Opinie

'Knak niet nogmaals de hoop van 11-jarigen'

De centrale loting en matching voor middelbare scholen werkt nog steeds niet volgens Elisabeth Bootsma. Hoogste tijd voor de gemeenteraad om in te grijpen.

Zij konden wel terecht op het eindeloos populaire Barlaeus Gymnasium. Zulke scholen moeten meer klassen creëren, vindt Elisabeth BootsmaBeeld Marc Driessen

Vorig jaar schreef ik in deze krant het persoonlijke verhaal over mijn zoon Bauke, die uitgeloot was voor alle scholen van zijn keuze. Hij gaat nu in Velsen-Zuid naar school. Er was alom begrip en ook discussie: 'Hoe voorkomen we dat in de toekomst kinderen net als Bauke buiten de boot vallen?'

Hartverwarmende reacties, maar een jaar later is er niets veranderd. Opnieuw dragen 11-­jarige kinderen daarvan de gevolgen.

Dit jaar kozen 7638 kinderen met passie voor een middelbare school in Amsterdam. Met passie, want beleidsbepalers drukken kinderen op hun hart voor hun échte voorkeuren te gaan en niet strategisch te kiezen. Daarmee wekken ze valse verwachtingen in een oneerlijk systeem. Er is namelijk helemaal niet genoeg plek voor iedereen op de scholen van hun keuze. En met de huidige beleid van de schoolbesturen en de gemeente gaat het ook nooit zover komen.

Dat 1122 kinderen niet naar de eerste school van hun keuze mogen, 337 kinderen naar een school moeten laag op hun lijst (en dankzij dat ene allesbepalend lotnummer lagere voorkeuren hogere voorkeuren verdringen) en 44 kinderen zelfs helemaal geen school kregen uit de loterij, is de weloverwogen keuze van de schoolbesturen zelf. Zij kiezen ervoor hun maatschappelijke verantwoordelijkheid af te wentelen op 11-jarige kinderen. Al jaren.

Gedwongen winkelnering
De wet op het voortgezet onderwijs geeft de schoolbesturen de opdracht samen een passend aanbod te organiseren. Met de centrale loting hebben zij de mogelijkheid het aanbod nauwkeurig aan te passen aan de echte voorkeuren van kinderen en hun ouders. Ze hebben zelfs een proefloting waarin ze met elkaar kunnen besluiten een klasje erbij of eraf te doen.

In theorie zouden ze dat net zo lang kunnen doen tot alle kinderen in hun top 3 zitten. Maar dat zou wel betekenen dat afdelingen van scholen waar geen kind naartoe wil, niet langer kunnen teren op de gedwongen winkelnering van uitgelote kinderen.

Het is dan veel makkelijker te doen alsof een zevende voorkeur 'ook een voorkeur is', het is dan veel makkelijker om ouders weg te zetten als 'kuddedieren', het is dan veel makkelijker om de 11-jarige kinderen die in de kou staan te zien als een 'communicatieding'.

Elisabeth Bootsma is medeoprichter van ­Stichting Vrije Schoolkeuze ­AmsterdamBeeld -

Ter herinnering: met de centrale loting en matching beoogden gemeente en schoolbesturen om alle kinderen in één ronde te plaatsen, een beter resultaat te behalen dan met loten per school en de pijn van schaarste 'eerlijker' te verdelen.

Dat is allemaal niet gelukt. Wel stoppen kinderen en hun ouders ongelooflijk veel meer tijd en energie in het bezoeken van wel twintig scholen en het maken van een lange lijst van 'echte voorkeuren'.

Het aanbod zou deze 'echte voorkeuren' moeten volgen door plekken te creëren waar vraag naar is. Ouders zijn heel goed in staat een goede afweging van kwaliteit te maken. En kwaliteit maakt een groot verschil voor de toekomst van een kind, daar is de onderwijsinspectie glashelder over.

Collateral damage
De uitgelote kinderen zijn geaccepteerde collateral damage van een systeem dat zwakke scholen beschermt, elk jaar weer. Voorzitter Rob Oudkerk van de schoolbestuurders zegt met zoveel woorden dat hij niet de wens van de kinderen en hun ouders zal volgen, maar zal blijven investeren in brede scholengemeenschappen, waar nu al zo'n 2800 schoolbankjes leeg staan.

Daarmee wordt eens en te meer duidelijk dat schoolbestuurders maling hebben aan de door henzelf gevraagde 'echte voorkeuren' en de toekomstdromen van kinderen. En dat de politiek maling heeft aan de keuzes van burgers. Zij steunen immers een systeem dat 1122 kinderen - dat is 15 procent - niet op de plek van eerste keuze laat komen.

Een groep ouders bedankt voor de eer hun kind naar een school te sturen waar nu nog plek is en zoekt liever een passende school buiten Amsterdam. Scholen in Velsen-Zuid en Hilversum leggen gelukkig wel de rode loper uit voor het talent dat Amsterdam in de kou laat staan. Amsterdamse schoolbestuurders zouden zich moeten schamen.

Zie ook: Meer kinderen naar middelbare school van voorkeur

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden