Plus

KLM-topman Pieter Elbers: 'Laat Schiphol groeien'

De groeistop op Schiphol moet van de baan, nu de verhuizing van vluchten naar Lelystad Airport steeds wordt uitgesteld. Anders komen herstel en investeringen bij KLM in gevaar, zegt topman Pieter Elbers. 'Er dreigt een zwart scenario.'

Pieter Elbers: 'Ongebreidelde groei is onzinnig, maar helemaal geen groei is dat ook' Beeld ANP

'We hebben het Aldersakkoord gesloten met daarin een aantal afspraken," zegt topman Pieter Elbers (48) van KLM in de periferie van de presentatie van de halfjaarcijfers, woensdag in Parijs. "Eentje was dat er Schiphol niet verder dan 500.000 vluchten zou groeien, een ander dat Lelystad in 2018 zou opengaan om 10.000 vluchten van Schiphol over te nemen."

"Het eerste is gebeurd, het tweede niet. Nu zitten wíj op de blaren, terwijl we aan onze beloftes hebben voldaan."

"Omdat er zeker twee jaar geen alternatieve capaciteit op Lelystad ontstaat, is het zaak snel te bekijken hoe we die 10.000 vluchten al dan niet tijdelijk op Schiphol kunnen accommoderen. Na de zomer moeten we om de tafel voor afspraken over verdere groei, die we toch al moeten maken voor de periode na 2020."

Fit en gezond
KLM moet volgens Elbers bewegingsruimte houden, anders loopt het herstel van de vliegmaatschappij gevaar. "In het eerste kwartaal was er nog wel groei mogelijk, 5 à 6 procent. Maar in mei hadden we al minder capaciteit dan een jaar geleden, en deze zomer is niks meer mogelijk." Dat is te zien in de woensdag gepresenteerde cijfers. In het tweede kwartaal daalde het bedrijfsresultaat - voor het eerst in jaren.

Zonder beperking op Schiphol zou KLM jaarlijks 1,5 tot 2 procent sneller groeien dan nu, schat Elbers. De passagiersgroei komt nu op het conto van de steeds vollere vliegtuigen, maar daar zit een grens aan.

"Als het voor ons niet mogelijk is de komende twee jaar door te ontwikkelen, voorzie ik een zwart scenario. Voor ons, voor onze rol op het luchtvaartwereldtoneel en voor de Nederlandse economie. KLM is nu fit en gezond, maar er is geen zekerheid dat dit dan zo blijft."

"We hebben het punt bereikt dat we uitgaven moeten uitstellen. KLM staat voor grote investeringen, in mensen, in vliegtuigen. Schiphol staat voor investeringen in infrastructuur. Dan moeten we wel weten waar we aan toe zijn. Het kabinet heeft summier aangegeven dat het groei wil, maar we moeten nu om de tafel gaan zitten om nog op tijd te zijn."

Biobrandstof
Die investeringen zijn volgens Elbers ook van belang voor de omgeving. "We hebben de afgelopen jaren onze uitstoot van broeikasgassen per passagier met een kwart teruggebracht door investeringen in nieuwe toestellen en biobrandstof. De geluidshinder is door nieuwe vliegtuigen en andere vliegroutes significant gedaald. Daar willen we aan blijven werken, maar zonder groeimogelijkheden op Schiphol zal dat niet lukken."

Pieter Elbers wil de omgeving van de luchthaven geruststellen. "Het is geen kwestie van ongebreidelde groei, dat is onzinnig. Maar geen groei is net zo goed onzinnig. Wij willen een kwalitatieve ontwikkeling. In het Alders­akkoord is al een aanzet gegeven: de helft van de geluidswinst die wij als maatschappij hebben gemaakt met stillere vliegtuigen, kan worden gebruikt voor verdere groei van het vliegverkeer."

"Het kabinet wil dat ook. Het grondwerk ligt er, er is geen reden om te wachten met de omzetting in concrete afspraken. Alle uitgangspunten kloppen; het is daarom heel frustrerend dat we daar nu geen gebruik van kunnen maken."

Parijs
"Het is niet alleen onze toekomst - ook de toekomst van de Nederlandse economie hangt hiermee samen. Het netwerk van Schiphol is geen vanzelfsprekendheid. Onze partners Delta Air Lines en Jet Airways willen dolgraag uitbreiden op Schiphol, maar ook zij kunnen het niet. De wereld staat niet stil. Als groei hier niet mogelijk is, gebeurt het elders wel."

KLM elders laten groeien, bijvoorbeeld door te vliegen vanuit Parijs, staat vooralsnog niet op de kaart. "Ik hoop dat het niet zover hoeft te komen. Dat zou ik voor KLM een slechte ontwikkeling vinden. KLM is onlosmakelijk verbonden met Nederland, met Schiphol."

Het schuiven met bestemmingen is een andere optie. "Ik zou dolgraag onze zes vluchten per dag naar Brussel en drie naar Luxemburg inruilen voor nieuwe intercontinentale bestemmingen, maar dan moet er wel een alternatief zijn voor de reizigers uit die steden die op Schiphol overstappen. Air France vliegt al niet meer naar Brussel vanwege de snelle verbinding met de TGV, maar in Nederland moet die trein eerst 23 keer stoppen."

KLM begraaft de strijdbijl

De afgelopen jaren had Elbers forse kritiek op het beleid van de vertrokken Schipholtopman Jos Nijhuis. Die haalde volgens Elbers prijsvliegers en staatsgesubsideerde Golfmaatschappijen binnen met bonussen.

De ruimte die KLM-dochter Transavia creëerde door vluchten naar Rotterdam en Eindhoven te verplaatsen, werd ingevuld met andere vakantievliegers, de groei van het aantal reizigers werd schromelijk onderschat en Nijhuis maakte volgens Elbers een potje van de selectiviteit, waardoor op sommige bestemmingen zes verschillende maatschappijen tegelijkertijd vliegen.

"We gaan niet meer achterom kijken," zegt Elbers nu. "Met de komst van de nieuwe topman, Dick Benschop, is drie maanden geleden ook een nieuwe dynamiek ontstaan." De twee hebben een aantal gesprekken gevoerd over toekomstige ontwikkelingen. "We zullen daarin gezamenlijk optrekken."

"Schiphol is een topluchthaven," geeft Elbers nu een pluim. "Hoe ze de drukte deze zomer opvangen, is een compliment waard."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden