Plus

Kiest Weesp voor Amsterdam of voor Gooise Meren?

De gemeenteraad van Weesp staat voor een historisch besluit: samengaan met Amsterdam of Gooise Meren. En ook in de Zaanstreek moet snel duidelijkheid komen over de partnerkeuze.

Een keuze voor Amsterdam betekent dat Weesp er een van de 23 gebieden wordt Beeld anp

Beide gemeenten hadden een filmpje meegenomen naar de Grote Kerk in Weesp, en het contrast kon niet groter zijn.

Gooise Meren had burgemeester Han ter Heegde samen met gemeenteraadslid Lodewijk Zweers in de keuken gezet om in de sfeer van Heel Holland Bakt een taart met de afmeting van een kinderdekbed te bakken voor de bevolking van Weesp.

Stoere promofilm
Amsterdam had geen zoete broodjes gebakken en vertoonde een stoere promofilm waarin de stad werd neergezet als dwars, trots, divers, maar ook druk, rommelig en onrustig. Amsterdam is een mentaliteit, was het motto, take it or leave it.

Dat laatste was ook de boodschap van wethouder Eric van der Burg, die woensdag namens het stadsbestuur het woord voerde voor een volle kerk met Weespers. De wethouder begon zijn verhaal met de mededeling dat ook een keuze voor aansluiting bij het Gooi een prima oplossing zou zijn voor de ambtelijke problemen van Weesp.

Zijn partijgenoot Ter Heegde, every inch een keurige bestuurder, tapte uit een ander vaatje. "Wij hebben jullie nodig in de regio," drong de burgemeester aan op een besluit in het voordeel van Gooise Meren.

Als Weesp voor Amsterdam kiest, heeft dat grote gevolgen voor de vele samenwerkingsverbanden met Gooise Meren, onder andere voor brandweer en ambulancezorg.

Zelfstandige toekomst onhaalbaar
Dat besluit moet op 9 november genomen worden, wanneer de gemeenteraad van Weesp een keuze moet maken tussen de twee fusiekandidaten. Een lastige opgave, want de sympathie van de bevolking is keurig verdeeld over beide fusiepartners, met een lichte voorkeur voor Gooise Meren.

Er is ook nog een comité in de stad actief dat streeft naar behoud van zelfstandigheid. Er worden handtekeningen verzameld voor een referendum, maar een zelfstandige toekomst lijkt om praktische en politieke redenen een onhaalbare kaart.

De raad staat voor een lastige keuze, maar de grote verschillen tussen de twee kandidaten geven houvast. Een fusie met Bussum, Naarden en Muiden verzekert Weesp van een samengaan met min of meer gelijkwaardige partners.

Een keuze voor Amsterdam betekent dat Weesp een van de 23 gebieden in de hoofdstad wordt, vermoedelijk samen met Driemond. Gooise Meren stelt Weesp acht zetels in de gemeenteraad in het vooruitzicht, in Amsterdam zullen dat er misschien een of twee zijn.

Imposante bestuurskracht
De sterke troeven van Amsterdam zijn de imposante bestuurskracht en de voorzieningen. Eerder deze week onthaalde Van der Burg de gemeenteraad van Weesp in de Arena voor een reeks presentaties, en die maakten indruk.

"Management versus amateurbestuur," was de conclusie van een van de raadsleden.

Als rijke partner kan Amsterdam Weesp van een hoop zorgen verlossen, ook als het gaat om de financiering van sportaccommodaties of het bijeensprokkelen van de benodigde miljoenen voor een begeerde spoortunnel.

Klappen van Gooise partners
Ook in het voordeel van Amsterdam werken de klappen die Weesp van de Gooise partners kreeg tijdens de vorming van Gooise Meren, drie jaar geleden. Ook toen was Weesp een beoogde fusiepartner, maar achter de rug van de Weespers om gingen de bestuurders van Bussum, Naarden en Muiden naar Den Haag om gemene zaak te maken met de VVD.

Weesp werd losgeknipt, en kreeg daar pas lucht van toen het gebeurd was. Het kostte burgemeester Ter Heegde, nog maar recentelijk neergestreken, de grootste moeite om duidelijk te maken dat dit bestuurlijke wangedrag zich niet meer zal herhalen. "We doen het nu con amore."

En wat daar nog bij komt: terwijl Weesp zich het hoofd breekt over een fusiepartner, gonzen in het Gooi al de geruchten over een volgende gemeentelijke herindeling, die moet leiden tot een nieuwe gemeente Gooistad met Hilversum als centrum.

Als dat scenario werkelijkheid wordt, is Weesp niet een van de vier partners in Gooise Meren, maar een van de acht in Gooistad. "Of je door de hond of de kat wordt gebeten," vatte een bewoner in de kerk dit toekomstbeeld samen.

Vrije val in het zedelijk gedrag
Amsterdam heeft last van zijn imago als verzamelpunt van toeristen, druggebruikers, criminelen en onbetrouwbare bestuurders, bleek uit de vragen van Weespers in de kerk. Van der Burg moest bij herhaling benadrukken dat Amsterdam geen enkele behoefte heeft de polders rondom Weesp vol te bouwen, maar juist baat heeft bij een paar extra groene longen.

Een uitbaatster van een bed and breakfast maakte zich zorgen over een vrije val in het zedelijk gedrag van haar klantenkring, als haar woonplaats verandert in Amsterdam. En: "Hoeveel coffeeshops krijgt Weesp er straks bij?"

Tijdens het vragenvuur drong de conclusie zich op dat beide gemeenten aanhang hebben onder de bevolking, maar dat de weerzin tegen Amsterdam dieper gaat dan de liefde voor Gooise Meren. Opvallend was de aanwezigheid van een Amsterdamse activist die naar de kerk was gekomen om de Weespers te waarschuwen voor het Amsterdamse stadsbestuur.

Van der Burg reageerde gevat op de aanval: "Ik had u al zien zitten. Ik had even de hoop dat u naar Weesp was verhuisd. Ik draag overigens graag bij in de kosten."

Verdeeld Waterland praat al te lang

Hij zei het vriendelijk tegen de gemeenteraad van Landsmeer, maar met een licht dreigende ondertoon: "Het geduld raakt op." Gedeputeerde Jack van der Hoek verwijt de Waterlandse gemeenten gebrek aan daadkracht bij het samengaan, waar sinds 2014 over wordt gesproken.

Sinds 2014 wordt in de regio gesproken over een samengaan van de gemeenten Landsmeer, Waterland, Oostzaan en Wormerland. De stapel onderzoeksrapporten, verslagen en notities wordt hoger en hoger, maar knopen worden niet doorgehakt.

Gedeputeerde Jack van der Hoek, vorige week op bezoek in Landsmeer, maakte zwaaiend met het regeerakkoord duidelijk dat wat de hogere overheden betreft nog deze bestuursperiode keuzes moeten worden gemaakt. "Het is anders denkbaar dat de provincie zich op enig moment met het proces zal gaan bemoeien."

Dat gaat nog lastig worden, want er valt nog weinig lijn te ontdekken in de wensen van de verschillende gemeenten. Oostzaan en Wormerland trekken samen op. Zij zien de voordelen van ambtelijke samenwerking, maar willen hun zelfstandigheid niet prijsgeven. In Landsmeer groeit juist het besef dat een ambtelijke fusie alleen niet voldoende is om de bestuurskracht te vergroten.

Waterland hinkt op twee gedachten. Het ene deel van de raad houdt vast aan een zelfstandige gemeente, het andere ziet de voordelen van een fusie. Bas ten Have van D66 behoort tot de laatste groep. "Burgers worden tevreden van goede voorzieningen en goede service, niet van een zelfstandige gemeente die slecht scoort in tevredenheidsonderzoeken."

Die verdeeldheid in de raad zorgt er volgens Ten Have voor dat er weinig wordt ondernomen om tot zaken te komen. "Het dossier heeft geen prioriteit bij het college. De voorstanders vinden dat in elk geval de discussie moet worden gevoerd. Wat ons betreft is de inzet ambtelijke samenwerking met Landsmeer. Als die gesprekken op gang komen, kun je altijd nog zien waar je uitkomt."

In Landsmeer laat voorzitter Niels Bonekamp van de raadswerkgroep die de bestuurlijke toekomst begeleidt, weten dat op 16 november een knoop wordt doorgehakt. "Ik hoop op een wilsbesluit dat een fusie met de andere gemeenten het doel moet zijn. Ook om te voorkomen dat wij als restgemeente overblijven, en over een paar jaar maar moeten zien waar wij terechtkomen."

Een meerderheid van de raad is voorstander van een fusie met Waterland, Oostzaan en Wormerland, maar in een recent rapport wordt het advies gegeven om daar misschien het grote Edam-Volendam maar meteen bij te betrekken. Ook gedeputeerde Van der Hoek drong aan op een robuuste oplossing waarmee de Waterlandse gemeenten weer decennia vooruitkunnen, een optie die nog veel meer bereidheid vergt van de partners.

Complicerende factor zijn de gemeenteraadsverkiezingen van maart. Mogelijk zullen partijen in de campagne willen tamboereren op het belang van een zelfstandige gemeente, ook al wijzen alle onderzoeken in een andere richting. Ten Have: "Het is denkbaar dat dat een paar zetels oplevert, maar na de verkiezingen zal men toch bakzeil moeten halen. Daar zullen de kiezers weinig prijs op stellen."
Patrick Meershoek


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool.nl.