PlusUitleg

Klopte de aanname van het aantal ligdagen op de ic van het RIVM?

Op grond van informatie van het RIVM rekenden Nederlandse intensivisten erop dat er eind mei 2200 ic-bedden beschikbaar moesten zijn. Nu willen de ic-artsen deze week al 2400 bedden hebben vanwege de vele coronapatiënten. Hoe kan dat?

Het vervoer van ic naar ic gaat met een ‘mobiele intensive care unit’, een soort vrachtwagen.Beeld ANP

1. Hoeveel ic-plekken heeft Nederland?

Normaal gesproken zijn er 1150 ic-bedden met beademing. Dat is te weinig om alle Covid-19 patiënten te kunnen helpen. Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) maakt met behulp van rekenmodellen een inschatting van de belasting die de Nederlandse ic’s te wachten staat. Vorige week was de verwachting dat er tijdens de piek 2200 ic-bedden (waaronder 500 voor niet-coronapatiënten) nodig waren. Die piek werd eind mei verwacht, zo zei Diederik Gommers, voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Intensive Care (NVIC) op 25 maart, toen hij Kamerleden informeerde over de corona-aanpak.

Maar maandag zei Gommers dat hij aan het einde van deze week al 2400 ic-plekken wil hebben. Het scenario is dus heel snel somberder geworden.

2. Hoe kan dat?

Het RIVM is anders gaan rekenen, zei hoofdmodelleur Jacco Wallinga zondag tegen de NOS en maandag tegen De Volkskrant. Het RIVM ging er vorige week vanuit dat een coronapatiënt 10 dagen op de ic ligt, maar nu is dat bijgesteld naar 23 dagen. Zodoende is er minder doorstroom op de ic en zijn er dus meer bedden nodig dan voorzien: 2500 half april, aldus de nieuwe berekening.

Een woordvoerder van het RIVM zei maadnag dat er altijd is gerekend met verschillende scenario’s: dus met 10 ic-dagen, maar ook met 23 ic-dagen. Hij wees op sheets die RIVM-voorman Jaap van Dissel op 25 maart toonde aan Kamerleden. Daarop staat dat de ic-ligtijd ongeveer drie weken is.

Wallinga ging niet in op een verzoek van Het Parool om verdere toelichting.

3. Wat zegt Gommers van die 10 ic-dagen?

Niets, in dit stadium. Daarmee houdt hij zich strak aan een stelregel van de acute zorg: eerst handelen, daarna evalueren.

Drie weken geleden zei Gommers in Het Parool dat coronapatiënten lang op de ic moeten liggen. Op grond van studies uit China noemde hij twee tot vier weken. Maar wat heeft Gommers aan een discussie hierover als er snel nieuwe ic-bedden bij moeten? Niemand wil schrijnende taferelen in Nederlandse ziekenhuizen.

4. Heeft het RIVM het aantal ic-ligdagen voor coronapatiënten te laag ingeschat?

Die vraag is niet eenduidig te beantwoorden. Niet alleen omdat lezingen van RIVM-medewerkers niet overeen lijken te komen, maar ook omdat het niet eenvoudig is om goede aannames te doen over een ziekte die pas drie maanden bestaat.

“Voordat de coronapandemie speelde, lagen de meeste patiënten op een Nederlandse ic vijf dagen aan de beademing,” zegt intensivist Marcus Schultz (Amsterdam UMC). Het RIVM ging uit van het dubbele.

Ook is het niet vanzelfsprekend dat data uit China gelden voor Nederland. Net als arts-microbioloog Marc Bonten (Utrecht UMC) wijst Schultz erop dat je niet kunt leren vóór de pandemie uitbreekt, maar alleen tijdens de pandemie. Ook benadrukken de wetenschappers dat een model altijd een versimpelde weergave van de werkelijkheid is.

5. Wat kan er nog meer zijn gebeurd?

De tijdsdruk om voor het coronavirus een goed rekenmodel te maken, was enorm, zegt Martin Bootsma. Hij is natuur- en wiskundige van de vakgroep epidemiologie van UMC Utrecht en maakt ook rekenmodellen. De wens en noodzaak om zo’n model snel te laten draaien, kan soms meer aandacht krijgen dan de aannames die je erin stopt, zegt hij. Bootsma was ‘verbaasd’ over de ic-ligduur van 10 dagen in het RIVM-model, omdat Chinese data langere periodes tonen. “Ik ken de achtergrond van die keuze niet, maar ik hoop niet dat er in de haast is vergeten om die ligduur te evalueren.”

Volg al het nieuws over de coronacrisis in ons liveblog

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden