Kerk van Gerrit Rietveld in Buitenveldert gaat mogelijk plat

De Nederlands-Israëlitische Hoofdsynagoge wil in Buitenveldert een nieuw Joods Cultureel Centrum bouwen op de plek van hun door Gerrit Rietveld ontworpen paviljoen. Erfgoedvereniging Heemschut pleit voor monumentenstatus.

Het Joods Cultureel Centrum van Rietveld voldoet niet meer aan de wensenBeeld Carly Wollaert

Het witte gebouw in de Van der Boechorststraat in Zuid is met zijn sobere geometrische architectuur ontegenzeggelijk van Rietveld. Maar eerlijk is eerlijk: fraai is het niet. Zelfs Paul Meij­er, de secretaris van Erfgoedvereniging Heemschut, die de aanvraag voor monumentenstatus van het gebouw deze week deed bij het stadsdeel, moet toegeven dat het niet in de beste staat verkeert. "Het is ouderwets en lekt." Maar, benadrukt Meijer: "Dat hoort er een beetje bij."

Daarbij: Rietveld heeft in zijn leven maar twee kerken ontworpen. Meijer: "Deze en De Hoeksteen in Uithoorn. Tevens was Paviljoen Buitenveldert een van de laatste werken van Rietveld. Pas twee jaar na zijn dood in 1964 werd het door zijn medewerker Johan van Tricht uitgewerkt en verwezenlijkt."

Onhandige inrichting
Paviljoen Buitenveldert is ontworpen als kerk, maar is sinds een paar jaar na de bouw al het eigendom van de Nederlands-Israëlitische Hoofdsynagoge (NIHS). Sindsdien zit er het Joods Cultureel Centrum.

Volgens Ruben Troostwijk, NIHS-bestuurslid, voldoet het vijftig jaar oude gebouw niet meer aan de wensen van het centrum. "De zalen zijn oud, de inrichting onhandig. Mensen blijven weg en we zijn inmiddels te veel kwijt aan onderhoud."

21 meter hoog gebouw
De NIHS wil op het perceel waar het Paviljoen staat een 21 meter hoog gebouw met 5 verdiepingen bouwen. Op de begane grond moet een centrum komen voor de joodse gemeenschap waar zij niet-religieuze activiteiten kan organiseren. Erbovenop komen koopappartementen.

Hoewel Troostwijk het sentiment van Heemschut snapt, dat zich inzet voor het behoud van Amsterdams erfgoed en architectuur, zijn er volgens hem geen alternatieven. Eerder is overwogen het pand te verkopen en te verhuizen. Maar de gedroomde koper (de VU) had geen interesse en een verhuizing bleek lastig.

Troostwijk: "De Joodse gemeenschap woont in en rondom Buitenveldert. Omdat joden bijvoorbeeld op zaterdag niet mogen reizen, moeten we wel in de buurt blijven."

Het Paviljoen behouden en het verbouwen tot een modern centrum biedt volgens hem eveneens geen oplossing. "Er zou zoveel moeten gebeuren dat het duurder wordt dan een nieuw gebouw. Voor een minder resultaat."

Niet authentiek
"Bovendien: het pand is allang niet meer authentiek. Er is in de afgelopen decennia zoveel aan verbouwd, dat je niet meer van een origineel ontwerp kunt spreken. De monumentale waarde is er al af."

De komende tijd gaat de NIHS in gesprek met de buurt over de plannen. Daarna wordt de vergunning voor de sloop van het Paviljoen aangevraagd, mocht het geen monumentenstatus krijgen. De stadsdeelwoordvoerder kan daarover desgevraagd nog geen inschatting maken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden