Review

Klassiek: Martin Grubinger Münsterschwarzach Monks - Drums 'n' chant ***

Gregoriaanse gezangen, de oudste genoteerde muziekvorm van de Westerse beschaving, waren in de jaren negentig eventjes verrassend populair. Opnamen van de Spaanse Benedictijner monniken van de abdij Santa Domingo de los Silos kwamen na een handige en effectieve marketingstrategie terecht op de derde plaats in de Billboard Top 200 (drievoudig platina!).

De 'meditatieve klanken' van de monikken vonden blijkbaar aansluiting bij een jonge generatie, die de muziek goed bruikbaar vond om bij te chillen. Lekker New Age. Veel van de monikken hebben trouwens niets van hun onwaarschijnlijke hit meegekregen. De opnamen stamden al uit de jaren vijftig. Aangenomen mag worden dat veel koorleden in 1994 al waren overleden.

Het voorwerk bij het succes van de zingende monikken was al vier jaar eerder gedaan door Michael Cretu, alias Curly M.C., Frank Peters, alias F. Gregorian, en David Fairstein, die met het project Enigma stukjes Gregoriaans mixten met dancebeats. Enigma's debuutalbum MCMXC a.D., met daarop de megahit Sadeness, stond in 41 landen op nummer één in de hitlijsten.

Cretu en de zijnen kregen nadien een advocaat op hun dak, omdat ze de stukjes Gregoriaans zonder toestemming te vragen aan het Münchner koor Capella Antiqua, dirigent Konrad Ruhland en hun platenmaatschappij hadden gebruikt. Er werd uiteindelijk een schadevergoeding betaald.

Puristen gruwden van Enigma, of waren op zijn zachts gezegd verbijsterd. Wat de tekst van het antifoon Procedamus in pace (laat ons voortgaan in vrede) te maken had met Enigma's verwijzingen naar Markies de Sade in Sadeness was totaal duister. Zeer levendig is nog de herinnering aan de Utrechts musicoloog Jan Boogaarts, dirigent van het Utrechts Studenten Gregoriaans Koor, die bij Frits Spits in het best beluisterde programma op Hilversum 3, de Avondspits, trachtte uit te leggen dat de combinatie van tekst en muziek bij Enigma toch echt kant noch wal raakte. Maar ja, het Gregoriaans was doodeenvoudig gereduceerd tot een sound en dat malle latijn verstond toch geen mens, dus wat maakte het allemaal uit?

Maar nu... Tromgeroffel, bekkenslag! Want hier is Martin Grubinger en zijn debuutalbum voor Deutsche Grammophon, getiteld Drums 'n' chant.

Grubinger is een jonge Oostenrijkse slagwerker, opgeleid aan het Mozarteum in Salzburg. 'Multipercussion artist' noemt hij zichzelf, waarmee hij wil zeggen dat hij heel veel verschillende slagwerkinstrumenten bespeelt, van marimba tot darboeka en van vibrafoon tot hang.

Drums 'n' chant is een heel brutaal project, waarop Grubinger slagwerk- en ensembleklanken combineert met Gregoriaanse gezangen. Op de derde track, In splendoribus sanctorum voegt hij aan het slagwerk en het Gregoriaans zelfs nog een derde laag toe, in de vorm van een Turks gezang, met de tekst: 'Morgen zal ik me bij de verzamelde heiligen voegen en Allah uitroepen'. Een hogere vorm van eucomene. Of het overkomt of alleen maar gruwelijke irritatie opwekt, laten we maar even in het midden.

Aan de goede bedoelingen van Grubinger, een gelovig rooms-katholiek die is getrouwd met een Turkse vrouw, hoeft niemand te twijfelen. Aan zijn muzikaliteit evenmin. Hij is een door de goden gekuste musicus.

Dat heeft wellicht ook pater Rhabanus van de Münsterschwarzach abdij in Duitsland overtuigd, toen Grubinger hem kwam vertellen dat hij de bedoeling had opnamen van de Schola Cantorum te combineren met eigentijdse slagwerkmuziek. Rhabanus bleef sceptisch over het project, en met recht, want Gregoriaans is al oneindig rijk van zichzelf en behoeft geen enkele toevoeging.

Toch zijn er momenten waarop het contrapunt van de eenstemmige, ritmeloze vocale melodieën en de sterk pulserende klanken van Grubinger zowaar betovering oproepen. Maar dat zijn niet toevallig de tracks waarop Grubinger zich het bescheidendst opstelt.

Maar dit is niet voor puristen, zoveel is wel duidelijk. (ERIK VOERMANS)
(Deutsche Grammophon)

null Beeld
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden