Kiezen op referendumdag komt meer aan op intuïtie dan op kennis

Theodor Holman (1953) is columnist, schrijver, televisie- en radiomaker. Elke dag, uitgezonderd zondag, lees je hier zijn column uit Het Parool.

Theodor Holman Beeld Wolff

Uiteraard ga ik op referendumdag nee stemmen, zoals ik al een paar maanden geleden schreef.

Ik heb inmiddels de 320 pagina's van het verdrag gelezen. Voor elk argument 'voor' kun je een 'tegen' vinden, en dus komt kiezen meer aan op intuïtie dan op kennis.

Ik stem tegen omdat ik me verneukt voel door de overheid die me destijds over de acceptatie van de grondwet van Europa heeft laten stemmen. Toen zei de meerderheid 'tegen'. Door machinaties die ik nog steeds niet begrijp, is dat veranderd in een 'voor' waarover ik niet mocht stemmen. Nu mag ik weer iets laten weten over Europa en dus zeg ik nu wederom nee. Al wordt mijn stem verguisd, ik word wel gehoord.

Democratie en EU is een huwelijk tussen mensen die niet van elkaar houden, elkaar niet verstaan en het liefst ongetrouwd wilden blijven.

Er zijn lieden die beweren dat dit referendum onder valse voorwendselen tot stand is gekomen. Oekraïne interesseerde de organisatoren niet eens en dat hebben ze pas onlangs eerlijk gemeld. Ze wilden hun middelvinger tegen de EU opsteken.

Nou en? De argumenten van de organisatoren doen er niet toe, omdat je ja, nee of niet kunt stemmen. Dat heet democratie. De moraal of de intenties van de organisatoren staan hier niet ter discussie. Wel kun je stellen dat dit referendum al voor een groot deel geslaagd is.

Hoe dubieus de Europese democratie werkt, is nu wel degelijk aan de kaak gesteld - wat de uitslag ook zal zijn. Verder is onze kennis over Oekraïne toegenomen.

Wat ook duidelijk is geworden, is dat wij met een extra democratisch instrument als het referendum niet goed kunnen omgaan. Reken maar dat binnenkort de referendum-wet veranderd zal worden.

Men dacht dat het moeilijk zou zijn om driehonderdduizend mensen voor een referendum te vinden - dat gaat dus redelijk eenvoudig. En men stelde een opkomstpercentage van 30 vast, een percentage dat achteraf nergens op gestoeld blijkt te zijn.

De grote aandacht in de media had ook interessante facetten. Ik hoorde en las collega-columnisten die zich boos maakten over een gesubsidieerde bedrukte rol wc-papier, maar ze zwegen over de voorlichting op die pleerollen. Ik heb de geprinte versie van het verdrag domweg weggegooid. Dan was een pleerol toch handiger geweest.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden