PlusColumn

Klassiek is vet, cool, sick en dope

Eerste hulp bij klassieke muziek van Erik Voermans, met deze week: Prokofjev's eerste symfonie.

Erik Voermans Beeld Linda Stulic
Erik VoermansBeeld Linda Stulic

Klassieke muziek is vet, cool, sick, top, dik, lauw, te gek, fokking tof, dope, vers, lit, of, zoals wij vroegâh in Den Haag zeiden: onwès gaaf. Mieters, kan ook nog. Of gers, als je in Rotterdam woont. Het probleem is alleen dat de term klassieke muziek niet vanzelfsprekend uitstraalt dat ze vet, cool enz. is. Die term klinkt muf, duf, saai, onaantrekkelijk en niet bijzonder opwindend, terwijl de muziek die erachter schuilgaat dat wel is.

Goed beschouwd is die term niet eens correct, of op zijn allerminst meerduidig en daardoor verwarrend. Bij klassieke muziek denken we immers allereerst aan de tijd van Haydn, Mozart en Beethoven, aan de Wiener Klassik, het Weens classicisme, een periode die door de toonaangevende Duitse musicoloog Kiesewetter heel precies wordt gedateerd van 1781 tot 1803.

Wat zo veel wil zeggen dat bij Beethovens geniale Derde Symfonie, de 'Eroica', voltooid in 1804, de Romantiek begint en dat de voor-klassieke tijd eindigt met Haydns symfonieën nr. 74 en 75. Die voor-klassieke tijd moet niet worden verward met Haydns Sturm und Drang-symfonieën die tot en met nummer 65 lopen.

Ik vat het even voor u samen: er is geen touw aan vast te knopen. Afgebakende periodiseringen in de klassieke muziek zijn net zo nuttig als stoplichten in de Sahara.

Daarom is het niet raar dat weer andere vooraanstaande musicologen voor het gemak en overzicht ­beweren dat de periode van de klassieke muziek begint bij de dood van Bach en zich uitstrekt tot aan het einde van de Romantiek. Maar ook dan moet je je afvragen waar je die dan precies de streep zet.

Niet heel erg behulpzaam in dit mijnenveld was de Russische componist Sergej Prokofjev. Hij leefde van 1891 tot 1953. Kiesewetter zou zijn muziek nooit 'klassiek' hebben willen noemen.

Toch noemde Prokofjev zijn eerste symfonie in 1917 Klassieke symfonie. Dat was een ironisch plaagstootje, maar vooral ook een eer­betoon aan Joseph Haydn, in wiens stijl hij had geprobeerd te schrijven. (Haydn had dat nooit geraden.)

Het stuk bruist als het druivennat dat u met oudjaar achterover hebt geslagen. Vetgave klassieke muziek.

Prokofjev-Eerste symfonie 'Klassieke', Saint-Saëns-Derde vioolconcert, Barber-Adagio for strings, Bizet-Symfonie in C, door Academy of St Martin in the Fields o.l.v. Joshua Bell, op 8 januari in het Concertgebouw.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden