Review

Klass **

null Beeld

Regie: Ilmar Raag
Met: Vallo Kirs, Pärt Uusberg

Wat drijft scholieren ertoe een slachting aan te richten op school? De Estlandse film Klass ziet maar één oorzaak.

Hoe effectief is groepsdruk? Een extreem voorbeeld is te zien in The wave, die vorig jaar als Die Welle een Duitse remake kreeg. In deze films verandert een docent een middelbare schoolklas vol gewone leerlingen in een fascistische bende. Ook in de recente Zweedse film Involuntary doen mensen onder groepsdruk dingen die ze in hun eentje nooit zouden doen. En Klass van de Estlandse regisseur Ilmar Raag portretteert middelbare scholieren die zich tegen één medeleerling (Pärt Uusberg) richten. Waarom de knul, die Joseph heet, het slachtoffer is? De film suggereert dat iedere groep een sadistische behoefte aan een pispaal heeft.

Omdat medeleerling Kaspar (Vallo Kirs) het als enige opneemt voor Joseph, stort de groep zich ook op hem. Ook hij krijgt de volle laag en verliest zijn vriendin, want zij wil geen verkering met een 'homo'. Op steun van volwassenen hoeven de twee niet te rekenen: de schoolleiding laat zich door de klas om de tuin leiden, Josephs vader is een militair die zijn zoon een watje vindt en Kaspar leeft bij zijn oma, die niets van haar kleinzoon begrijpt. De vernederingen worden steeds meedogenlozer, met als dieptepunt walgelijke seksuele mishandeling. Een gewelddadige climax is onvermijdelijk.

Raag blaast in interviews hoog van de toren. Hij noemt films die geen eenduidige oorzaak aanwijzen voor slachtingen op scholen, politiek correct. Ongetwijfeld denkt hij aan Gus van Sants Elephant, dat naar aanleiding van de slachtpartij op Columbine High School meer vragen oproept dan beantwoordt over de geweldsmotieven. Raag houdt niet van zulke films, omdat hij de oorzaak weet: schoolgeweld komt voort uit isolement. Als jongeren door schoolgenoten in een hoek worden gedreven, slaan ze uiteindelijk gewelddadig terug.

Klass is een illustratie van deze visie, maar overtuigt niet. De film simplificeert de schoolwerkelijkheid tot een noodlottig groepsproces, waarin leerlingen zich als hyena's op een prooi storten. Dat de interactie tussen leerlingen dynamischer en complexer is - leerlingen kunnen dader en slachtoffer zijn - gaat er bij Raag niet in. Ook is in zijn film geen spoor te vinden van de praktijk dat leerlingen geen unaniem blok vormen, maar verdeeld zijn in subgroepjes. Maar zelfs in de context van Klass is onduidelijk waarom de twee jongens met zoveel excessief geweld op de vernederingen reageren. Ook haat kent grenzen. Klass biedt een pseudoverklaring. (JOS VAN DER BURG)

www.sonyclassics.com/theclass

null Beeld
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden