Opinie

‘Klimaatkwartje lijkt maar niet te vallen bij politici’

Zolang politici die over het klimaat onderhandelen niet weten wat tippingpoints zijn, heeft Joey Hodde weinig hoop voor de toekomst. 

Het klimaatsysteem is een complex web van subsystemen.Beeld Getty Images/EyeEm Premium

OPiV orige week woensdag verscheen ik voor een Tweede Kamercommissie om een rapport over de toekomst van duurzaam reizen toe te lichten. Vorig jaar was ik aanwezig op de VN-klimaat­conferentie in Madrid om hetzelfde te doen. Beide keren zonk de moed me in de schoenen, want keer op keer blijkt dat een essentieel stukje kennis maar niet wil landen bij de politici die over onze toekomst moeten onderhandelen; kennis over tippingpoints.

Tippingpoints zijn punten waarop een systeem – plotseling en praktisch onomkeerbaar – omslaat naar een andere staat. Er bestaat een punt waarop je één boom te veel omkapt en het Amazoneregenwoud niet langer genoeg regen kan produceren om het resterende gedeelte te onderhouden. Wat overblijft zal veranderen in een dorre savanne. 

Het klimaatsysteem bestaat uit een complex web van subsystemen met elk hun eigen ­tippingpoints. Die tellen bij elkaar op; er bestaat een wereldwijde gemiddelde temperatuur waarbij de som van alle kleinere tippingpoints het hele systeem doet kantelen. Wat die temperatuur precies is, is heel lastig te voorspellen, maar steeds meer studies wijzen erop dat het overkoepelende tippingpoint ergens tussen 1,5 en 2 graden opwarming zit.

Zelfs als we ons netjes aan het akkoord van Parijs houden en de opwarming tot 2 graden weten te beperken, hebben we de balans al naar de andere kant doen doorslaan. 2 graden opwarming is dus niet 2 graden­­ ­opwarming, maar waarschijnlijk 3, 4 of 5. En de gevolgen daarvan zijn catastrofaal. 

Kanonnenvoer

Dit komt niet terug in de meeste grafiekjes die de opwarming van de aarde voorspellen. ­Organisaties zoals het Intergovernmental ­Panel on Climate Change (IPCC) weten dat de ­tippingpoints bestaan, maar vanwege de grote onzekerheid over de precieze locatie worden ze slechts vermeld als voetnoot.

De reden hiervoor is enigszins begrijpelijk; het IPCC kiest ervoor aan de conservatieve kant te rapporteren, want een onjuiste inschatting van de precieze locatie van een tippingpoint of een overschatting van de opwarming in het algemeen, is kanonnenvoer voor klimaat­ontkenners.

Echter, de huidige manier van rapporteren adresseert op geen enkele manier de urgentie van het probleem waar de wereld voor staat, en komt dus ook niet binnen bij politici. 

Om er enigszins zeker van te zijn dat we aan de veilige kant van de wipwap blijven, moeten we proberen de opwarming van de aarde onder de 1,5 graden te houden. Dat houdt in dat we grofweg 9 procent van ons totale koolstof­budget over hebben om uit te stoten voordat de emmer vol is. Op onze huidige koers gebeurt dit over ongeveer negen jaar. 

Apocalyps

Dat betekent niet dat we over negen jaar zomaar de apocalyps zijn ingepolderd. Hoe sneller we nu op de rem trappen, hoe langer het duurt voordat de emmer gevuld is.

Dat betekent ook dat we onszelf meer ruimte kunnen geven om aan oplossingen te werken die ervoor zorgen dat we nooit helemaal aan de noodrem hoeven trekken.

Later dit jaar worden op de klimaatconferentie in Glasgow de nationale bijdragen aan ­CO2 -reductie aangescherpt en uitonderhandeld. De uitkomst van zo’n conferentie wordt in grote mate bepaald door wat de onderhandelaars van ieder land over ruim acht maanden ontvangen van hun regering. De Tweede Kamer kan ­hierover debatteren en de inzet van Nederland ­middels moties aanscherpen.

Frans Timmermans zei tegen de jeugd op de COP25: “Blijf alsjeblieft duwen, want jullie ­creëren de ruimte waar politici in kunnen bewegen.”

Duwen kan op veel manieren: sluit je aan bij een klimaatprotest, praat met politici, beleidsmakers en collega’s over tippingpoints en de emmer die bijna overloopt. De komende acht maanden kunnen het internationale ­klimaatbeleid voor de komende negen jaar maken of breken. Uw tijd gaat nu in.

Joey Hodde is geodataspecialist en oprichter van Café De Ceuvel, vertegen­woordiger van organisatie Sail to the COP.Beeld -
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden