Het project dat regisseur Andreas Johnsen volgt, is van het aan Noma gelieerde Nordic Food Lab, maar Redzepi komt zelf niet in beeld. Op de voorgrond staan de jonge chef-kok Ben Reade en onderzoeker Josh Evans, die de wereld rondreizen op zoek naar eetbare insecten.

Bugs

Regie Andreas Johnsen
Te zien in Lab

Het is een hot topic: het eten van insecten wordt steeds normaler en werd door de VN zelfs als mogelijke oplossing voor de groeiende wereldwijde voedselschaarste gezien. Voor Reade en Evans begon het als een zoektocht naar nieuwe smaken en texturen waarmee Redzepi in zijn keuken aan de slag zou kunnen, maar in de film komen al snel vragen rond duurzaamheid aan bod. Dat blijkt nog niet zo simpel: het op grote schaal kweken van insecten brengt een heel eigen set nieuwe problemen met zich mee.

Zo enthousiast als Reade en Evans reageren op elke nieuwe smaaksensatie die zij voorgeschoteld krijgen - van larven in Mexico tot een termietenkoningin in Nigeria - zo sceptisch zijn ze over de manier waarop insecten als bijna magische oplossing voor ons voedselprobleem worden gepresenteerd. Johnsen volgt hen op de voet, in een simpele reportagestijl. Het resultaat is een informatieve en vlot gemaakte documentaire, vergelijkbaar met een dubbele aflevering van Keuringsdienst van waarde.

Extremistisch
De Franse regisseur Pierre Deschamps kiest een veel esthetischere benadering voor Noma: My Perfect Storm, een lichtelijk hagiografisch portret van Redzepi. Het succes van Noma vormt het startpunt voor een tour door het leven van Redzepi: zijn achtergrond als immigrant uit Macedonië, zijn ethos en ambitie in de keuken, en vooral het ontwikkelen van de 'Nordic cuisine'.

Redzepi maakte naam met Noma doordat hij lokale ingrediënten op een bijna extremistische manier voorop stelde. Dat gaat zo ver dat de koks van het restaurant elke ochtend beginnen met het zelf plukken van wildgroeiende planten en kruiden. De film laat behalve Redzepi en zijn naaste medewerkers ook enkele van de leveranciers aan het woord: een kabouterachtige paddenstoelenplukker, een viooltjesetende boer, een filosoferende diepzeevisser.

Noma: My Perfect Storm

Regie Pierre Deschamps
Te zien in Filmhallen, Rialto, Ketelhuis, City

Op het spectrum van de voedseldocumentaire plaatst Deschamps zichzelf nadrukkelijk aan de kant van wat wel food porn wordt genoemd. Liefdevol en uitgebreid brengt hij de prachtig opgemaakte borden uit Redzepi's keuken in beeld, en de chef zelf krijgt een welhaast mythische behandeling in slowmotionshots. Bij vlagen werkt dat uitstekend: wanneer shots van besneeuwde noordelijke landschappen haast ongemerkt overgaan in even esthetische beelden van de borden eten die Redzepi bereidt, spreekt dat boekdelen over de nauwe band tussen het land en het eten dat Redzepi propageert. Maar vaker blijft het hangen in lege stijl.

Ongebreidelde heldenverering
Een groter probleem is dat Deschamps te zeer bevangen lijkt door het succes van zijn onderwerp, waardoor de film als vertelling uit balans raakt. Pas in de slotakte komt een beetje drama en vertwijfeling om de hoek kijken, wat Redzepi menselijker maakt en zijn verhaal interessanter. Als Deschamps het had aangedurfd zijn film daarmee te openen, had dit de vertelling enig drama mee kunnen geven. Nu zitten we wat te lang naar ongebreidelde heldenverering te kijken, voordat de film enig momentum krijgt. Als je wint, heb je vrienden, maar het verhaal van de winnaar is niet altijd het interessantst.

Voor wie na deze twee documentaires de noordelijke smaak te pakken heeft: in september volgt Ants on a shrimp, van de Nederlandse regisseur Maurice Dekkers. Daarin wordt verslag gedaan van het doel dat Redzepi zich na het maken van Noma: my perfect storm heeft gesteld: de Nomamethode én volledige staf verhuizen naar Tokio.

Chef-kok Ben ReadeBeeld Andreas-Johnsen
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden