Plus

Kinderen als proefkonijn in Nemo: hoe reageren ze op heftige beelden?

Een sterfscène à la De Leeuwenkoning of een game waarin ze elkaar tot bloedens toe te lijf gaan. Bij Nemo kijken onderzoekers van de UvA welke kinderen het sterkst reageren op dit soort beelden.

Koen (links) en Biem kijken filmfragmenten voor de wetenschap Beeld Dingena Mol
Koen (links) en Biem kijken filmfragmenten voor de wetenschapBeeld Dingena Mol

'Cool, zo doe je pas echt mee aan een onderzoek," zegt Koen (12) uit Brabant, als alle elektroden van zijn lijf zijn verwijderd.

De plakkers op zijn borst en buik registreerden zijn hartslag, die op zijn wijs- en middelvinger het zweten van zijn handen. Hij krijgt een oorkonde voor zijn bijdrage aan de wetenschap.

Verschillen per kind
Tot en met zondag kunnen kinderen als proefkonijn in Nemo deelnemen aan een wetenschappelijke studie van UvA-onderzoeker Karin Fikkers (30) naar de reactie van kinderen op verschillende filmfragmenten.

"We denken dat de kracht van de media-­effecten afhangt van hoe sterk de reactie tijdens een film of game is, maar dat verschilt per kind," zegt ­Fikkers, die is gepromoveerd op onderzoek naar het verband tussen gewelddadige games en televisieprogramma's en agressief gedrag bij jongeren.

Volgens Fikkers is tot nu toe vooral gekeken naar óf de goede effecten óf de slechte effecten van media op het gedrag. "Op deze manier proberen we juist naar die combinatie te kijken, want de theorie wil dat de kinderen die heviger reageren er ook meer van leren."

Op de rem
De proefkinderen krijgen in het Nemo-onderzoek twee fragmenten gepresenteerd uit Spy Kids, een populaire film onder kinderen tussen de acht en veertien jaar oud.

Terwijl ze kijken, meet de apparatuur hun reactie, zoals opwinding of angst. Wat voelen ze wanneer Antonio Banderas bijvoorbeeld hard op de rem trapt als een groep kinderen in schooluniform voor zijn auto langsloopt.

Na het zien van de fragmenten vullen ze op een vragenformulier in of ze bang werden van de filmpjes of juist vrolijk.

Ook ouders vullen een vragenlijst in, waarbij ze hun kind moeten omschrijven: Hoe snel leeft het kind mee met anderen? Houden ze van nieuwe dingen, spanning en sensatie? Kunnen ze agressief worden, met de deuren gooien?

Loslaten
Fikkers: "Veel ouders zitten met vragen nu media zo veel aanwezig zijn. Hoe ga je daarmee om? Als bijvoorbeeld het ene kind heel rustig blijft, terwijl een ander kind heel druk wordt bij het zien van iets. Maar ook de populaire gewelddadige games zijn voor ouders lastig."

Koen (12) uit Brabant: 'Cool, zo doe je pas echt mee aan een onderzoek' Beeld Dingena Mol
Koen (12) uit Brabant: 'Cool, zo doe je pas echt mee aan een onderzoek'Beeld Dingena Mol

Ronnie Kanen (44) kwam met het halve voetbalteam van zoon Koen uit Bergeijk naar Amsterdam voor een dagje Nemo en wilde wel meedoen met het onderzoek. Tot tegenzin van Koen kijkt hij regelmatig mee met wat er op het scherm gebeurt. Meestal is het voetbal, Disney en YouTubegames.

"Maar er is zo veel op tv en internet te vinden. Je wilt ze wel loslaten, maar je wilt ook dat het de goede kant op blijft gaan. Je bent toch bang dat ze verkeerde beelden niet goed kunnen verwerken, of er de verkeerde ideeën van krijgen."

Tandarts
"Je wordt een beetje als proefje gebruikt," zegt Julia (9). "Het voelde heel raar, alsof je in het ziekenhuis bent," zegt vriendin Emma (9). Beide kijken een beetje vies naar hun handen, waar de de sensor met een beetje gel op de vingers vast heeft gezeten. "Ze ruiken naar de tandarts!"

De moeders van Emma en Julia, Angelique van der Luit (37) en Romana Tops (39), houden het kijkgedrag van hun kinderen scherp in de gaten. Van der Luit: "Je ziet ze de brutaliteit van het scherm overnemen." Tops: "En het gedrag van personages. En soms gaan ze als ninja's door de kamer. Bepaalde programma's mogen ze dus niet te veel kijken."

Stef (8) heeft het onderzoek achter de rug. Liever had hij de hele film gezien en ook over de techniek is hij niet te spreken. Toch wil hij volgende keer best weer meewerken aan wetenschappelijk onderzoek. "Als het maar niet weer met van die plakkers is."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden