Kitsch en ironie hebben een vreemde verhouding met elkaar

Theodor Holman

Ik ben toch wel onder de indruk van de film Behind the candelabra, over een deel van het leven van de pianist Liberace.

Liberace verborg zijn homoseksualiteit voor zijn publiek en wilde niet alleen een voortreffelijke pianist, maar ook een showman zijn.
Hij zocht het niet in diepte, kleur, gelaagdheid of toon, noch in de rijkdom van interpretatie. Hij zocht het in showmanship. En bij hem betekende dat: kitsch. Niet gewone kitsch, maar grootse kitsch. Overdreven kitsch.

Emotie moest niet subtiel, maar overdonderend worden getoond. Bijvoorbeeld door in veel te zware koninklijke hermelijnen mantels op te komen en te spelen.

Kitsch en ironie hebben vaak een vreemde verhouding met elkaar. Een ring met één briljant kan smaakvol zijn, maar een ring met vijfhonderd briljanten wordt absurd. Je ziet én de ring én de briljanten niet meer.

Gerard Reve hield ook mateloos van kitsch. Net als de pianist en componist Franz Liszt overigens. Een groot kunstwerk, betoogde Reve, heeft kitsch van node.

Liberace - meesterlijk gespeeld door Michael Douglas - moet zich geen raad hebben geweten met zijn vele tegenstrijdige gevoelens. Van elk gevoel dat hij had, dacht hij: als ik daar veel van heb, begrijp ik misschien waar het over gaat.

Hij wilde dus veel liefde, veel geld, veel waardering. Hij wilde veel schoonheid, veel drank. Ook 'het niets' moest veel zijn. Maar wat hij werkelijk wilde, zou hij te laat begrijpen.

In de film stelt Liberace zijn geliefde Scott Thorson, door Matt Damon ook geweldig gespeeld, plastische chirurgie voor. Liberace wil dat hij zich tot Liberace laat verbouwen.

En Thorson gaat daarop in. Natuurlijk, het is de Narcissusmythe van Ovidius. Een afgewezen maagd vroeg Aphrodite Narcissus de pijn te laten voelen van onbeantwoorde liefde. Haar wens werd vervuld, want toen Narcissus zich dorstig vooroverboog om te drinken, zag hij in de weerspiegeling van de rivier zijn eigen beeld en raakte hij verliefd op zichzelf.

Het werd zijn einde.

Liberace wilde ook verliefd worden op zijn evenbeeld, maar hij werd het niet. Hij stootte zijn evenbeeld af.

En zo zien we een prachtige film over de kitsch van de liefde die verandert in de onmogelijkheid van de liefde, terwijl toch liefde in het spel is.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden