Plus

Kickbokstraining helpt Top 400-jongeren om op het juiste pad te blijven

Onder de Top 600 van ernstige criminelen kent de stad de Top 400 van jongens die dreigen af te glijden. In Osdorp combineert de kickbokstrainer leerdoelen voor gedrag met zware fysieke inspanningen voor zijn pupillen.

Trainer Ajuau (links) zet vechtsport in om jongens discipline en regels bij te brengen.Beeld Marc Driessen

Stoten, trappen. Stoten, trappen, op de kussens die trainer Mohamed Ajuau ophoudt in het ietwat afgelegen Ajuau Etta Gym in Osdorp. De ene serie na de andere, voorafgegaan en gevolgd door pittige grondoefeningen ('Goed blijven ademen!').

Als Khalid en Mohamed hun training afsluiten met het spelletje waarbij ze op handen en voeten tegenover elkaar staan en elkaars armen moeten zien weg te trekken - zodat de ander op zijn buik op de mat van de dojo valt - rolt Khalid doorweekt en uitgeput op de vloer.

Training vijf zit erop. Een training waarin de 14-jarige Khalid, die in het Top 400-programma zit, zijn agressie en stress van zich af heeft geslagen en ondertussen ook mentaal heeft gespard met Ajuau, die behalve kickbokstrainer ook jongerenwerker is.

Over zijn thuissituatie, over school - waar hij echt wel naar toe moet gaan. Over manieren om zijn nog prille leven een positieve wending te geven.

Dat is nodig. Khalid woont verderop in Slotermeer. Op zijn twaalfde zat hij vast voor een straatroof. "Toen ik klein was, heb ik iets ergs gedaan. Sinds die dag werd alles anders. Veel hulpverleners."

Ajuau en Khalid hebben nu samen 'leerdoelen' gesteld. Ze appen er ook over.
Khalid: "Elkaar aankijken in de ogen. Leren mijn grenzen aan te geven."
Ajuau: "Proberen op tijd naar bed te gaan en op tijd je nest weer uit."

De boodschap komt aan. Khalid: "Als ik geen hulpverleners achter me aan wil, moet ik zorgen dat ik op school ben en mijn huiswerk maak."

Beginnen met opbouwen
Veel van zijn vrienden zijn wat ouder en werken, als koerier bijvoorbeeld. Ze hebben geld en zijn overdag vrij.

Ajuau: "Khalid moet weten dat hij nog veel moet opbouwen. Dat kan ook hier, om te beginnen. Het zou mooi zijn als hij een van de vaste jongens wordt hier in de sportschool. Hij mag binnenkort een of twee vriendjes meenemen."

Khalid is een gesloten type. Hij praat niet zo veel en als hij wel praat, kijkt hij naar de grond. Hier in de gym heeft hij een uitlaatklep en krijgt hij zo zijn complimenten, waaraan hij niet gewend was. Zijn vader vindt het kickboksen een goed idee en is al eens komen kijken.

Dromen en leren
Het liefst zou Khalid uiteindelijk profkickbokser worden, maar als dat er niet in zit: handelaar. "Zoals mijn vader misschien. Jassen verkopen."

De trainer heeft hem al geleerd dat het prachtig dromen is van een leven als topsporter, maar dat het erg nuttig is ondertussen school toch maar serieus te nemen.

Ajuau is, net zoals zijn compagnon Mohamed Ettajiri, afgestudeerd als cultureel maatschappelijk werker. Hij werkt ook als woonbegeleider van jongeren.

350

Ongeveer 350 jongens en enkele meisjes zijn al geselecteerd voor de Top 400. Naar verwachting wordt de lijst in 2018 helemaal gevuld.

Renée Sievers bedenkt namens het Kernteam Top 400 middelen om jongens die de criminaliteit in dreigen te glijden, tijdig bij te sturen. "Een van de middelen kan sport zijn. Vele wetenschappelijke onderzoeken wijzen uit dat het ook een vechtsport kan zijn. Naar een schaakclubje krijg je deze jongens nu eenmaal niet."

Het klinkt misschien tegenstrijdig. Waarom zou je jongens die een gevaar vormen op straat leren vechten?

Sievers: "Het is niet zo dat je gevaarlijke vechtmachines creëert, mits je je houdt aan de basisregels. De lessen hier hebben een pedagogische insteek. De geschreven en ongeschreven regels zijn duidelijk. Discipline, groeten, oogcontact maken, elkaar niet op het hoofd slaan en de sensei (leraar) met respect aanspreken."

Meerwaarde van regels
De regels en de structuur in de kickboksschool, opgelegd door trainers die onder de jongens aanzien genieten, zijn hoe dan ook van meerwaarde, denkt Sievers. "Als die schoffies zich hier gedragen zoals op straat, wordt dat niet gepikt. Komen ze binnen met een Gucci-jas die ze gisteren niet hadden, dan komen hier wél de vragen."

Als een jongen uit de Top 400 met de politie in aanraking komt, stopt het sporten.
Momenteel trainen acht jongens uit de Top 400 gedurende tien weken één of twee keer per week in een kickboksschool.

Straatcoaches zien deze jongens minder in een negatieve rol op straat en politiecontacten blijven vooralsnog uit. Het komend jaar wil het team dat de Top 600 en Top 400 leidt 'vechtsportinterventies' in zorgvuldig geselecteerde kickboksscholen. Voor twintig jongens uit de Top 400 en tien uit de Top 600.

De naam Khalid is verzonnen.

'Het echte resultaat zit hier in de preventie'

De Top 400 volgt op het succes van de Top 600. Een jongere krijgt uit een van de instanties een ­'regisseur', die de vereiste ingrepen moet stroomlijnen. Niet straffen en ombuigen staat voorop, maar ­voorkomen dat het kind afglijdt naar criminaliteit.

De Top 600, waarbij sinds 2011 ruim veertig instanties zijn betrokken, wordt vooralsnog alom als een succes beschouwd. Wat eerst een proef was, is inmiddels beleid. Ondertussen ontstond het verlangen de succesformule uit te breiden, want er zijn genoeg jongeren in de stad over wie grote zorgen leven.

De criteria oprekken, waardoor meer jongens (het zijn vooral jongens) zich voor een Top 1000 zouden 'kwalificeren', was geen bevredigend idee.

Aan knoppen draaien
"Als we in 2011 via onze criteria op duizend jongens waren uitgekomen, had het wel de Top 1000 geheten. Het waren er zeshonderd. Zomaar de criteria verruimen om op een Top 1000 te komen, lag niet voor de hand," zegt Petra Nijmeijer, hoofd van het Actiecentrum Veiligheid en Zorg, waar de Top 600 en Top 400 onder vallen.

"We hebben de stadsdelen gevraagd wie zij zouden willen selecteren. Bijna iedereen zei: de groep net onder de Top 600. Zo kwamen we uit bij een groep jongeren die al wel in contact waren gekomen met de politie en over wie zorgen leven, maar die nog niet zo veel of zulke zware misdrijven hebben gepleegd als de jongens in de Top 600. Die groep dreigt door te groeien."

Twee jaar op de lijst
In de selectie van de Top 400 speelt behalve de informatie van politie ook die van de jeugdzorg en de jeugdreclassering een grote rol. Nijmeijer: "We kijken naar jongens die opgroeien in een gezin waar criminaliteit al een probleem is; naar kinderen die slachtoffer of getuige waren van huiselijk geweld; naar kinderen die door een rechter onder toezicht zijn gesteld of die veel verzuimen op school."

Vaak geldt een combinatie van eerste politiecontacten en 'zorgelijke zorg'. Momenteel zijn ongeveer 350 jongens en een enkel meisje geselecteerd. In 2018 zal de Top 400 zijn gevuld. Een jongere blijft in principe twee jaar op de lijst staan.

De werkwijze is identiek aan die van de Top 600: elk kind krijgt een 'regisseur' uit een van de betrokken instanties die de benodigde ingrepen moet stroomlijnen. Het pakket aan maatregelen is wel anders. De Top 400 kent veel meer positieve ingrepen dan straffen.

Nijmeijer: "Het echte resultaat zit hier natuurlijk in de preventie. Dat maakt het succes meteen ook lastiger te meten."

Veel ingrepen zijn erop gericht een kind vertrouwen te geven. Vaak gaat het om kinderen met een lichte verstandelijke beperking, soms van ouders met een lichte verstandelijke beperking.

Nijmeijer: "Dat geeft ook meteen een dilemma. Licht verstandelijk beperkt of niet, alle ouders schrikken van een brief met de mededeling dat hun kind in de Top 400 staat. Er is meteen de associatie met de Top 600 en ze denken: o, behoort mijn kind tot de duizend ergste criminelen van de stad?! Des te belangrijker is het een goed gesprek te voeren en niet alleen een brief te sturen."

Beeld gekanteld
Nijmeijer houdt nu in alle stads­delen de ouderbijeenkomsten waarmee burgemeester Eberhard van der Laan was begonnen. "Ouders schrikken eerst heel erg van onze mededeling en worden boos. Ze zien de Top 400 of Top 600 natuurlijk niet meteen als een kans. Tijdens zo'n middag, met uitleg én een luisterend oor, kantelt het beeld vaak."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden